Cựu TGĐ Bảo Tín Minh Châu và con trai bị khởi tố vì tội vi phạm kế toán nghiêm trọng
Chiều ngày 6/4, tại hội nghị cung cấp thông tin cho báo chí, Công an thành phố Hà Nội thông báo Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố ông Vũ Minh Châu cùng con trai là Vũ Minh Tú và hai nhân viên kế toán của công ty. Họ bị điều tra về tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, với các quyết định tố tụng được thực thi từ ngày 2/4.
Hành vi vi phạm và phân tích pháp lý
Ông Vũ Minh Châu, sinh năm 1953, là người đã xây dựng Bảo Tín Minh Châu trở thành một trong những thương hiệu hàng đầu trong lĩnh vực vàng bạc đá quý tại Việt Nam. Thương hiệu này nằm trong nhóm năm đại gia vàng chi phối thị trường, bao gồm Bảo Tín Minh Châu, Bảo Tín Mạnh Hải, Bảo Tín Thanh Vân, Bảo Tín Hồng Quân và Bảo Tín Hoàng Long.
Luật sư Hoàng Văn Hà, Giám đốc Công ty Luật TNHH ARC Hà Nội, nhận định hành vi này có dấu hiệu vi phạm cần được đối chiếu với Điều 200 Bộ luật Hình sự 2015 về tội trốn thuế. Theo đó, các hành vi như không ghi chép đầy đủ doanh thu, lập nhiều hệ thống sổ kế toán, sử dụng chứng từ không đúng thực tế, hoặc che giấu doanh thu chịu thuế có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu số tiền từ 100 triệu đồng trở lên.
Theo thông tin điều tra, trước năm 2024, ông Vũ Minh Châu và con trai Vũ Minh Tú đã chỉ đạo nhân viên kế toán sử dụng các phần mềm như Hivi Gold, Hivi Gold Pro và Excel để quản lý hoạt động kinh doanh thực tế, trong khi dùng phần mềm kế toán Misa để kê khai báo cáo thuế. Từ nửa cuối năm 2024, để tránh kiểm tra, họ đã xóa dữ liệu trên phần mềm Hivi Gold và chuyển sang sử dụng hệ thống Excel cùng phần mềm bán hàng Fox AI, với dữ liệu được lọc và tổng hợp trước khi đẩy lên Misa.
"Đây là các dấu hiệu điển hình của hành vi lập hai hệ thống sổ kế toán và che giấu doanh thu thực tế", Luật sư Hoàng Văn Hà nhấn mạnh.
Hậu quả và mức hình phạt tiềm năng
Kết quả điều tra sơ bộ cho thấy doanh thu thực tế của Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu từ năm 2020 đến 2023 là khoảng 13.700 tỷ đồng, chênh lệch so với báo cáo thuế khoảng 9.700 tỷ đồng, gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước khoảng 150 tỷ đồng.
Đối chiếu với Điều 200 Bộ luật Hình sự, khung đặc biệt nghiêm trọng (Khoản 3) áp dụng khi số tiền trốn thuế từ 1 tỷ đồng trở lên. Hình phạt có thể bao gồm:
- Phạt tiền từ 1,5 tỷ đến 4,5 tỷ đồng, hoặc phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.
- Phạt tiền bổ sung từ 20 triệu đến 100 triệu đồng.
- Cấm đảm nhiệm chức vụ, hành nghề từ 01 đến 05 năm.
Luật sư Hà phân tích, với số tiền thiệt hại 150 tỷ đồng, hành vi này nếu được chứng minh đầy đủ sẽ đủ yếu tố cấu thành tội trốn thuế và thuộc khung đặc biệt nghiêm trọng. Ông Vũ Minh Châu có thể bị xem xét với vai trò người trực tiếp chỉ đạo, thực hiện hành vi, hoặc giúp sức.
Phản ứng từ Bảo Tín Minh Châu và diễn biến tiếp theo
Ngay trong tối 6/4/2026, Bảo Tín Minh Châu đã có thông tin chính thức về sự việc. Công ty nhấn mạnh hoạt động kinh doanh vẫn diễn ra bình thường và thông suốt. Trong những năm gần đây, công ty đã kiện toàn bộ máy quản trị theo hướng độc lập, minh bạch và chuyên nghiệp. Từ tháng 10/2024, bà Phạm Lan Anh là Giám đốc và người đại diện theo pháp luật.
Công ty khẳng định mọi nghĩa vụ tài chính, quyền lợi của khách hàng và đối tác vẫn được đảm bảo thực hiện đầy đủ theo quy định.
Hiện tại, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội đang tiếp tục điều tra mở rộng vụ án, làm rõ các vi phạm và sai phạm của các đối tượng liên quan để xử lý nghiêm minh theo pháp luật.
