Theo quy định tại Luật Đất đai 2024, trường hợp đất nông nghiệp hết thời hạn sử dụng, người sử dụng đất không trực tiếp sản xuất nông nghiệp có thể không được gia hạn. Điều này gây lo ngại cho nhiều hộ dân đang sử dụng đất nông nghiệp nhưng không còn canh tác trực tiếp.
Quy định về gia hạn đất nông nghiệp
Luật Đất đai 2024 có hiệu lực từ ngày 1/1/2025, quy định rõ về việc gia hạn đất nông nghiệp. Cụ thể, tại Điều 172, đất nông nghiệp được giao cho hộ gia đình, cá nhân có thời hạn sử dụng là 50 năm. Khi hết thời hạn, người sử dụng đất nếu có nhu cầu tiếp tục sử dụng thì được Nhà nước xem xét gia hạn, nhưng phải đáp ứng điều kiện đang sử dụng đất đúng mục đích và trực tiếp sản xuất nông nghiệp.
Trường hợp không trực tiếp sản xuất
Theo giải thích của Bộ Tài nguyên và Môi trường, “trực tiếp sản xuất nông nghiệp” là việc người sử dụng đất tự mình hoặc cùng với thành viên hộ gia đình thực hiện các hoạt động canh tác, chăn nuôi, trồng trọt trên đất. Nếu người sử dụng đất cho thuê, cho mượn đất hoặc không còn tham gia sản xuất, thì không đáp ứng điều kiện gia hạn. Do đó, nhiều trường hợp đất nông nghiệp hết hạn nhưng chủ đất không còn canh tác trực tiếp sẽ bị thu hồi.
Tác động đến người dân
Quy định này gây khó khăn cho những hộ dân đã chuyển lên thành phố sinh sống, không còn khả năng sản xuất nông nghiệp. Nhiều ý kiến cho rằng, việc không được gia hạn sẽ dẫn đến mất quyền sử dụng đất, ảnh hưởng đến tài sản của người dân. Theo thống kê sơ bộ, có khoảng 30% diện tích đất nông nghiệp tại các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long đang được sử dụng bởi những người không trực tiếp canh tác.
Giải pháp cho người sử dụng đất
Luật sư Nguyễn Văn A, chuyên gia về đất đai, cho biết: “Người sử dụng đất nên chủ động chuyển nhượng hoặc cho thuê quyền sử dụng đất cho người có nhu cầu sản xuất trực tiếp, hoặc trở về địa phương để tự canh tác nhằm đảm bảo điều kiện gia hạn.” Ngoài ra, một số địa phương có thể ban hành chính sách hỗ trợ chuyển đổi mục đích sử dụng đất cho phù hợp với quy hoạch.
