Giấu ung thư giai đoạn cuối, khách hàng mất quyền đòi 5,5 tỷ đồng bảo hiểm
Một vụ án dân sự tranh chấp hợp đồng bảo hiểm tại Bình Dương đã được Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao lựa chọn làm án lệ năm 2025, nhấn mạnh nghĩa vụ kê khai trung thực tuyệt đối của bên mua bảo hiểm. Theo đó, tòa xác định việc một khách hàng giấu thông tin ung thư giai đoạn cuối là hành vi cố ý che giấu, dẫn đến công ty bảo hiểm không phải bồi thường 5,5 tỷ đồng.
Diễn biến vụ án từ sơ thẩm đến giám đốc thẩm
Vụ việc bắt đầu từ năm 2014 khi ông Bảo mua ba hợp đồng bảo hiểm nhân thọ từ Tổng Công ty V với tổng giá trị 5,5 tỷ đồng, phí bảo hiểm hàng năm là 130 triệu đồng. Người thụ hưởng bao gồm mẹ ruột, vợ và con gái của ông. Tuy nhiên, tháng 3/2015, ông Bảo qua đời, và công ty bảo hiểm từ chối chi trả tiền bảo hiểm, dẫn đến vụ kiện từ phía người thân.
Tại phiên xét xử sơ thẩm tháng 9/2017, TAND TP Thủ Dầu Một đã chấp nhận yêu cầu khởi kiện, buộc Tổng Công ty V phải chi trả theo hợp đồng. Tuy nhiên, doanh nghiệp này kháng cáo, và tại phiên phúc thẩm tháng 3/2018, TAND tỉnh Bình Dương đã sửa bản án, không chấp nhận yêu cầu bồi thường của người thân ông Bảo. Quyết định này khiến họ không được nhận 5,5 tỷ đồng và họ đã đề nghị xem xét lại vụ án theo thủ tục giám đốc thẩm.
Bằng chứng gian dối và phân tích pháp lý
Tại phiên giám đốc thẩm tháng 8/2023, tòa đã phân tích chi tiết các tài liệu trong hồ sơ. Ông Bảo đã kê khai không trung thực trong giấy yêu cầu bảo hiểm, đánh dấu "Không" cho tất cả câu hỏi về tình trạng sức khỏe, bao gồm các vấn đề như khối u, ung thư, và việc khám bệnh trong vòng một năm. Ông cũng cam kết thông tin cung cấp là đầy đủ và đúng sự thật khi kiểm tra sức khỏe tại Bệnh viện Đa khoa tư nhân Bình Dương.
Tuy nhiên, hồ sơ y tế cho thấy trước đó, ông Bảo đã được chẩn đoán mắc Carcinom kém biệt hóa di căn hạch, từng điều trị sáu chu kỳ tại Singapore, và được xác định di căn hạch toàn thân. Bệnh viện Ung Bướu TP HCM cung cấp hồ sơ bệnh án từ năm 2013 và 2014, ghi nhận ông nhiều lần khám với chẩn đoán ung thư di căn đến các cơ quan như tụy, gan, và thận. Ngày 11/3/2015, ông nhập viện trong tình trạng ung thư tụy di căn gan, thận giai đoạn cuối và qua đời vào ngày hôm sau.
Tòa kết luận rằng ông Bảo biết rõ tình trạng bệnh tật của mình trước khi mua bảo hiểm vào tháng 6 và 7/2014, nhưng đã cố ý che giấu thông tin này. Việc này vi phạm Điều 18 và Điều 19 Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2000, quy định nghĩa vụ cung cấp thông tin đầy đủ và trung thực. Do đó, hợp đồng bảo hiểm chấm dứt hiệu lực, và Tổng Công ty V không phải chịu trách nhiệm bồi thường.
Ý nghĩa của án lệ trong lĩnh vực bảo hiểm
Theo luật sư Trịnh Văn Tuyến từ Văn phòng luật sư Giang Thanh tại Hà Nội, án lệ này có tầm quan trọng đặc biệt trong ngành bảo hiểm. Nó khẳng định nghĩa vụ kê khai trung thực tuyệt đối của bên mua bảo hiểm, và việc doanh nghiệp bảo hiểm tiến hành kiểm tra sức khỏe không làm mất đi nghĩa vụ này. Án lệ bảo vệ quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp bảo hiểm, tạo căn cứ pháp lý thống nhất để xử lý các tranh chấp tương tự, hạn chế tình trạng trục lợi bảo hiểm và đảm bảo tính minh bạch trong hoạt động kinh doanh.
Án lệ sẽ giúp giải quyết các tranh chấp tương tự trong tương lai, tránh tình trạng mỗi cấp tòa án có nhận định khác nhau về lỗi của người mua bảo hiểm và mức độ chi trả. Đây là một căn cứ pháp lý mạnh mẽ để xử lý các trường hợp gian lận thông tin sức khỏe trong bảo hiểm nhân thọ, đảm bảo sự công bằng và minh bạch cho tất cả các bên liên quan.
