Bộ Công an đang xây dựng dự thảo nghị định về bảo đảm tái hòa nhập cộng đồng cho người chấp hành xong hình phạt tù, với nhiều chính sách hỗ trợ toàn diện nhằm giúp họ ổn định cuộc sống, tránh tái phạm tội.
Chính sách hỗ trợ toàn diện
Theo dự thảo, người chấp hành xong hình phạt tù sẽ được hưởng các chính sách hỗ trợ về đào tạo nghề, tạo việc làm, vay vốn sản xuất kinh doanh và chăm sóc sức khỏe. Cụ thể, họ sẽ được ưu tiên tham gia các chương trình đào tạo nghề do Nhà nước tổ chức, được hỗ trợ tìm kiếm việc làm thông qua các trung tâm dịch vụ việc làm, và được vay vốn từ Ngân hàng Chính sách xã hội với lãi suất ưu đãi để phát triển kinh tế gia đình.
Xóa bỏ kỳ thị, tạo cơ hội tái hòa nhập
Bộ Công an nhấn mạnh việc xóa bỏ kỳ thị, phân biệt đối xử đối với người từng chấp hành án tù là yếu tố then chốt để họ tái hòa nhập cộng đồng. Dự thảo nghị định quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trong việc tuyên truyền, nâng cao nhận thức xã hội về quyền được tái hòa nhập của những người này. Đồng thời, nghiêm cấm các hành vi kỳ thị, từ chối tuyển dụng hoặc đuổi việc vì lý do từng có tiền án, tiền sự.
Đề xuất cụ thể từ Bộ Công an
Thiếu tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an, cho biết: "Việc hỗ trợ người chấp hành xong hình phạt tù tái hòa nhập cộng đồng không chỉ là trách nhiệm của ngành Công an mà còn của toàn xã hội. Chúng tôi đề xuất các bộ, ngành liên quan phối hợp xây dựng cơ chế, chính sách đồng bộ, tạo điều kiện tối đa cho họ có cơ hội làm lại cuộc đời."
Dự thảo cũng đưa ra các giải pháp cụ thể như: thành lập quỹ hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng; xây dựng mạng lưới tình nguyện viên tư vấn, giúp đỡ người sau cai; tổ chức các lớp giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng phòng chống tái nghiện ma túy; và tăng cường sự tham gia của các tổ chức xã hội, doanh nghiệp trong việc tiếp nhận, đào tạo và tạo việc làm cho nhóm đối tượng này.
Kết quả khả quan từ các mô hình thí điểm
Theo thống kê của Bộ Công an, trong giai đoạn 2021-2025, cả nước có hơn 200.000 người chấp hành xong hình phạt tù trở về địa phương. Tại một số tỉnh, thành phố đã triển khai các mô hình thí điểm hỗ trợ tái hòa nhập, tỷ lệ người tái phạm tội giảm đáng kể, từ 15% xuống còn 8% trong vòng 2 năm. Những kết quả này cho thấy hiệu quả của các chính sách hỗ trợ đúng hướng.
Thách thức và giải pháp trong thời gian tới
Mặc dù đã có nhiều nỗ lực, việc tái hòa nhập cộng đồng cho người chấp hành xong án tù vẫn gặp nhiều khó khăn. Nguyên nhân chủ yếu là do định kiến xã hội, thiếu việc làm ổn định và sự hỗ trợ chưa đồng bộ từ các cấp chính quyền. Để khắc phục, Bộ Công an đề nghị các địa phương cần chủ động xây dựng kế hoạch tái hòa nhập cụ thể, lồng ghép vào chương trình phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các chính sách hỗ trợ, bảo đảm quyền lợi của người sau cai được thực thi đầy đủ.
Dự thảo nghị định dự kiến sẽ được trình Chính phủ xem xét, ban hành trong năm 2025, tạo hành lang pháp lý vững chắc cho công tác tái hòa nhập cộng đồng, góp phần giảm tỷ lệ tái phạm tội, bảo đảm an ninh trật tự xã hội.
