Người phụ nữ mua sỉ 500 đôi giày qua livestream, nhận 90 sản phẩm kém chất lượng: Ai chịu trách nhiệm?
Tin vào quảng cáo "hàng xưởng giá rẻ" trên livestream, một người phụ nữ Trung Quốc đã rơi vào bẫy lừa đảo khi thực hiện giao dịch mua hàng ngoài nền tảng. Cô Lưu, một lao động tự do với mong muốn khởi nghiệp, thường xuyên theo dõi các buổi livestream để tìm kiếm cơ hội kinh doanh.
Quá trình giao dịch đầy hứa hẹn
Vào ngày 15 tháng 1, trong lúc xem livestream, cô Lưu đã bắt gặp tài khoản có tên "Giày dép Tê Mạc". Người dẫn chương trình trong livestream giới thiệu đa dạng các loại giày, từ giày bông nữ, giày lười đến giày thể thao, đồng thời liên tục nhấn mạnh nguồn hàng được cung cấp trực tiếp từ xưởng sản xuất. Họ cam kết rằng người nhập hàng có thể dễ dàng thu về lợi nhuận gấp nhiều lần.
Bị thu hút bởi mẫu mã phong phú và mức giá được quảng cáo là "siêu rẻ", cô Lưu đã chủ động nhắn tin cho shop. Sau đó, cô được hướng dẫn kết bạn với một tài khoản WeChat có tên "Công ty Thương Mại Giày Dép Hồng Nghị", nơi người phụ trách tự xưng là ông Khoáng, giữ chức giám đốc.
Trong quá trình trao đổi trên WeChat, ông Khoáng cam kết hàng hóa thực tế sẽ hoàn toàn giống với sản phẩm trưng bày trong livestream. Ông khẳng định: "Xem sao giao vậy, đều là giày chất lượng cao, chúng tôi tuyệt đối không làm bậy, vậy mới giữ được khách hàng". Sau khi thương lượng, hai bên thống nhất thực hiện giao dịch với giá 4.980 NDT (tương đương khoảng 18,6 triệu đồng) cho 500 đôi giày nữ, tính ra chưa đến 10 NDT mỗi đôi (khoảng 37.000 đồng). Bên bán còn hứa tặng thêm 500 đôi tất đi kèm.
Vào ngày 18 tháng 1, sau khi nhận được mã vận đơn, cô Lưu đã chuyển khoản toàn bộ số tiền qua WeChat.
Sự thật phũ phàng khi nhận hàng
Đến cuối tháng 1, khi kiện hàng được giao đến, cô Lưu không khỏi bàng hoàng. Thực tế, cô chỉ nhận được hơn 90 đôi giày thay vì 500 đôi như đã thỏa thuận. Số giày ít ỏi này lại có chất lượng rất kém, với gia công thô sơ, hình thức xấu xí, hoàn toàn không thể đem bán. Số tất được hứa tặng kèm cũng không hề xuất hiện.
Khi cô Lưu cố gắng liên hệ lại với ông Khoáng để yêu cầu giải thích, cô phát hiện mình đã bị chặn liên lạc. Cô sau đó khiếu nại lên nền tảng video ngắn nơi diễn ra livestream, nhưng bộ phận chăm sóc khách hàng cho biết giao dịch được thực hiện riêng qua WeChat, thuộc hình thức giao dịch ngoài nền tảng. Do đó, nó không nằm trong phạm vi giám sát của nền tảng, và phía nền tảng không thể can thiệp hay xử lý.
Tư vấn pháp lý và hướng giải quyết
Khi tìm đến luật sư để tư vấn, cô Lưu được thông báo rằng vụ việc hiện chưa đủ yếu tố cấu thành tội lừa đảo. Thay vào đó, nó nghiêng nhiều hơn về tranh chấp hợp đồng mua bán dân sự. Hướng xử lý phù hợp là thương lượng hoặc khởi kiện dân sự để bảo vệ quyền lợi.
Qua điều tra, tài khoản livestream "Giày dép Tê Mạc" chỉ mới đăng ký hoạt động được vài tháng, có chưa đến 500 người theo dõi và hiện đã bị hủy. Đơn vị được gắn nhãn chứng nhận là "Cửa hàng thương mại Viễn Hà Hoa Hồng, quận Thuận Đức, thành phố Phật Sơn" – một hộ kinh doanh cá thể thành lập vào tháng 9 năm 2024. Tuy nhiên, hộ này hiện đang nằm trong danh sách kinh doanh bất thường và không có thông tin liên hệ hợp lệ.
Thông tin trên kiện hàng lại cho thấy địa chỉ gửi hàng ở Khu công nghiệp Phật Đường, thành phố Nghĩa Ô, tỉnh Chiết Giang, với số điện thoại không thể liên lạc được. Một số chuyên gia trong ngành nhận định, bên bán rất có thể đang áp dụng chiến thuật "không hàng vẫn bán". Điều này có nghĩa là họ không có kho hàng thực tế, nhưng sẽ thu hút khách hàng bằng giá rẻ, sau đó liên hệ xưởng sản xuất trực tiếp gửi hàng. Nhờ vậy, họ có thể che giấu thông tin và không tốn chi phí chuẩn bị hàng, trong khi người mua gặp khó khăn khi khiếu nại và đòi quyền lợi.
Khuyến nghị từ luật sư
Trước trường hợp của cô Lưu, luật sư Lưu Quốc Kiến thuộc Công ty Luật Thành Công (Sơn Đông) đã đưa ra ba hướng bảo vệ quyền lợi cho người bị hại:
- Thu thập chứng cứ: Khẩn trương thu thập và lưu giữ các chứng cứ quan trọng như ảnh chụp màn hình livestream, nội dung trò chuyện, chứng từ chuyển khoản, và thông tin đơn hàng.
- Khiếu nại hành chính: Có thể khiếu nại thông qua đường dây nóng 12315 (đường dây hỗ trợ các vấn đề liên quan đến quyền lợi của người tiêu dùng ở Trung Quốc) hoặc gửi đơn đến cơ quan quản lý thị trường tại nơi đăng ký kinh doanh của thương nhân, cũng như nơi phát hàng tại Nghĩa Ô, yêu cầu can thiệp và hoàn tiền.
- Khởi kiện dân sự: Nếu các biện pháp khiếu nại hành chính không đạt kết quả, người mua có thể khởi kiện đơn vị thương mại liên quan ra tòa án, yêu cầu chấm dứt hợp đồng, hoàn trả tiền hàng và bồi thường các thiệt hại phát sinh.
Sự việc này làm nổi bật những rủi ro tiềm ẩn khi tham gia giao dịch mua bán qua livestream, đặc biệt là các giao dịch được thực hiện ngoài nền tảng. Người tiêu dùng cần thận trọng và nắm rõ các biện pháp pháp lý để bảo vệ bản thân trước những tình huống tương tự.
