VKSND Tối Cao Truy Tố Chủ Tịch Hưng Thịnh Và 27 Bị Can Trong Vụ Xuất Lậu Quặng 28.000 Tấn
Viện Kiểm Sát Nhân Dân Tối Cao vừa chính thức ban hành cáo trạng, truy tố bị can Phan Thành Muôn – Chủ tịch Hội Đồng Quản Trị Tập Đoàn Hưng Thịnh – về ba tội danh nghiêm trọng: Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên, Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và Đưa hối lộ. Cùng với ông Muôn, tổng cộng 28 bị can đã bị truy tố trong vụ án phức tạp này, liên quan đến hoạt động xuất lậu quặng ilmenite với quy mô lớn.
Chi Tiết Các Bị Can Và Tội Danh
Trong số các bị can, Lê Văn Hưng – cựu công chức Hải quan thuộc Chi Cục Hải Quan Cảng Sài Gòn Khu Vực 1 – bị truy tố về tội Nhận hối lộ. Ngoài ra, 26 bị can khác phải đối mặt với nhiều tội danh khác nhau. Đáng chú ý, Huang ShangXia (tức Hoàng Thượng Hạ), nhân viên Công Ty Guangxi Liufeng Mining, bị truy tố về hai tội: Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và Buôn lậu. Trần Thị Lê Vi Vân (cư trú tại Đà Nẵng, kinh doanh tự do) bị truy tố về tội Buôn lậu và Trốn thuế. Trong khi đó, Đỗ Tiến Hải – Giám Đốc Công Ty TNHH Hưng Hà – bị truy tố về hai tội Buôn lậu và Đưa hối lộ.
Phương Thức Hoạt Động Tinh Vi
Theo cáo trạng, Viện Kiểm Sát xác định Hoàng Thượng Hạ cùng các đồng phạm đã tổ chức xuất lậu gần 28.000 tấn quặng ilmenite không đủ tiêu chuẩn. Họ thực hiện hành vi này thông qua việc tráo mẫu giám định và hối lộ cán bộ hải quan với số tiền lên đến hàng tỷ đồng. Bị can Hoàng Thượng Hạ và Trần Thị Lê Vi Vân đã chung sống như vợ chồng tại Việt Nam từ năm 2009. Cả hai thu mua quặng ilmenite từ các doanh nghiệp trong nước với hàm lượng TiO2 chỉ đạt 51-52%, không đủ điều kiện xuất khẩu theo quy định hiện hành.
Để hợp thức hóa hoạt động, họ thuê pháp nhân Công Ty Châu Thành ký hợp đồng mua bán, mở tờ khai hải quan và xuất khẩu sang Trung Quốc. Đồng thời, họ chỉ đạo việc tráo mẫu quặng đạt chuẩn nhằm “qua mặt” cơ quan giám định. Bị can Đỗ Tiến Hải, chuyên cung cấp dịch vụ vận chuyển và khai báo hải quan, đã móc nối với bị can Lê Văn Hưng. Họ thỏa thuận chi trả từ 3 đến 9 triệu đồng cho mỗi container để thực hiện việc tráo mẫu. Khi kiểm hóa, mẫu quặng không đạt chuẩn bị thay thế bằng mẫu đạt chuẩn trước khi niêm phong và giám định.
Quy Mô Thiệt Hại Và Lợi Nhuận Bất Chính
Từ tháng 1 đến tháng 8 năm 2024, nhóm này đã mở 22 tờ khai, xuất lậu thành công 27.997 tấn quặng thông qua 1.033 container, với tổng trị giá ước tính gần 96 tỷ đồng. Đỗ Tiến Hải được xác định đã đưa hối lộ cho Lê Văn Hưng hơn 8,5 tỷ đồng. Ngoài ra, các hợp đồng mua bán được lập với giá thấp hơn thực tế hàng chục tỷ đồng để che giấu dòng tiền bất hợp pháp. Riêng với lô hàng 28.000 tấn, chênh lệch ngoài hợp đồng lên đến gần 23 tỷ đồng.
Viện Kiểm Sát xác định tổng số tiền chi cho hoạt động “dịch vụ xuất lậu” là hơn 54 tỷ đồng. Mỗi bị can trong vụ án này đã thu lợi bất chính từ hàng trăm triệu đến hàng tỷ đồng, gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngân sách nhà nước và nền kinh tế.
Trách Nhiệm Của Cán Bộ Hải Quan Và Hướng Xử Lý
Liên quan đến vụ án, Viện Kiểm Sát cũng xác định một số cán bộ thuộc Đội Thủ Tục Hàng Hóa Xuất Khẩu (trực thuộc Hải Quan Khu Vực 1) đã không thực hiện đúng nhiệm vụ kiểm tra, đôn đốc. Điều này đã tạo điều kiện để Lê Văn Hưng một mình thực hiện các thủ tục kiểm hóa và lấy mẫu giám định mà không có sự giám sát cần thiết. Tuy nhiên, do pháp luật hiện hành không quy định bắt buộc phải có hai cán bộ cùng thực hiện các thủ tục này, Viện Kiểm Sát đã kiến nghị xử lý hành chính đối với các cá nhân liên quan thay vì truy tố hình sự.
Đối với ba công ty Trung Quốc đã mua số quặng ilmenite nói trên, Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra Bộ Công An đã đề nghị tương trợ tư pháp hình sự tới Viện Kiểm Sát Nhân Dân Tối Cao Trung Quốc. Mục đích là để làm rõ các nội dung liên quan và phối hợp điều tra toàn diện vụ án xuyên quốc gia này.
Vụ việc được phát hiện và xử lý kịp thời nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, thể hiện quyết tâm đấu tranh phòng chống tham nhũng và buôn lậu của Nhà nước Việt Nam.
