Viện Kiểm sát nhân dân tối cao truy tố 28 bị can trong vụ án khai thác khoáng sản trái phép
Viện Kiểm sát nhân dân tối cao (Vụ 3) đã chính thức hoàn tất cáo trạng, truy tố 28 bị can trong vụ án nghiêm trọng liên quan đến hàng loạt tội danh như vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên; vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng; buôn lậu; nhận hối lộ; lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ; trốn thuế và đưa hối lộ. Vụ án xảy ra chủ yếu tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Khoáng sản Đầu tư Hưng Thịnh và một số đơn vị liên quan khác.
Các bị can chính và tội danh cụ thể
Theo cáo trạng, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đã quyết định truy tố các bị can ra trước Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh để xét xử. Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh được phân công thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử sơ thẩm vụ án theo đúng quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.
Phan Thành Muôn, Chủ tịch Công ty Cổ phần Tập đoàn Khoáng sản Đầu tư Hưng Thịnh, bị truy tố về các tội: "Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò khai thác tài nguyên" (điểm b khoản 2 Điều 227 Bộ luật Hình sự), "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" (khoản 3 Điều 221) và "Đưa hối lộ" (khoản 4 Điều 364).
Huang ShangXia (Hoàng Thượng Hạ), nhân viên Công ty Guangxi Liufeng Mining, quốc tịch Trung Quốc, bị truy tố về tội "Buôn lậu" (điểm a khoản 4 Điều 188) và "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" (khoản 3 Điều 221).
Đỗ Tiến Hải, Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Hưng Hà, bị truy tố về tội "Buôn lậu" (điểm a khoản 4 Điều 188) và "Đưa hối lộ" (khoản 4 Điều 364).
Trần Thị Lê Vi Vân, làm kinh doanh tự do, bị truy tố về tội "Buôn lậu" (điểm a khoản 4 Điều 188) và "Trốn thuế" (khoản 3 Điều 200).
Các bị can khác bao gồm:
- Lê Văn Hưng, cựu Công chức Hải quan thuộc Chi cục Hải quan Cảng Sài Gòn khu vực 1, và Phan Thị Xuân Thu, cựu Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Thuận, bị truy tố về tội "Nhận hối lộ" (điểm a khoản 4 Điều 354).
- Phùng Văn Thành, Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thương mại Xuất nhập khẩu Châu Thành, và Lê Phong Nam, Chủ tịch Hội đồng quản trị, bị truy tố về tội "Buôn lậu" (điểm a khoản 4 Điều 188).
Ngoài ra, cáo trạng còn liệt kê: 5 bị can bị truy tố về tội "Vi phạm kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" (khoản 3 Điều 221); 4 bị can bị truy tố về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" (khoản 3 Điều 356); 1 bị can bị truy tố về tội "Đưa hối lộ" (khoản 3 Điều 364); 6 bị can bị truy tố về tội "Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò khai thác tài nguyên" (điểm b khoản 2 Điều 227); và 4 bị can bị truy tố về tội "Trốn thuế" (khoản 3 Điều 200).
Chi tiết hành vi phạm tội và thiệt hại
Cáo trạng kết luận rằng, từ năm 2021 đến 2024, nhóm bị can bao gồm Phan Thành Muôn, Phạm Văn Định, Phạm Văn Dương, Trần Lê Thanh Tân, Trần Văn Thảo và Phan Thanh Nghị, với các vai trò khác nhau tại Tập đoàn Hưng Thịnh và Liên đoàn địa chất Trung Trung Bộ, đã tổ chức khai thác trái phép hơn 459.981 tấn khoáng vật nặng (chủ yếu là quặng titan). Tổng trị giá số quặng này ước tính lên đến hơn 1.508 tỷ đồng.
Để thực hiện hành vi khai thác trái phép, Phan Thành Muôn đã đưa hối lộ cho Phan Thị Xuân Thu và chi tiền cảm ơn tổng cộng hơn 1,6 tỷ đồng cho một số cá nhân thuộc Tổ Giám sát 117. Mục đích là nhằm làm trái công vụ, bỏ qua các sai phạm, từ đó cho phép Tập đoàn Hưng Thịnh tiếp tục khai thác quặng trái phép mà không bị ngăn cản.
Trong quá trình tiêu thụ quặng titan, Phan Thành Muôn đã thỏa thuận bán cho một số khách hàng với đơn giá ghi trên hợp đồng và hóa đơn thấp hơn đơn giá bán thực tế. Hành vi này không được hạch toán và báo cáo thuế đầy đủ, dẫn đến việc che giấu doanh thu và vi phạm nghiêm trọng các quy định về kế toán. Hậu quả là Nhà nước bị thiệt hại thuế tổng cộng hơn 50 tỷ đồng.
Về phần Hoàng Thượng Hạ, bị can này đã thỏa thuận mua quặng từ Phan Thành Muôn và Công ty Sông Bình với giá ghi trong hợp đồng và hóa đơn thấp hơn giá mua bán thực tế. Sau đó, cùng với các đồng phạm, Hoàng Thượng Hạ đã tổ chức buôn lậu hơn 27.997 tấn Ilmenite (loại quặng không đủ hàm lượng để xuất khẩu hợp pháp) với tổng giá trị hơn 3,8 triệu USD, tương đương khoảng 95,9 tỷ đồng.
Để hỗ trợ Hoàng Thượng Hạ trong hành vi buôn lậu, Đỗ Tiến Hải đã đưa hối lộ cho Lê Văn Hưng, một cán bộ hải quan, với số tiền hơn 8,5 tỷ đồng. Khoản tiền này nhằm mục đích tráo mẫu giám định, che giấu và hợp thức hóa việc xuất khẩu quặng trái phép. Ngoài ra, vụ án còn ghi nhận hành vi trốn thuế xảy ra tại Công ty cổ phần Rạng Đông, làm gia tăng mức độ nghiêm trọng của vụ việc.
Với quy mô lớn và tính chất phức tạp, vụ án này đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận và cơ quan chức năng, phản ánh những nỗ lực kiên quyết trong công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng và vi phạm pháp luật trong lĩnh vực khai thác tài nguyên tại Việt Nam.
