Bộ Công an triển khai kế hoạch kiểm tra doanh nghiệp năm 2026 với nhiều điểm mới
Bộ Công an vừa chính thức ban hành Kế hoạch số 12/KH-BCA, nhằm kiểm tra việc chấp hành các quy định pháp luật thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ tại các doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh trong suốt năm 2026. Đây là một bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa các chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển kinh tế tư nhân.
Cơ sở pháp lý và mục tiêu chiến lược
Kế hoạch này được xây dựng dựa trên nền tảng thực hiện Nghị quyết số 138/NQ-CP ngày 16/5/2025 của Chính phủ về kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân. Đồng thời, nó cũng triển khai Nghị quyết số 139/NQ-CP ngày 17/5/2025 để thực hiện Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt nhằm thúc đẩy kinh tế tư nhân.
Theo Bộ Công an, mục đích cốt lõi của kế hoạch là tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực an ninh, trật tự. Bên cạnh đó, kế hoạch cũng đảm bảo việc triển khai các chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước về an ninh, trật tự và phát triển kinh tế tư nhân được thực hiện một cách thống nhất, đồng bộ trên toàn quốc.
Công tác kiểm tra được yêu cầu phải gắn liền với mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội của từng địa phương cụ thể. Nó không chỉ nhằm mục đích phòng ngừa, phát hiện và xử lý các sai phạm, mà còn hướng đến việc hỗ trợ, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Nguyên tắc và phương pháp kiểm tra tiên tiến
Kế hoạch yêu cầu mọi hoạt động kiểm tra phải được thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục pháp luật; đảm bảo tính khách quan, công khai, minh bạch, tiết kiệm và hiệu quả. Một điểm nhấn quan trọng là việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động kiểm tra thông qua việc khai thác hiệu quả Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, hệ thống định danh và xác thực điện tử.
Nội dung kiểm tra sẽ được lựa chọn có trọng tâm, tập trung vào các lĩnh vực, địa bàn, loại hình kinh doanh tiềm ẩn nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự, cũng như những vấn đề được dư luận xã hội đặc biệt quan tâm.
Về phương pháp, kế hoạch cho phép thực hiện kiểm tra trực tiếp hoặc trực tuyến, từ xa. Trong đó, ưu tiên hàng đầu là kiểm tra dựa trên dữ liệu điện tử của các cơ quan nhà nước và kết quả đối soát từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Khi tiến hành kiểm tra trực tuyến, cơ quan chức năng chỉ yêu cầu doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh cung cấp những thông tin, tài liệu mà cơ quan nhà nước chưa có; đồng thời đảm bảo nguyên tắc bảo mật và không yêu cầu cung cấp lại các dữ liệu đã được chia sẻ trong hệ thống.
Quy định chặt chẽ để bảo vệ doanh nghiệp
Một nguyên tắc then chốt được đặt ra là không để xảy ra tình trạng kiểm tra chồng chéo, trùng lặp, kéo dài về cùng một nội dung. Số lần kiểm tra tại mỗi doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh, bao gồm cả kiểm tra liên ngành, sẽ không quá một lần trong một năm. Ngoại lệ duy nhất là các trường hợp kiểm tra đột xuất khi có dấu hiệu vi phạm rõ ràng. Đặc biệt, nếu đã thực hiện thanh tra thì sẽ không tiến hành kiểm tra trong cùng năm và ngược lại, trừ khi có dấu hiệu vi phạm rõ ràng.
Kế hoạch cũng nêu rõ sẽ miễn kiểm tra thực tế tại những doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh có lịch sử tuân thủ tốt các quy định pháp luật. Đồng thời, nghiêm cấm mọi hành vi tiêu cực, lạm dụng hoạt động kiểm tra để nhũng nhiễu, gây khó khăn không cần thiết cho doanh nghiệp và người kinh doanh.
Phân công trách nhiệm và cơ chế giám sát
Giám đốc Công an các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương được giao nhiệm vụ chịu trách nhiệm triển khai kế hoạch tại địa phương mình. Họ phải phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành, chính quyền địa phương trong việc xây dựng và thực hiện kế hoạch kiểm tra cụ thể; đảm bảo mỗi doanh nghiệp, hộ hoặc cá nhân kinh doanh không bị kiểm tra quá một lần mỗi năm.
Các địa phương có trách nhiệm công khai lịch kiểm tra dự kiến theo từng quý trên cổng thông tin điện tử của Công an tỉnh, thành phố. Trong đó phải nêu rõ đơn vị được kiểm tra, nội dung kiểm tra và thời gian kiểm tra cụ thể để tạo sự minh bạch.
Cục An ninh kinh tế được giao nhiệm vụ chủ trì tham mưu, hướng dẫn triển khai kế hoạch trong toàn lực lượng Công an nhân dân; theo dõi, tổng hợp kết quả kiểm tra trên phạm vi toàn quốc và báo cáo lên lãnh đạo Bộ. Văn phòng Bộ Công an sẽ phối hợp đánh giá kết quả công tác kiểm tra tại các địa phương và tham mưu các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả, chất lượng hoạt động kiểm tra.
Bộ Công an yêu cầu tất cả các đơn vị, địa phương phải triển khai thực hiện nghiêm túc kế hoạch này. Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh bất kỳ khó khăn, vướng mắc nào, các đơn vị cần kịp thời báo cáo về Bộ Công an (thông qua Cục An ninh kinh tế) để được hướng dẫn, điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp với tình hình thực tế.
