Bà Nguyễn Thị Mai (58 tuổi), người bán hàng rong nổi tiếng với câu hát "Mango, pineapple, banana, watermelon" từng gây sốt mạng xã hội toàn cầu, vừa bị lực lượng chức năng phường Nha Trang thu giữ gánh hàng vì bán hàng trên tuyến đường cấm. Tuy nhiên, sau khi bà viết cam kết không tái phạm, chính quyền đã trả lại toàn bộ hàng hóa và không xử phạt hành chính. Vụ việc một lần nữa làm nóng cuộc tranh luận về việc cân bằng giữa quản lý đô thị và sinh kế của người dân tại thành phố du lịch Nha Trang.
Không có ngoại lệ với người nổi tiếng
Theo ông Ngô Khắc Thinh, Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Nha Trang, tổ liên ngành phát hiện bà Mai bán hàng rong trên đường Trần Phú, một trong 28 tuyến đường cấm bán hàng rong tại Nha Trang, vào ngày 22/7. Trước đó, bà đã nhiều lần được nhắc nhở nhưng vẫn tái phạm. Trong số các tuyến đường cấm có nhiều trục du lịch chính như Trần Phú, Hùng Vương, Nguyễn Thiện Thuật, Thái Nguyên, Lê Thánh Tôn và Phạm Văn Đồng. Dù tình trạng bán hàng rong trên các tuyến này đã giảm, hoạt động buôn bán tự phát vẫn xuất hiện tại một số khu vực, đặc biệt dọc đường Trần Phú và công viên bờ biển Nha Trang.
“Trường hợp này không bị xử phạt vi phạm hành chính mà chỉ áp dụng biện pháp thu giữ tang vật theo quy định. Sau khi bà Mai viết cam kết không tiếp tục bán hàng rong tại khu vực cấm, địa phương đã trả lại toàn bộ hàng hóa,” ông Thinh khẳng định. Ông cũng nhấn mạnh dù bà Mai nổi tiếng trên mạng xã hội và được nhiều người gọi vui là “đại sứ du lịch” của Nha Trang, việc xử lý vi phạm “không có ngoại lệ”.
Hiện tượng mạng toàn cầu
Bà Mai từng trở thành hiện tượng mạng sau khi xuất hiện trong video của một du khách Anh hồi đầu năm 2025, thu hút gần 40 triệu lượt xem. Trong đoạn video, bà gây ấn tượng khi hát câu mở đầu ca khúc Hello của Lionel Richie, rồi chuyển sang rao tên các loại trái cây bằng tiếng Anh: “Mango, pineapple, banana, watermelon”. Nhạc sĩ Nam Phi David Scott (nghệ danh The Kiffness) sau đó đã thực hiện bản phối “song ca” cùng bà Mai trên YouTube với tên Mango, Pineapple, Banana, Watermelon, thu hút gần 2 triệu lượt xem chỉ sau hơn một tuần, giúp hình ảnh người bán hàng rong ở Nha Trang được nhiều khán giả quốc tế biết đến.
Hành vi bán hàng rong trên bãi biển và các tuyến phố du lịch đã bị cấm từ nhiều năm nhằm đảm bảo mỹ quan đô thị và trật tự công cộng. Trước đó, vào tháng 5/2025, địa phương cũng xử phạt hơn 3 triệu đồng một người bán kem bị du khách phản ánh “chặt chém” với ba hành vi vi phạm: bán hàng trên tuyến phố cấm, điều khiển xe máy vào khu vực cấm và không niêm yết giá.
Hướng đến sinh kế lâu dài
Mặc dù xử lý vi phạm, chính quyền địa phương cho biết đang tính toán giải pháp lâu dài cho những người bán hàng rong như bà Mai - người đã gắn bó với nghề này hàng chục năm. Ông Ngô Khắc Thinh cho biết phường Nha Trang dự kiến quy hoạch các khu chợ đêm và điểm kinh doanh ăn vặt tập trung để bố trí người bán hàng rong cùng các hộ có nhu cầu vào buôn bán. Các khu vực này sẽ hoạt động theo khung giờ cố định và chịu sự quản lý chặt chẽ về an toàn vệ sinh thực phẩm, nguồn gốc hàng hóa và khám sức khỏe định kỳ.
“Khi hình thành các khu chợ đêm, khu bán hàng ăn vặt sẽ bảo đảm tính thẩm mỹ, an toàn vệ sinh thực phẩm và thuận lợi cho công tác quản lý,” ông Thinh nói. Quy hoạch này được kỳ vọng sẽ hài hòa giữa yêu cầu quản lý đô thị và bảo đảm sinh kế cho người dân, đặc biệt khi đề án phát triển kinh tế đêm của tỉnh Khánh Hòa được phê duyệt. Theo đề án, giai đoạn 2023-2025 tập trung khai thác các dịch vụ và không gian đêm hiện có, giai đoạn 2026-2030 hoàn thiện mô hình kinh tế đêm toàn diện, hình thành các “không gian sống về đêm” chuyên biệt.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, Khánh Hòa ước đón khoảng 11,9 triệu lượt khách, tăng 41,6% so với cùng kỳ năm trước; trong đó khách quốc tế đạt hơn 4,6 triệu lượt, tăng 66,1%; doanh thu du lịch ước đạt hơn 42.500 tỷ đồng, tăng 24,9%. Với lợi thế về biển, khí hậu ôn hòa, lượng khách quốc tế lớn và văn hóa bản địa phong phú, Nha Trang được kỳ vọng trở thành một trong những trung tâm kinh tế đêm của cả nước.
