Thi hành án dân sự 2025: Thu hồi hơn 27.400 tỷ đồng từ vụ tham nhũng, kinh tế
Để đánh giá chi tiết kết quả công tác Thi hành án dân sự (THADS) trong năm 2025 và định hướng nhiệm vụ cho năm mới 2026, Báo Tiền Phong đã có cuộc trao đổi với bà Trần Thị Phương Hoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý THADS thuộc Bộ Tư pháp. Bà Hoa nhấn mạnh những thành tựu nổi bật cùng những thách thức chưa từng có tiền lệ mà ngành này phải đối mặt.
Kết quả ấn tượng và giải pháp đồng bộ
Năm 2025, lĩnh vực thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, kinh tế đã đạt được con số ấn tượng với hơn 27.400 tỷ đồng, tăng hơn 5.230 tỷ đồng so với năm 2024. Bà Trần Thị Phương Hoa cho biết, để đạt được kết quả tích cực này, các cơ quan THADS đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp chiến lược.
Trước hết, ngành THADS đã bám sát sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất từ Ban Chỉ đạo Trung ương và cấp tỉnh về phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Yếu tố then chốt là sự phối hợp liên ngành ngay từ giai đoạn đầu của vụ án. Cụ thể, cơ quan THADS đã phối hợp chặt chẽ với Tòa án, Viện Kiểm sát, công an và chính quyền địa phương ngay từ giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử.
Việc rà soát kỹ lưỡng hồ sơ, tài liệu và vật chứng giúp đảm bảo bản án có hiệu lực là có thể thi hành ngay, đồng thời phát hiện và điều chỉnh kịp thời các lỗi kỹ thuật. Điều này giảm thiểu tối đa việc phải giải thích, đính chính hoặc trải qua các thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm, từ đó rút ngắn đáng kể thời gian tổ chức thi hành án.
Bên cạnh đó, ngành THADS đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và khai thác dữ liệu trong quản lý và thu hồi tài sản. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan THADS với Tòa án, Ngân hàng, Cơ quan Thuế, cơ quan quản lý đất đai và chứng khoán đã trở thành công cụ quan trọng, giúp truy tìm tài sản nhanh chóng, chính xác và kịp thời ngăn chặn các hành vi tẩu tán, che giấu hoặc chuyển hóa tài sản.
Vụ án FLC: Khó khăn chưa từng có và cách thức xử lý
Trong cuộc trao đổi, bà Hoa cũng đề cập đến vụ án tại Tập đoàn FLC, nơi bản án phúc thẩm ghi nhận ông Trịnh Văn Quyết và đồng phạm đã nộp khắc phục toàn bộ thiệt hại. Để thực hiện nhiệm vụ thi hành án và chi trả tiền bồi thường cho các bị hại, Cục Quản lý THADS đã chỉ đạo THADS TP Hà Nội triển khai nhiều giải pháp bài bản.
Các biện pháp bao gồm:
- Ứng dụng công nghệ thông tin thông qua việc xây dựng phần mềm riêng để ra quyết định thi hành án.
- Soạn thảo biểu mẫu và tài liệu hướng dẫn chi tiết, công khai trên trang thông tin điện tử.
- Thiết lập đường dây hotline hỗ trợ người dân.
- Huy động ba tổ công tác chuyên trách: Tổ thụ lý, Tổ Chấp hành viên và Tổ kế toán.
Tuy nhiên, quá trình này gặp phải những khó khăn chưa từng có tiền lệ do số lượng người bị hại lên đến hơn 28.000 người. Theo quy định hiện hành của Luật THADS, việc thông báo cho số lượng lớn như vậy không thể hoàn tất trong thời hạn luật định, dẫn đến nguy cơ kéo dài thời gian và tốn kém chi phí.
Để khắc phục, Cục Quản lý THADS đã chỉ đạo THADS TP Hà Nội chủ động phối hợp với các cơ quan liên quan, thực hiện việc thông báo, thụ lý và ra quyết định thi hành án theo cách thức thuận lợi, kịp thời nhưng vẫn đảm bảo đúng quy định pháp luật. Kết quả đến nay, đã chi trả tiền bồi thường cho hơn 12.000 người với tổng số tiền gần 1.460 tỷ đồng.
Thách thức và giải pháp cho tương lai
Tại buổi họp tổng kết công tác năm, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã chỉ rõ một số thiếu sót, tồn tại trong ngành THADS, bao gồm tình trạng khiếu nại, tố cáo vẫn phát sinh nhiều; tỷ lệ thi hành các bản án hành chính còn thấp; và công tác phối hợp với chính quyền địa phương chưa đồng đều.
Bà Trần Thị Phương Hoa phân tích nguyên nhân của những vấn đề này:
- Số vụ việc thi hành án tăng liên tục với tính chất ngày càng phức tạp, bao gồm nhiều vụ án lớn chưa từng có tiền lệ như FLC và Vạn Thịnh Phát.
- Quan hệ thi hành án luôn tồn tại mâu thuẫn đối kháng về quyền lợi và nghĩa vụ giữa các bên.
- Một số đương sự lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo để chây ì, kéo dài và cản trở thi hành án.
Để khắc phục, ngành THADS sẽ tiếp tục chỉ đạo thực hiện nghiêm công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư đúng thời hạn; tăng cường kiểm tra để kịp thời phát hiện và tháo gỡ vướng mắc nghiệp vụ; tập trung giải quyết dứt điểm ngay từ cơ sở. Thực tế, dù số đơn thư tăng, các cơ quan THADS đã nỗ lực giải quyết 2.530/2.555 việc, đạt tỷ lệ 99,02%.
Về vấn đề thi hành án hành chính còn thấp, bà Hoa nêu thêm các nguyên nhân khách quan như số bản án hành chính phải thi hành tăng so với năm 2024 (tăng 106 bản án) và việc chuyển giao trách nhiệm cho UBND cấp xã từ tháng 7/2025. Đặc biệt, một số vụ việc liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất gặp vướng mắc về cơ chế tài chính và pháp luật hiện hành chưa có cơ chế bảo đảm nguồn kinh phí.
Trong thời gian tới, Bộ Tư pháp sẽ tham mưu Chính phủ và Thủ tướng chỉ đạo UBND các cấp tập trung thi hành dứt điểm các bản án, quyết định hành chính. Đồng thời, đề xuất đưa kết quả thi hành án hành chính vào tiêu chí đánh giá, xếp loại mức độ hoàn thành nhiệm vụ của sở, ngành và UBND cấp xã, tăng cường kỷ luật, kỷ cương và đề cao trách nhiệm người đứng đầu.
Định hướng năm 2026: Tập trung giải quyết dứt điểm đại án lớn
Năm 2026, Quốc hội tiếp tục đặt ra chỉ tiêu cho công tác THADS với yêu cầu tỷ lệ thi hành án dân sự xong trên tổng số án có điều kiện thi hành năm sau phải cao hơn năm trước, theo Nghị quyết 96/2019/QH14. Cụ thể, Bộ Tư pháp đã ban hành Quyết định số 3530/QĐ-BTP, giao cho hệ thống THADS phấn đấu đạt tỷ lệ 84,3% về việc và 56,2% về tiền trên tổng số có điều kiện thi hành, tăng so với năm 2025 lần lượt 0,4% và 4,3%.
Bên cạnh việc hoàn thành các chỉ tiêu, trong năm 2026, cơ quan THADS sẽ tập trung nguồn lực để giải quyết dứt điểm một loạt vụ án lớn về kinh tế, tham nhũng, bao gồm:
- Vụ Vạn Thịnh Phát (cả hai giai đoạn) với số tiền còn phải thi hành trên 36.676 tỷ đồng.
- Vụ Huỳnh Thị Huyền Như còn phải thi hành 14.673 tỷ đồng.
- Vụ Phạm Công Danh (giai đoạn 1) liên quan đến Khu sân vận động Chi Lăng với 5.049 tỷ đồng.
- Vụ Trần Phương Bình (cả 3 giai đoạn) với số tiền trên 16.705 tỷ đồng.
- Vụ Hứa Thị Phấn (giai đoạn 1) còn phải thi hành 14.644 tỷ đồng.
- Vụ Trần Văn Minh, Phan Văn Anh Vũ tại Đà Nẵng với 4.120 tỷ đồng.
Bà Trần Thị Phương Hoa kết luận rằng, với sự nỗ lực không ngừng và các giải pháp đồng bộ, ngành THADS sẽ tiếp tục đạt được những kết quả tích cực trong năm 2026, góp phần vào công cuộc phòng chống tham nhũng và bảo vệ quyền lợi của người dân.
