Chính sách giảm tiền sử dụng đất: Ưu đãi chỉ dành cho thửa đất đầu tiên
Trong bối cảnh đổi mới chính sách tài chính đất đai, Bộ Tài chính vừa công bố thông tin quan trọng về việc giảm tiền sử dụng đất cho hộ gia đình và cá nhân khi chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Theo đó, chính sách này chỉ được áp dụng một lần duy nhất trên thửa đất đầu tiên mà người sử dụng lựa chọn, nhằm đảm bảo công bằng và minh bạch trong quá trình thực hiện.
Quy định chi tiết về mức thu tiền sử dụng đất
Căn cứ vào Nghị quyết 254 năm 2025 của Quốc hội và Nghị định số 50 năm 2026 của Chính phủ, mức thu tiền sử dụng đất được xác định dựa trên tỉ lệ phần trăm chênh lệch giữa giá đất ở và giá đất nông nghiệp. Cụ thể:
- Đối với diện tích đất vườn, ao, đất nông nghiệp chuyển sang đất ở trong hạn mức giao đất của địa phương: Hộ gia đình, cá nhân chỉ phải đóng 30% tiền chênh lệch.
- Với diện tích đất chuyển đổi vượt hạn mức giao đất nhưng không quá 1 lần hạn mức: Mức đóng được áp dụng là 50% tiền chênh lệch.
- Đối với diện tích đất chuyển đổi vượt quá 1 lần hạn mức giao đất địa phương: Người sử dụng đất phải đóng 100% tiền chênh lệch, tương đương với quy định cũ.
Thay vì phải nộp toàn bộ 100% tiền chênh lệch như trước đây theo Luật đất đai 2024, người dân nay được hưởng lợi từ chính sách giảm thiểu này, giúp giảm bớt gánh nặng tài chính khi chuyển đổi đất đai.
Điều kiện áp dụng và cơ chế chuyển tiếp
Bộ Tài chính nhấn mạnh rằng, quy định giảm tiền sử dụng đất chỉ được áp dụng một lần cho mỗi hộ gia đình hoặc cá nhân trên một thửa đất cụ thể. Người sử dụng đất có quyền lựa chọn một thửa đất để hưởng ưu đãi và phải cam kết điều này trong đơn đề nghị chuyển mục đích sử dụng đất.
Để bảo đảm công bằng trong giai đoạn chuyển tiếp, các trường hợp đã có quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất từ ngày 1 tháng 8 năm 2024 – thời điểm Luật đất đai 2024 có hiệu lực – đến trước ngày 1 tháng 1 năm 2026 sẽ được phép đề nghị tính lại tiền sử dụng đất theo quy định mới. Nếu đã nộp tiền, người dân có thể yêu cầu hoàn trả phần chênh lệch hoặc bù trừ vào các nghĩa vụ tài chính khác, với điều kiện nộp hồ sơ đề nghị chậm nhất trước ngày 1 tháng 1 năm 2027.
Ưu đãi đặc biệt cho lĩnh vực khoa học và công nghệ
Bên cạnh chính sách giảm tiền sử dụng đất, Bộ Tài chính cũng công bố những ưu đãi chưa từng có về tiền thuê đất cho lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Các cơ sở khoa học và công nghệ sẽ được miễn tiền thuê đất cho toàn bộ thời hạn thuê, bao gồm:
- Đất xây dựng phòng thí nghiệm, cơ sở ươm tạo công nghệ, và ươm tạo doanh nghiệp khoa học và công nghệ.
- Cơ sở thực nghiệm và sản xuất thử nghiệm.
- Các viện, trung tâm nghiên cứu – phát triển công nghệ số.
- Dự án sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm, phần mềm, chip bán dẫn, và trí tuệ nhân tạo.
Đặc biệt, Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia và các khu công nghệ số tập trung sẽ được hưởng cơ chế miễn tiền thuê đất trọn đời. Đối với các dự án đầu tư trong khu công nghệ cao, mức miễn tiền thuê đất từ 15 đến 19 năm sau thời gian xây dựng cơ bản được áp dụng rộng rãi. Riêng các dự án thuộc danh mục ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư có thể được miễn tiền thuê đất cho toàn bộ thời hạn thuê.
Phản hồi từ địa phương và cử tri
Trước đó, nhiều địa phương như Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng đã kiến nghị giảm giá đất và giảm tiền chuyển đổi sử dụng đất nông nghiệp sang đất ở cho người dân. Những đề xuất này phản ánh nhu cầu thực tế từ cộng đồng, góp phần thúc đẩy việc hoàn thiện chính sách đất đai một cách hợp lý và nhân văn hơn.
Chính sách mới không chỉ hỗ trợ tài chính cho người dân trong quá trình chuyển đổi đất đai mà còn khuyến khích phát triển các lĩnh vực then chốt như khoa học và công nghệ, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.
