Bộ Tài chính đề xuất mở rộng thẩm quyền xử phạt vi phạm kinh doanh xổ số
Trong bối cảnh thị trường xổ số Việt Nam đang ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu bình quân 10,2% mỗi năm, Bộ Tài chính đã đưa ra đề xuất quan trọng nhằm siết chặt công tác quản lý. Cụ thể, Bộ này đề xuất mở rộng thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số cho lực lượng công an và chính quyền địa phương, với mức phạt tiền tối đa có thể lên tới 100 triệu đồng.
Đề xuất phân cấp thẩm quyền xử phạt chi tiết
Đề xuất này nằm trong dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 98/2013/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm và kinh doanh xổ số. Theo đó, thẩm quyền xử phạt sẽ được phân cấp cụ thể cho nhiều lực lượng, thay vì chủ yếu thuộc về thanh tra viên tài chính các cấp như trước đây.
Lý do cho sự thay đổi này là do tổ chức bộ máy Nhà nước đã có sự điều chỉnh, các chức danh thanh tra viên tài chính không còn phù hợp. Do đó, Bộ Tài chính nhận thấy cần thiết phải bổ sung và phân cấp lại thẩm quyền cho các lực lượng, chức danh có khả năng thực thi hiệu quả hơn.
Quy định cụ thể về thẩm quyền của công an các cấp
Theo dự thảo, vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số bao gồm các hành vi liên quan đến hoạt động phát hành, phân phối và tiêu thụ vé xổ số nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Các vi phạm này sẽ bị xử phạt bằng tiền hoặc áp dụng các biện pháp hành chính khác theo quy định.
Dự thảo đề xuất phân cấp cụ thể cho lực lượng công an như sau:
- Chiến sĩ công an nhân dân: Được quyền phạt cảnh cáo.
- Trưởng công an cấp xã: Có thể phạt cảnh cáo, phạt tiền tối đa 50 triệu đồng, tịch thu tang vật và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả.
- Trưởng phòng nghiệp vụ thuộc các cục và trưởng phòng công an cấp tỉnh: Được phạt tiền đến 80 triệu đồng.
- Giám đốc công an cấp tỉnh và cục trưởng các cục: Có thẩm quyền phạt cảnh cáo, phạt tiền tối đa 100 triệu đồng, kèm theo các biện pháp xử lý bổ sung.
Bổ sung thẩm quyền cho chính quyền địa phương và Sở Tài chính
Bên cạnh lực lượng công an, dự thảo cũng bổ sung thẩm quyền xử phạt cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Theo đề xuất, người đứng đầu chính quyền địa phương có thể phạt tiền đến 100 triệu đồng, tịch thu tang vật và đình chỉ hoạt động kinh doanh có thời hạn.
Thẩm quyền đình chỉ này được áp dụng đối với các vi phạm liên quan đến in ấn, phát hành vé, loại hình sản phẩm hoặc hoạt động khuyến mại trên địa bàn. Ngoài ra, Giám đốc Sở Tài chính cũng được đề xuất trao quyền xử phạt với mức tối đa 80 triệu đồng, cùng các biện pháp xử lý đi kèm.
Bức tranh thị trường xổ số Việt Nam
Báo cáo từ Bộ Tài chính cho thấy thị trường xổ số Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ. Trong giai đoạn từ năm 2017 đến năm 2025, doanh thu bình quân tăng 10,2% mỗi năm, chủ yếu đến từ xổ số truyền thống. Năm 2025, tổng doanh thu của 63 công ty xổ số kiến thiết và doanh nghiệp xổ số điện toán đạt 177.196 tỷ đồng.
Phân bổ doanh thu theo khu vực cho thấy miền Nam chiếm tỷ trọng lớn nhất với 87,8%, tiếp theo là miền Trung (4,6%), miền Bắc (2,2%) và xổ số điện toán (5,5%). Chi phí trả thưởng dao động trong khoảng 50-60% doanh thu tiêu thụ vé, phản ánh quy mô hoạt động đáng kể.
Cùng với đó, số nộp ngân sách Nhà nước của toàn thị trường tăng trưởng bình quân 8,88% mỗi năm trong giai đoạn này. Riêng năm 2025, con số này đạt 57.167 tỷ đồng, đóng góp quan trọng vào nguồn thu ngân sách.
Đóng góp xã hội và tạo việc làm
Hoạt động kinh doanh xổ số không chỉ mang lại nguồn thu ngân sách mà còn góp phần tạo việc làm cho gần 500.000 lao động. Phần lớn trong số này là người thuộc diện chính sách và người có thu nhập thấp, thông qua hệ thống đại lý bán vé số rộng khắp.
Mức thu nhập bình quân của những lao động này vào khoảng 4 triệu đồng mỗi người mỗi tháng, giúp cải thiện đời sống cho nhiều hộ gia đình. Điều này cho thấy tầm quan trọng của ngành xổ số trong việc hỗ trợ an sinh xã hội và phát triển kinh tế địa phương.
Việc đề xuất mở rộng thẩm quyền xử phạt cho công an và chính quyền địa phương được kỳ vọng sẽ giúp quản lý chặt chẽ hơn hoạt động kinh doanh xổ số, đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong khi vẫn duy trì sự phát triển bền vững của thị trường này.
