5 nước châu Âu cáo buộc Nga đầu độc Navalny bằng chất độc từ ếch phi tiêu
Theo Hãng tin Reuters, ngày 14-2, trước thềm tròn 2 năm ngày mất của nhân vật đối lập tại Nga Alexei Navalny, 5 quốc gia châu Âu gồm Anh, Pháp, Đức, Thụy Điển và Hà Lan đã ra tuyên bố chung, cáo buộc Nga đầu độc ông Navalny. Sự kiện này làm dấy lên làn sóng phản đối mạnh mẽ từ cộng đồng quốc tế.
Bằng chứng chất độc epibatidine được xác nhận
Trong tuyên bố ngày 14-2, các nước châu Âu khẳng định có thể "xác nhận một cách chắc chắn" sự hiện diện của chất độc epibatidine sau khi phân tích các mẫu vật lấy từ thi thể ông Navalny. Epibatidine là một loại độc tố chiết xuất từ loài ếch phi tiêu Nam Mỹ, không tồn tại tự nhiên ở Nga, và chỉ có thể sản xuất bằng tổng hợp hóa học trong phòng thí nghiệm hiện đại.
Nhóm nước này nhấn mạnh rằng chỉ Matxcơva mới có "phương tiện, động cơ và cơ hội để thực hiện việc đầu độc" khi ông Navalny đang bị giam giữ. Họ kết luận "khả năng cao ông Navalny đã bị đầu độc" và cho rằng phát hiện mới cho thấy Nga phải chịu trách nhiệm về các vi phạm lặp đi lặp lại đối với Công ước Vũ khí hóa học cũng như Công ước Vũ khí sinh học và độc tố.
Phản ứng từ gia đình và chính quyền Nga
Phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich cùng ngày, bà Yulia Navalnaya, vợ ông Navalny, khẳng định bà đã "chắc chắn từ ngày đầu tiên rằng chồng mình đã bị đầu độc, và giờ đã có bằng chứng". Bà cảm ơn các nước châu Âu vì "công việc tỉ mỉ suốt hai năm qua để phơi bày sự thật".
Tuy nhiên, Matxcơva đã lập tức bác bỏ hoàn toàn thông tin này. Hãng tin TASS dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova, chỉ trích tuyên bố chung trên chỉ là "trò tuyên truyền bịa đặt của phương Tây". Bà Zakharova cho biết sẽ chỉ bình luận khi "kết quả xét nghiệm được công bố", và nhấn mạnh rằng mọi đồn đoán đều chỉ là tuyên truyền nhằm dẫn dắt dư luận ra khỏi những vấn đề cấp bách ở phương Tây.
Đại sứ quán Nga tại Anh còn mỉa mai: "Phải hỏi xem ai mà tin được câu chuyện nhảm nhí về con ếch này". Họ cho rằng ngay cả sau cái chết của ông Navalny, London và các nước châu Âu vẫn không cho phép ông yên nghỉ, phản ánh thực tế về những người khơi mào chiến dịch này.
Epibatidine: Chất độc nguy hiểm từ ếch phi tiêu
Epibatidine là chất độc tự nhiên được tìm thấy trên da loài ếch phi tiêu sống trong rừng nhiệt đới Nam Mỹ, chủ yếu ở Ecuador. Chất này được giới khoa học phát hiện từ năm 1974 và từng được kỳ vọng ứng dụng trong y học vì khả năng giảm đau mạnh gấp 200 lần morphine. Tuy nhiên, liều lượng có tác dụng chữa bệnh của nó gần sát liều gây chết, khiến nó không thể dùng làm thuốc.
Khi xâm nhập cơ thể, epibatidine tấn công hệ thần kinh, gây khó thở, co giật, tim đập chậm dần và dẫn đến tử vong, tương tự cách tác động của các loại chất độc thần kinh quân sự. Đáng chú ý, loài ếch phi tiêu không tự tạo ra chất này mà hấp thụ từ côn trùng trong tự nhiên, do đó việc sản xuất epibatidine chỉ có thể thực hiện bằng tổng hợp hóa học trong phòng thí nghiệm hiện đại.
Tòa án Nga phát lệnh bắt vợ ông Navalny
Trong bối cảnh này, Tòa án Nga đã phát lệnh bắt bà Yulia Navalnaya, vợ góa của nhân vật đối lập Alexei Navalny, với cáo buộc tham gia tổ chức cực đoan. Động thái này làm gia tăng căng thẳng giữa Nga và cộng đồng quốc tế, đặc biệt là các nước châu Âu, trong vụ việc liên quan đến cái chết của ông Navalny.
Ông Navalny qua đời ngày 16-2-2024 trong một trại giam ở vùng Bắc Cực của Nga. Khi đó, giới chức Nga khẳng định ông "cảm thấy không khỏe sau khi đi bộ" và hôn mê "gần như ngay lập tức". Tuy nhiên, các cáo buộc mới từ 5 nước châu Âu đã làm sáng tỏ thêm những nghi vấn xung quanh nguyên nhân tử vong của ông.
