Tất cả người dân cần lưu ý về đề xuất mới liên quan đến việc cấp sổ đỏ. Dự thảo Luật Đất đai sửa đổi năm 2026 đưa ra nhiều trường hợp không đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, thường gọi là sổ đỏ. Những thay đổi này nhằm tăng cường tính minh bạch trong quản lý đất đai, ngăn chặn các hành vi trục lợi chính sách và giảm thiểu các tranh chấp dân sự.
Những thay đổi lớn trong quy định cấp sổ đỏ
Theo khoản 45 Điều 1 của dự thảo, Điều 151 Luật Đất đai năm 2024 được sửa đổi, bổ sung theo hướng chặt chẽ hơn đối với cả quyền sử dụng đất và tài sản trên đất. Một điểm đáng chú ý là việc không cấp sổ đỏ cho diện tích đất đã có thông báo thu hồi còn hiệu lực hoặc đã có quyết định thu hồi chính thức từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Tuy nhiên, để bảo vệ quyền lợi người dân, dự thảo quy định nếu quá thời hạn 3 năm kể từ ngày có văn bản thu hồi hoặc thông báo giải tỏa mà dự án chưa được triển khai, người dân vẫn có thể được xem xét cấp giấy chứng nhận.
Bên cạnh đó, nhóm đất được giao thuần túy để quản lý (theo Điều 7 Luật Đất đai 2024) cũng không thuộc diện được cấp sổ đỏ, ngoại trừ các phần diện tích sử dụng chung hoặc có quy định đặc thù. Dự thảo cũng duy trì việc không cấp giấy chứng nhận đối với các nhóm đất khác.
Siết chặt quy định công nhận quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất
Không chỉ dừng lại ở quyền sử dụng đất, dự thảo còn bổ sung nhiều tiêu chuẩn kỹ thuật và pháp lý nhằm siết chặt việc công nhận quyền sở hữu tài sản, nhà ở trên đất. Các loại nhà ở, công trình xây dựng sau đây sẽ bị từ chối công nhận quyền sở hữu:
- Nhà ở, công trình mang tính chất tạm bợ, được dựng bằng vật liệu thô sơ như tranh, tre, nứa, lá, đất, hoặc các hạng mục phụ trợ, lán trại phục vụ thi công nằm ngoài ranh giới dự án chính.
- Công trình, nhà ở được xây dựng phát sinh sau khi cơ quan chức năng đã công bố lệnh cấm xây dựng tại khu vực đó.
- Tài sản được tạo lập trên đất không đủ điều kiện cấp sổ đỏ, hoặc nằm trong vùng đã có quyết định giải tỏa, thu hồi (ngoại lệ đối với trường hợp dự án treo quá 3 năm).
- Tài sản thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước quản lý không được cấp giấy chứng nhận riêng biệt, trừ khi phần tài sản này đã được định giá để làm vốn góp của Nhà nước vào doanh nghiệp theo phê duyệt từ cơ quan tài chính.
