Sáng 17/6, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc, Tổ trưởng Tổ soạn thảo Đề án “Xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045” (gọi tắt là Đề án), đã chủ trì cuộc họp của Tổ soạn thảo. Theo dự thảo, Đề án nhằm thúc đẩy xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trong toàn bộ hệ thống chính trị và xã hội, lấy tinh thần thượng tôn Hiến pháp và pháp luật làm thước đo hiệu quả của công tác xây dựng và thi hành pháp luật.
Mục tiêu của Đề án
Đề án đặt mục tiêu biến việc tôn trọng và chấp hành pháp luật từ yêu cầu bắt buộc thành hành vi tự nguyện, tự giác và chủ động của các cơ quan, tổ chức và mỗi công dân. Đặc biệt, văn hóa tuân thủ pháp luật sẽ trở thành một trong những giá trị cốt lõi trong quá trình xây dựng nhân cách, lối sống và đạo đức, gắn với các hệ giá trị quốc gia, gia đình, văn hóa và giáo dục. Đây được xem là nền tảng quan trọng để tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.
Nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm
Để hiện thực hóa các mục tiêu, Đề án đề xuất nhiều nhóm nhiệm vụ và giải pháp, bao gồm:
- Tăng cường thông tin, truyền thông để nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các cấp, ngành, tổ chức và người dân.
- Hoàn thiện hệ thống thể chế, bảo đảm pháp luật minh bạch, dễ tiếp cận và khả thi.
- Nâng cao hiệu lực, hiệu quả thi hành pháp luật.
- Đẩy mạnh truyền thông chính sách, phổ biến và giáo dục pháp luật.
- Thí điểm mô hình địa phương thượng tôn Hiến pháp và pháp luật.
- Nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác xây dựng và thi hành pháp luật.
Đặc biệt, việc phát huy vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu, được xác định là yếu tố then chốt để lan tỏa văn hóa tuân thủ pháp luật.
Ý kiến tại cuộc họp
Các thành viên Tổ soạn thảo đồng thuận cao về sự cần thiết của Đề án. Nhiều ý kiến đề nghị làm rõ nội hàm khái niệm “văn hóa tuân thủ pháp luật”, chỉ rõ bản chất và sự khác biệt với “ý thức tôn trọng, chấp hành pháp luật”. Đồng thời, cần bổ sung giải pháp phát huy vai trò nêu gương, tăng cường truyền thông và nhân rộng các mô hình, điển hình tiên tiến.
Kết luận của Thứ trưởng
Phát biểu kết luận, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc nhấn mạnh đây là Đề án hoàn toàn mới với cách tiếp cận mới, phạm vi tác động rộng. Ông đề nghị thống nhất tên gọi là “Đề án xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045”. Đồng thời, yêu cầu hoàn thiện các giải pháp theo hướng xác định rõ trách nhiệm của từng chủ thể, bao gồm cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan thực thi pháp luật, hệ thống giáo dục, lực lượng vũ trang, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội. Cần phát huy vai trò của gia đình, cộng đồng doanh nghiệp, tổ chức tôn giáo, đồng bào dân tộc thiểu số và mỗi công dân. Ngoài ra, nghiên cứu xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá mức độ hình thành văn hóa tuân thủ pháp luật và hoàn thiện cơ sở dữ liệu phục vụ đánh giá thực trạng.
