Brazil sa thải Chánh Thanh tra Lao động vì đưa BYD vào 'danh sách đen' vi phạm
Chính phủ Brazil vừa chính thức cách chức ông Luiz Felipe Brandao de Mello, người đứng đầu cơ quan Thanh tra Lao động, sau khi ông này đưa hãng xe điện Trung Quốc BYD vào "danh sách đen" các doanh nghiệp bị cáo buộc vi phạm nghiêm trọng quyền lao động. Quyết định này được công bố trên công báo vào thứ Hai, làm gia tăng căng thẳng giữa chính quyền Tổng thống Luiz Inacio Lula da Silva và đội ngũ thanh tra hoạt động độc lập.
Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc sa thải
Theo các nguồn tin thân cận chia sẻ với Reuters, ông Mello bị Bộ trưởng Lao động Luiz Marinho cho thôi việc vì không tuân thủ chỉ đạo từ Bộ trưởng, vốn yêu cầu không đưa BYD vào danh sách các doanh nghiệp bị cáo buộc tạo điều kiện làm việc tương tự lao động cưỡng bức. Bộ Lao động Brazil tuyên bố đây là "một quyết định hành chính", nhưng từ chối cung cấp thêm chi tiết. Ông Mello cũng không phản hồi yêu cầu bình luận.
Phản ứng từ Hiệp hội Thanh tra Lao động Quốc gia
Hiệp hội Thanh tra Lao động Quốc gia Brazil (Anafitra) đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ, cho rằng động thái này làm suy yếu nỗ lực chống vi phạm lao động và giảm hiệu quả của "danh sách đen", vốn được xem là công cụ mạnh mẽ trong việc xử lý các hành vi bóc lột. Anafitra nhấn mạnh: "Tín hiệu từ việc sa thải cho thấy sự leo thang can thiệp chính trị vào hoạt động thanh tra".
Bối cảnh tranh cãi xung quanh BYD
Tranh cãi này bắt nguồn từ vụ việc năm 2024, khi 163 lao động Trung Quốc làm việc cho một nhà thầu xây dựng nhà máy chủ lực của BYD tại Brazil trong điều kiện mà giới chức nước này mô tả là "tương tự lao động nô lệ". Vụ bê bối đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh tiếng của BYD và khiến tiến độ xây dựng nhà máy tại Brazil - thị trường lớn nhất của hãng ngoài Trung Quốc, bị trì hoãn trong nhiều tháng. BYD chưa đưa ra bình luận mới, nhưng trước đó khẳng định không biết về các vi phạm cho đến khi truyền thông Brazil đưa tin vào cuối năm 2024.
Nghi vấn về sự bao che từ chính phủ Brazil
Theo quy định, danh sách các doanh nghiệp vi phạm lao động phải được cập nhật mỗi 6 tháng, với hạn chót gần nhất là ngày 6/4. Tuy nhiên, các nguồn tin tiết lộ Bộ trưởng Marinho đã yêu cầu trì hoãn việc đưa BYD vào danh sách mà không nêu lý do chuyên môn. BYD được cho là có mối quan hệ chặt chẽ với chính phủ cánh tả Brazil, với việc Tổng thống Lula từng tham dự lễ khánh thành nhà máy của hãng vào tháng 10/2025, ngay cả khi vụ việc vi phạm lao động vẫn chưa được giải quyết.
Chỉ 2 ngày sau sự kiện đó, một tòa án đã chấp thuận yêu cầu khẩn cấp của BYD, tạm thời gỡ tên hãng khỏi danh sách, trong khi phán quyết cuối cùng vẫn đang chờ xử lý. Một nguồn tin cho biết ông Mello trước đó đã phản đối các quyết định này, và việc không tuân lệnh trong vụ BYD được xem là "giọt nước tràn ly", dẫn đến việc ông bị cách chức.
Hậu quả của việc bị đưa vào 'danh sách đen'
Ngoài thiệt hại về uy tín, các doanh nghiệp bị đưa vào "danh sách đen" còn bị hạn chế tiếp cận một số khoản vay từ các ngân hàng Brazil. Năm ngoái, Bộ trưởng Marinho cũng từng trực tiếp rà soát kết quả điều tra của thanh tra lao động để ngăn việc đưa một số công ty vào danh sách, bao gồm một đơn vị của tập đoàn chế biến thịt JBS, làm dấy lên lo ngại về sự can thiệp chính trị vào hoạt động độc lập của cơ quan thanh tra.
