Tại xã Xín Mần, một địa phương được hình thành từ việc sáp nhập 5 xã vùng cao biên giới, nhu cầu giải quyết thủ tục hành chính của người dân là rất lớn. Trước đây, nhiều thủ tục phải chuyển lên cấp huyện xử lý, khiến người dân mất nhiều thời gian đi lại và chờ đợi. Nhưng nay, nhờ mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều thủ tục đã được giải quyết trực tiếp tại cấp xã, giúp giảm đáng kể thời gian và chi phí cho người dân.
Chị Lù Thị Yên, một người dân xã Xín Mần, chia sẻ: “Từ khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc giải quyết thủ tục hành chính thuận lợi hơn nhiều. Người dân không còn phải đi xa như trước, cán bộ hướng dẫn cụ thể, dễ hiểu, thời gian giải quyết công việc cũng nhanh hơn.”
Những thay đổi tích cực từ thực tiễn cho thấy, việc sắp xếp tổ chức bộ máy không chỉ đơn thuần là giảm đầu mối hành chính, mà hướng tới mục tiêu quan trọng hơn là xây dựng nền hành chính phục vụ, lấy người dân làm trung tâm. Khi khoảng cách giữa chính quyền và người dân được rút ngắn, hiệu quả quản lý và chất lượng phục vụ cũng từng bước được nâng lên.
Phát huy thế mạnh mô hình chính quyền địa phương hai cấp
Sau hợp nhất, tỉnh Tuyên Quang đã giảm từ 28 sở, cơ quan ngang sở của hai tỉnh trước đây xuống còn 15 cơ quan, tổ chức hành chính thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh; giảm 92 đầu mối bên trong các sở, ngành. Bộ máy sau sắp xếp cơ bản được kiện toàn theo hướng tinh gọn, hoạt động ổn định và thông suốt.
Cùng với sắp xếp tổ chức bộ máy, tỉnh tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với cải cách hành chính và chuyển đổi số. Các cơ quan, đơn vị nhanh chóng đi vào hoạt động nền nếp; năng lực quản trị địa phương từng bước được nâng lên; tình hình chính trị, quốc phòng, an ninh được giữ vững; kinh tế - xã hội tiếp tục duy trì đà phát triển; niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân đối với chủ trương của Đảng tiếp tục được củng cố.
Đối với cộng đồng doanh nghiệp, mô hình chính quyền địa phương hai cấp cũng tạo ra những chuyển biến tích cực trong môi trường đầu tư, kinh doanh. Nhiều khó khăn, vướng mắc phát sinh được tiếp nhận và xử lý ngay từ cơ sở, giảm độ trễ trong giải quyết công việc. Ông Vi Tiến Hưng, đại diện Công ty trách nhiệm hữu hạn Sao Việt Tuyên Quang, cho biết: “Doanh nghiệp cảm nhận rõ hơn sự đồng hành của chính quyền địa phương sau khi triển khai mô hình mới. Nhiều nội dung trước đây phải kiến nghị qua nhiều cấp, mất nhiều thời gian xử lý, nay được chính quyền chủ động nắm bắt, tháo gỡ trực tiếp, giúp doanh nghiệp giảm chi phí, nâng cao hiệu quả hoạt động và yên tâm mở rộng sản xuất, kinh doanh.”
Phân cấp mạnh hơn, trách nhiệm cao hơn
Những chuyển biến đó được cụ thể hóa bằng các con số. Chỉ trong một năm, Tỉnh ủy Tuyên Quang đã ban hành 118 văn bản lãnh đạo, chỉ đạo; Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành 205 văn bản để cụ thể hóa các chủ trương, định hướng thành giải pháp điều hành sát thực tiễn. Hàng chục cuộc kiểm tra, làm việc trực tiếp với cơ sở được tổ chức nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình vận hành mô hình mới.
Từ ngày 1/7/2025 đến nay, toàn tỉnh đã tổ chức 9 hội nghị học tập, quán triệt các văn kiện chủ chốt của Đảng với 1.405 điểm cầu, hơn 145.600 lượt đại biểu tham dự; qua đó, kịp thời truyền tải các quan điểm, chủ trương, nhiệm vụ trọng tâm đến đội ngũ cán bộ, đảng viên.
Việc tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính tiếp tục được duy trì thông suốt. Ở cấp tỉnh đã tiếp nhận, xử lý hơn 84.300 hồ sơ; gần 61.000 hồ sơ được giải quyết, trong đó hơn 96% giải quyết trước hạn. Ở cấp xã, hơn 448.800 hồ sơ được tiếp nhận và xử lý; hơn 445.300 hồ sơ đã giải quyết, tỷ lệ đúng hạn đạt 99,21%. Tỷ lệ trao đổi văn bản điện tử giữa các cơ quan nhà nước đạt 100%. Tỷ lệ hài lòng của người dân, doanh nghiệp trong giải quyết thủ tục hành chính đạt 97,27%.
Kết quả bước đầu cho thấy chủ trương xây dựng chính quyền địa phương hai cấp là phù hợp với yêu cầu đổi mới tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị; đồng thời đáp ứng yêu cầu nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị trong giai đoạn phát triển mới. Thực tiễn cũng cho thấy, khi quyền hạn được phân cấp mạnh hơn cho cơ sở, nhiều công việc được giải quyết nhanh hơn, sát dân hơn và hiệu quả hơn.
Tuy nhiên, quá trình triển khai mô hình mới cũng đặt ra không ít khó khăn, thách thức cần tiếp tục tháo gỡ. Một số địa phương còn lúng túng trong thực hiện phân cấp, phân quyền; năng lực quản trị ở cơ sở có mặt chưa đáp ứng yêu cầu; cơ sở vật chất, hạ tầng số tại nhiều xã còn thiếu; áp lực công việc đối với đội ngũ cán bộ cấp xã tăng cao khi không còn cấp huyện trung gian.
Toàn tỉnh hiện còn thiếu hơn 4.500 công chức, viên chức so chỉ tiêu được giao. Nhiều đơn vị sự nghiệp cấp xã mới thành lập chỉ có bình quân khoảng 5 biên chế, trong khi khối lượng công việc ngày càng lớn hơn khi được phân cấp thêm nhiệm vụ. Chị Hoàng Phương Thúy, cán bộ Phòng Văn hóa - Xã hội, Ủy ban nhân dân phường Bình Thuận, cho biết: “Sau sắp xếp tổ chức bộ máy, khối lượng công việc tăng mạnh trong khi số lượng công chức chuyên môn còn hạn chế. Một số văn bản hướng dẫn triển khai mô hình mới chưa thực sự đồng bộ nên quá trình tổ chức thực hiện tại cơ sở vẫn gặp khó khăn. Tuy nhiên, đội ngũ cán bộ, công chức vẫn nỗ lực khắc phục khó khăn để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.”
Tại hội nghị đánh giá một năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp trên địa bàn tỉnh, đồng chí Hầu A Lềnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Tuyên Quang nhấn mạnh, những kết quả đạt được bước đầu đã khẳng định chủ trương của Trung ương là đúng đắn, phù hợp thực tiễn, đồng thời thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong toàn tỉnh, nhất là đội ngũ cán bộ cơ sở.
Để tiếp tục phát huy hiệu quả đạt được, đồng thời khắc phục những khó khăn, vướng mắc, tỉnh Tuyên Quang xác định tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số; tăng cường quản lý, sử dụng hiệu quả tài sản công sau sắp xếp đơn vị hành chính; đồng thời giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm quốc phòng, an ninh. Tập trung triển khai hiệu quả điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Tuyên Quang thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; gắn phát triển kinh tế với phát triển văn hóa, xã hội, bảo đảm an sinh xã hội, giảm nghèo bền vững và nâng cao đời sống nhân dân; đẩy mạnh rà soát, đánh giá toàn diện các dự án chậm tiến độ, dự án tồn đọng, kéo dài trên địa bàn; kịp thời đề ra giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc hoặc xử lý phù hợp theo quy định của pháp luật.
Cùng với đó, tăng cường quản lý, sử dụng hiệu quả tài sản công, nhất là tài sản dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính; rà soát, thống kê, quản lý chặt chẽ trụ sở, đất đai, trang thiết bị, xây dựng phương án sắp xếp, xử lý đúng quy định, bảo đảm công khai, minh bạch, tránh thất thoát, lãng phí hoặc sử dụng sai mục đích; đồng thời, chủ động chuẩn bị các điều kiện để sắp xếp thôn, tổ dân phố phù hợp mô hình chính quyền địa phương hai cấp; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, bảo đảm bộ máy vận hành thông suốt, hiệu quả.
Dù vẫn còn nhiều khó khăn cần tiếp tục tháo gỡ, song những kết quả bước đầu tại Tuyên Quang đã cho thấy chủ trương lớn của Đảng đang đi đúng hướng và phù hợp thực tiễn. Đó cũng là nền tảng quan trọng để xây dựng nền hành chính hiện đại, tinh gọn, hiệu quả và gần dân hơn trong giai đoạn phát triển mới.
