Ngày 4/5 là hạn chót quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN) năm nay. Nhiều người bất ngờ phát hiện mình đang nợ thuế qua ứng dụng eTax Mobile, gây lo lắng về khả năng bị phạt chậm nộp hoặc hạn chế xuất cảnh.
Những trường hợp bất ngờ phát hiện nợ thuế
Chị L.T.D. (TP.HCM) nhận được email thông báo của cơ quan thuế về nghĩa vụ quyết toán thuế TNCN vào ngày 22/4. Chị rất ngạc nhiên vì đã ủy quyền quyết toán cho đơn vị công tác và đã nhận lại tiền thuế nộp thừa. Khi kiểm tra trên eTax Mobile, chị phát hiện ngoài thu nhập từ đơn vị chính, còn có ba nguồn thu nhập vãng lai khác tổng cộng 3,8 triệu đồng từ thù lao đi họp, chưa được khấu trừ 10%. Một người quen cho biết chị phải hủy tờ khai cũ và lập tờ khai mới, nếu chậm nộp có thể bị phạt 2-3 triệu đồng.
Anh Lê Thanh Phương (TP.HCM) cũng phát hiện mình nợ thuế hàng chục triệu đồng khi truy cập eTax Mobile. Anh không rõ nguồn gốc khoản nợ và lo ngại bị tính phạt chậm nộp hoặc hạn chế xuất cảnh nếu không xử lý kịp thời.
Chị Trần Mai Uyên, nhân viên truyền thông tại TP.HCM, thấy hệ thống hiển thị nợ thuế 270.000 đồng. Do chưa rõ nguồn gốc, chị quyết định chưa nộp mà chờ thông báo chính thức từ cơ quan thuế để xác minh.
Chị Thu Hồng, nhân viên văn phòng tại Hà Nội, nhận được email quyết toán thuế TNCN năm 2025 với mã số thuế đúng nhưng khi tra cứu lại không thấy khoản nợ nào, khiến chị lo lắng.
Nguyên nhân và khuyến cáo từ chuyên gia
Ông Nguyễn Ngọc Tịnh, Phó Chủ tịch Hội Tư vấn và Đại lý Thuế TP.HCM, cho biết Việt Nam áp dụng cơ chế người nộp thuế tự kê khai, tự tính và tự nộp thuế. Thông tin do cá nhân, hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp tự khai báo, cơ quan thuế sau đó đối chiếu để xác định số thuế phải nộp. Cơ chế này giúp giảm thủ tục hành chính nhưng có thể phát sinh sai sót hoặc chậm trễ, dẫn đến tình trạng nhiều người bất ngờ phát hiện nợ thuế.
Ông Tịnh nhấn mạnh cần cải cách thủ tục, rút ngắn thời gian quyết toán thuế để xác định nhanh và chính xác số tiền phải nộp, hạn chế phát sinh tiền phạt chậm nộp.
Ông Nguyễn Tiến Dũng, Phó Trưởng cơ quan Thuế TP.HCM, khuyến cáo cá nhân khi thấy tình trạng nợ thuế trên eTax Mobile nên nhanh chóng liên hệ cơ quan thuế quản lý trực tiếp để kiểm tra lại thông tin, xác định chính xác khoản nợ và tiền phạt chậm nộp (nếu có). Sau khi xác minh, cơ quan thuế sẽ gửi thông báo chính thức. Nếu không thực hiện nghĩa vụ, cơ quan thuế có thể áp dụng biện pháp cưỡng chế, bao gồm tạm hoãn xuất cảnh sau 30 ngày kể từ ngày thông báo.
Kiến nghị và giải pháp
Một số chuyên gia cho rằng Tổng cục Thuế cần thông báo sớm cho người nộp thuế ngay sau mỗi kỳ quyết toán thuế TNCN hàng năm để giúp ngân sách thu đúng, đủ, kịp thời và người nộp thuế tránh bị phạt nặng.
Theo Tổng cục Thuế, cá nhân có từ hai nguồn thu nhập trở lên phải tự quyết toán thuế hàng năm. Ngành thuế hỗ trợ tra cứu qua ứng dụng Etax Mobile. Ông Nguyễn Quý Trung, Phó Vụ trưởng Vụ Quản lý thuế Doanh nghiệp nhỏ và vừa và Hộ kinh doanh, cá nhân, khuyến cáo người nộp thuế thường xuyên theo dõi và cập nhật thông tin cá nhân trên ứng dụng, như địa chỉ và nơi làm việc mới.
Nhiều người nộp thuế kiến nghị ngành thuế hỗ trợ khắc phục hậu quả và giảm nhẹ việc phải nộp phạt chậm nộp.
