Viện Kiểm sát truy tố loạt bị can trong vụ khai thác quặng titan trái phép trị giá hơn 1.500 tỷ đồng
Ngày 26 tháng 3, Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao đã chính thức hoàn tất cáo trạng và truy tố ra trước Tòa án nhân dân thành phố Hồ Chí Minh để xét xử đối với bị can Phan Thành Muôn, Chủ tịch Công ty Cổ phần Tập đoàn Khoáng sản Đầu tư Hưng Thịnh. Ông Muôn bị truy tố về ba tội danh nghiêm trọng: "Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò khai thác tài nguyên", "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" và "Đưa hối lộ".
Nhiều bị can cùng bị truy tố trong vụ án phức tạp
Cùng vụ án này, bị can Huang ShangXia, còn gọi là Hoàng Thượng Hạ, mang quốc tịch Trung Quốc, cũng bị truy tố về các tội "Buôn lậu" và "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng". Ngoài ra, cáo trạng còn liệt kê hàng loạt bị can khác, bao gồm:
- Đỗ Tiến Hải, Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Hưng Hà.
- Trần Thị Lê Vi Vân, hoạt động kinh doanh tự do.
- Lê Văn Hưng, cựu công chức Hải quan thuộc Chi cục Hải quan Cảng Sài Gòn khu vực 1.
- Phan Thị Xuân Thu, cựu Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Thuận.
- Hơn 10 bị can khác với các tội danh như "Nhận hối lộ", "Buôn lậu", "Vi phạm kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" hoặc "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ".
Chi tiết hành vi phạm tội và thiệt hại khổng lồ
Cáo trạng xác định rõ rằng, từ năm 2021 đến năm 2024, các bị can chính bao gồm Phan Thành Muôn, Phạm Văn Định, Phạm Văn Dương, Trần Lê Thanh Tân, Trần Văn Thảo và Phan Thanh Nghị, với vai trò khác nhau tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Khoáng sản Đầu tư Hưng Thịnh và Liên đoàn địa chất Trung Trung Bộ, đã tổ chức khai thác trái phép hơn 459.981 tấn khoáng vật nặng, chủ yếu là quặng titan. Tổng trị giá số quặng này lên tới hơn 1.508 tỷ đồng, gây thiệt hại nghiêm trọng cho tài nguyên quốc gia.
Để thực hiện hành vi khai thác trái phép, bị can Phan Thành Muôn đã chủ động đưa hối lộ 1,1 tỷ đồng cho Phan Thị Xuân Thu, cựu Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Thuận. Ngoài ra, ông này còn chi tiền cảm ơn tổng cộng hơn 1,6 tỷ đồng cho một số cá nhân thuộc Tổ Giám sát 117, nhằm mục đích làm trái công vụ, bỏ qua các sai phạm để Tập đoàn Hưng Thịnh tiếp tục khai thác quặng một cách bất hợp pháp.
Trong quá trình tiêu thụ quặng titan, Phan Thành Muôn đã thỏa thuận bán cho một số khách hàng với đơn giá ghi trên hợp đồng và hóa đơn thấp hơn đáng kể so với giá bán thực tế. Hành vi này không được hạch toán và báo cáo thuế đầy đủ, dẫn đến việc che giấu doanh thu và vi phạm nghiêm trọng các quy định về kế toán. Hậu quả là Nhà nước bị thiệt hại thuế tổng cộng hơn 50 tỷ đồng.
Hoạt động buôn lậu quy mô lớn và các đồng phạm
Bị can Hoàng Thượng Hạ, người Trung Quốc, đã thỏa thuận mua quặng từ Phan Thành Muôn và Công ty Sông Bình với giá ghi trong hợp đồng và hóa đơn thấp hơn giá mua bán thực tế. Sau đó, Hoàng Thượng Hạ cùng các đồng phạm đã tổ chức buôn lậu hơn 27.997 tấn Ilmenite, một loại quặng không đủ hàm lượng để xuất khẩu hợp pháp. Tổng giá trị lô hàng này ước tính hơn 3,8 triệu USD, tương đương khoảng 95,9 tỷ đồng.
Để hỗ trợ Hoàng Thượng Hạ trong hành vi buôn lậu, bị can Đỗ Tiến Hải, Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Hưng Hà, đã đưa hối lộ cho bị can Lê Văn Hưng, cựu công chức Hải quan, với tổng số tiền hơn 8,5 tỷ đồng. Khoản tiền này nhằm mục đích tráo mẫu giám định, che giấu và hợp thức hóa việc xuất khẩu quặng trái phép, qua đó tạo điều kiện cho hoạt động buôn lậu diễn ra suôn sẻ.
Vụ án này cho thấy mức độ phức tạp và nghiêm trọng của các hành vi phạm tội trong lĩnh vực khai thác tài nguyên và thương mại quốc tế. Việc truy tố và xét xử các bị can sẽ góp phần răn đe và bảo vệ lợi ích của Nhà nước, đồng thời duy trì trật tự pháp luật trong hoạt động kinh tế.
