Mô hình chính quyền 2 cấp: Bộ máy tinh gọn, trách nhiệm rõ ràng
Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thành phố Đồng Nai ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực trong quản lý, điều hành và cải cách hành chính. Bộ máy tinh gọn hơn, trách nhiệm rõ ràng hơn, nhiều thủ tục được giải quyết nhanh chóng, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, yêu cầu phát triển mới đặt ra việc tiếp tục sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã, phường theo hướng phù hợp thực tiễn đô thị hóa và nâng cao hiệu quả quản trị.
Đánh giá của lãnh đạo thành phố
Theo ông Nguyễn Kim Long, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND Tp. Đồng Nai, sau một năm vận hành, bộ máy mới đã từng bước đi vào nền nếp, vận hành thông suốt hơn và gần dân, sát doanh nghiệp hơn. Khi bỏ cấp trung gian, nhiều việc trước đây phải qua nhiều tầng nấc thì nay được xử lý trực tiếp, rõ trách nhiệm, rút ngắn thời gian. Thành phố cũng tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, đẩy mạnh xử lý hồ sơ trên môi trường điện tử, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu và chuyển từ tư duy 'quản lý hành chính' sang 'phục vụ, đồng hành'.
Ông Long nhấn mạnh: 'Mô hình mới đã tạo điều kiện để thành phố điều hành thống nhất, phân công rõ người, rõ việc, rõ thời hạn, rõ kết quả. Những việc khó, việc mới, nhất là liên quan đến đất đai, xây dựng, đầu tư, giải phóng mặt bằng, cải cách thủ tục hành chính, hỗ trợ doanh nghiệp… được tập trung tháo gỡ quyết liệt.'
Hiệu quả từ sắp xếp, sáp nhập xã, phường
Ông Nguyễn Kim Long cho rằng sắp xếp, sáp nhập xã, phường không chỉ giảm số lượng đơn vị hành chính mà còn tổ chức lại không gian quản lý và phát triển. Bộ máy tinh gọn, đầu mối ít hơn, chỉ đạo điều hành tập trung hơn. Khi quy mô đơn vị hành chính mở rộng, thành phố có điều kiện bố trí lại đội ngũ cán bộ, công chức phù hợp; giảm tình trạng manh mún, phân tán nguồn lực; nâng cao chất lượng tham mưu, xử lý công việc ở cơ sở.
Việc sáp nhập còn giúp sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực công, từ trụ sở, tài sản công, ngân sách đến hạ tầng kỹ thuật và xã hội. Trước đây, nhiều địa bàn phát triển liền kề nhưng bị chia cắt bởi ranh giới hành chính; nay việc sắp xếp lại giúp quy hoạch, đầu tư hạ tầng, quản lý đô thị, phát triển dịch vụ công được nhìn nhận đồng bộ, dài hạn hơn. Đối với địa bàn công nghiệp, đô thị hóa nhanh như Đồng Nai, đây là lợi thế lớn: 'Khi không gian hành chính phù hợp với không gian phát triển, chính quyền sẽ có điều kiện điều hành tốt hơn, doanh nghiệp thuận lợi hơn trong đầu tư, người dân được tiếp cận dịch vụ công đồng đều và chất lượng hơn.'
Giải pháp vận hành hiệu quả bộ máy mới
Sau sáp nhập, khối lượng công việc tại cơ sở tăng mạnh khi địa bàn, dân số và nhiệm vụ đều mở rộng, áp lực lớn trên các lĩnh vực đất đai, xây dựng, môi trường, tài chính, hộ tịch. Việc đồng bộ dữ liệu, tài sản công, trụ sở, quy trình và hệ thống thông tin giữa các đơn vị cần thêm thời gian. Để khắc phục, thành phố đã tập trung rà soát, bố trí lại đội ngũ cán bộ phù hợp; tăng cường tập huấn chuyên môn, kỹ năng số, kỹ năng phục vụ người dân; đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền đi đôi với kiểm tra, giám sát.
Ông Long nhấn mạnh nguyên tắc: 'Một việc phải rõ đầu mối, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn và rõ sản phẩm. Những khó khăn phát sinh từ cơ sở phải được phản ánh kịp thời, tháo gỡ kịp thời, không để kéo dài, không để người dân và doanh nghiệp phải chờ đợi vì sự lúng túng của bộ máy.'
Định hướng sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, phường
Theo ông Nguyễn Kim Long, tiếp tục sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã, phường là xu hướng tất yếu do dân số tăng nhanh, đô thị hóa mạnh, hạ tầng kết nối đồng bộ, nhu cầu quản lý và phục vụ ngày càng cao. Sắp xếp không chỉ tinh gọn bộ máy, tiết kiệm ngân sách mà còn tạo ra đơn vị có quy mô phù hợp, đủ năng lực quản lý, nguồn lực đầu tư và điều kiện cung cấp dịch vụ công chất lượng.
Thành phố sẽ triển khai thận trọng, khoa học, có lộ trình, đặt lợi ích người dân lên hàng đầu. Các tiêu chí quan trọng gồm: quy mô dân số, diện tích tự nhiên, mức độ đô thị hóa, điều kiện hạ tầng, khoảng cách địa lý, truyền thống lịch sử - văn hóa, khả năng kết nối giao thông, yêu cầu quản lý nhà nước và định hướng phát triển đô thị, công nghiệp, dịch vụ. Ông Long nhấn mạnh: 'Việc sắp xếp không làm cơ học, không chỉ cộng gộp địa giới hành chính, mà phải gắn với quy hoạch phát triển, tổ chức lại bộ máy, bố trí cán bộ, nâng cao chất lượng phục vụ và bảo đảm sự đồng thuận của Nhân dân.'
Nâng cao chất lượng dịch vụ công và phát triển đô thị
Ông Nguyễn Kim Long khẳng định thước đo quan trọng nhất là người dân có thuận tiện hơn không, doanh nghiệp có yên tâm hơn không, chất lượng phục vụ có tốt hơn không. Thành phố sẽ tập trung nâng cao chất lượng dịch vụ công ở cấp cơ sở, bảo đảm thủ tục hành chính được tiếp nhận, xử lý nhanh, minh bạch, giảm tối đa việc đi lại nhiều lần. Đẩy mạnh chuyển đổi số, liên thông dữ liệu, mở rộng dịch vụ công trực tuyến, hình thành nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, thân thiện.
Thứ hai, tiếp tục rà soát, bố trí đội ngũ cán bộ, công chức phù hợp với quy mô dân số, khối lượng công việc và đặc thù từng địa bàn. Cán bộ sau sáp nhập cần nắm chắc chuyên môn, có thái độ phục vụ tốt, biết lắng nghe, hướng dẫn và đồng hành với người dân, doanh nghiệp. Thứ ba, gắn sắp xếp đơn vị hành chính với quy hoạch lại không gian phát triển, tổ chức lại không gian đô thị, công nghiệp, thương mại, dịch vụ, hạ tầng giao thông, trường học, y tế, thiết chế văn hóa theo hướng đồng bộ. Ông Long kết luận: 'Tinh thần chung của thành phố là mọi sự sắp xếp đều phải hướng đến phục vụ Nhân dân tốt hơn.'
Kết quả nổi bật và định hướng từ lãnh đạo UBND thành phố
Tại Hội nghị sơ kết một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp do Thành ủy Đồng Nai tổ chức ngày 3/6, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Út cho biết bộ máy chính quyền từ thành phố đến các xã, phường cơ bản vận hành ổn định, khẳng định chủ trương đúng đắn, góp phần tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân. Dù quá trình sắp xếp gặp nhiều khó khăn, Đồng Nai vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực với GRDP năm 2025 tăng 9,63%, quý I/2026 tăng 9,76%; thu ngân sách năm 2025 đạt 103.000 tỷ đồng, 5 tháng đầu năm 2026 hoàn thành gần 50% kế hoạch.
Bên cạnh kết quả đạt được, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Út cho rằng giai đoạn đầu vận hành mô hình mới vẫn còn hạn chế như cán bộ cơ sở còn lúng túng, tâm lý e ngại trách nhiệm, chất lượng đội ngũ chưa đồng đều. Thành phố đã chỉ đạo rà soát, kiện toàn nhân sự, tăng cường đào tạo, tập huấn để nâng cao năng lực cán bộ cơ sở. Ông Nguyễn Văn Út khẳng định Thành ủy, UBND thành phố sẽ tiếp tục đồng hành, kịp thời tháo gỡ khó khăn cho cơ sở, đồng thời đề nghị đội ngũ cán bộ các xã, phường phát huy tinh thần trách nhiệm, chủ động, quyết liệt hơn trong thực hiện nhiệm vụ.
