Hộ kinh doanh bắt buộc sử dụng tài khoản ngân hàng riêng từ đầu tháng 3
Từ ngày 1 tháng 3 năm 2026, quy định mới yêu cầu hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh phải sử dụng tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử riêng biệt dành riêng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh chính thức có hiệu lực. Đây là một bước đi quan trọng nhằm tăng cường minh bạch trong quản lý thuế và thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt.
Thông báo tài khoản cho cơ quan thuế là bắt buộc
Theo Thông tư 18/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính, có hiệu lực từ ngày 5 tháng 3, tất cả hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh phải thông báo đầy đủ số tài khoản ngân hàng hoặc số hiệu ví điện tử sử dụng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp. Quy định này áp dụng cho cả các hộ đang hoạt động và hộ mới bắt đầu kinh doanh.
Phát biểu tại lễ ký kết hợp tác giữa Cục Thuế thuộc Bộ Tài chính và Ngân hàng Phương Đông (OCB) diễn ra vào ngày 19 tháng 3 tại Hà Nội, ông Mai Sơn, Phó cục trưởng Cục Thuế, cho biết: "Hầu hết hộ kinh doanh đều có mức độ tuân thủ chính sách pháp luật khá tốt. Tuy nhiên, vẫn còn một số trường hợp cố tình vi phạm."
Ông Mai Sơn nhấn mạnh rằng, trong quá trình phát triển hộ kinh doanh, bên cạnh việc tạo mọi điều kiện để giảm thời gian và chi phí tuân thủ nghĩa vụ, cần phối hợp chặt chẽ để thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt. Điều này góp phần làm minh bạch hóa các hoạt động kinh tế, đồng thời hỗ trợ hiệu quả cho công tác quản lý thuế.
Hỗ trợ từ ngân hàng và mức phạt vi phạm
Trước OCB, Cục Thuế đã ký kết hợp tác với nhóm ngân hàng big 4 gồm BIDV, Vietcombank, Agribank và VietinBank. Hiện nay, một số ngân hàng khác cũng đang thể hiện mong muốn thúc đẩy hợp tác với Cục Thuế để hỗ trợ hộ kinh doanh trong quá trình chuyển đổi.
Ông Mai Sơn chia sẻ: "Thời gian qua, một số ngân hàng đã có những giải pháp khá hay để hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi các tài khoản cá nhân thành tài khoản sử dụng hợp lệ cho hoạt động kinh doanh mà không cần mở thêm tài khoản mới."
Thời gian tới, lãnh đạo Cục Thuế đề nghị trưởng thuế tỉnh, thành phố và thuế cơ sở triển khai đầy đủ các gói giải pháp hỗ trợ từ ngân hàng và nhà cung cấp cho hộ kinh doanh trong quá trình chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai thuế. "Sự lựa chọn là của người dân, nhưng ngành thuế có trách nhiệm mang tới các cơ sở để người dân có thể quyết định", ông Mai Sơn khẳng định.
Hạn chót thông báo và mức phạt cụ thể
Theo thông báo của cơ quan thuế, hạn chót để hộ kinh doanh đang hoạt động có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống phải thông báo số tài khoản ngân hàng hoặc số hiệu ví điện tử đến cơ quan thuế quản lý trực tiếp là ngày 20 tháng 4 năm 2026.
- Đối với hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm: Việc thông báo phải được thực hiện kèm theo tờ khai thuế đầu tiên của năm 2026.
- Đối với hộ kinh doanh mới bắt đầu hoạt động: Cần gửi thông báo số tài khoản ngân hàng hoặc số hiệu ví điện tử kèm theo hồ sơ khai thuế hoặc thông báo doanh thu lần đầu khi bắt đầu hoạt động kinh doanh.
Trao đổi với báo chí, ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas, phân tích: Nếu quá thời hạn mà vẫn chưa tiến hành thông báo số tài khoản ngân hàng hoặc số hiệu ví điện tử đến cơ quan thuế, hộ kinh doanh có thể sẽ phải đối mặt với các mức phạt vi phạm hành chính.
Theo Nghị định 310/2025/NĐ-CP sửa đổi điều 19 tại Nghị định số 125/2020/NĐ-CP, các mức phạt cụ thể như sau:
- Hành vi cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến xác định nghĩa vụ thuế, tài khoản của người nộp thuế theo quy định của pháp luật hoặc yêu cầu của cơ quan thuế quá thời hạn quy định từ 5 ngày trở lên: Bị phạt tiền từ 2 đến 6 triệu đồng.
- Hành vi cung cấp không chính xác thông tin liên quan đến tài khoản của người nộp thuế tại tổ chức tín dụng, kho bạc nhà nước, chi nhánh ngân hàng nước ngoài: Bị phạt tiền từ 6 đến 10 triệu đồng.
- Hành vi không cung cấp thông tin liên quan đến tài khoản của người nộp thuế: Bị phạt tiền từ 10 đến 16 triệu đồng.
Theo quy định tại điều 5 và điều 7 của Nghị định 125/2020/NĐ-CP, đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn, mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 2 lần mức phạt tiền đối với cá nhân. Người nộp thuế là hộ gia đình, hộ kinh doanh sẽ áp dụng mức phạt tiền như đối với cá nhân.
Ông Tuấn nhận định: "Như vậy, nếu không cung cấp thông tin liên quan đến tài khoản của người nộp thuế, hộ kinh doanh có thể bị phạt đến 8 triệu đồng." Tuy nhiên, vị chuyên gia này cũng nhấn mạnh rằng mức phạt không phải là điều mà Bộ Tài chính hướng đến. Quy định mới chủ yếu nhằm hai mục đích chính:
- Thứ nhất: Tách bạch dòng tiền kinh doanh và dòng tiền dân sự ra khỏi thực thể kinh doanh.
- Thứ hai: Để cơ quan quản lý có cơ sở phong tỏa tài khoản ngân hàng phục vụ kinh doanh nhằm cưỡng chế nghĩa vụ thuế, tránh cưỡng chế nhầm vào tài khoản cá nhân.
Ông Tuấn khuyến cáo: "Dù hộ có chủ động thông báo đầy đủ số tài khoản ngân hàng sử dụng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh cho cơ quan thuế hay không, cơ quan thuế vẫn có đầy đủ công cụ và dữ liệu cần thiết để giám sát nghĩa vụ thuế. Hộ cần xác định bài toán kinh doanh lâu dài, dựa trên sự trung thực trong thực hiện nghĩa vụ thuế."
Việc tuân thủ quy định mới không chỉ giúp hộ kinh doanh tránh được các khoản phạt mà còn góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch và bền vững hơn.
