Thanh tra Chính phủ phanh phui thực trạng quản lý nhà đất yếu kém
Theo kết luận mới nhất từ Thanh tra Chính phủ, công tác quản lý nhà nước đối với các cơ sở nhà, đất trên địa bàn nhiều tỉnh thành đang bộc lộ hàng loạt điểm yếu nghiêm trọng. Quá trình phê duyệt phương án sắp xếp, xử lý các cơ sở này của Ủy ban nhân dân tỉnh diễn ra chậm chạp một cách đáng báo động, kéo dài thời gian và gây lãng phí tài nguyên.
Hàng trăm cơ sở nhà đất bị bỏ hoang, diện tích khổng lồ
Tính đến ngày 30 tháng 6 năm 2025, thống kê cho thấy toàn tỉnh có tới 641 cơ sở nhà, đất chưa được xử lý. Tổng diện tích đất liên quan lên đến khoảng 1,097 triệu mét vuông, cùng với hơn 206 ngàn mét vuông diện tích sàn sử dụng. Điều đáng nói là phần lớn các cơ sở này lại tọa lạc tại những vị trí đắc địa, nằm trong các khu vực trung tâm hành chính quan trọng.
Nhiều công trình như trụ sở Ủy ban nhân dân xã, cơ sở giáo dục, y tế, văn hóa cũ không còn nhu cầu sử dụng nhưng chưa được khắc phục kịp thời. Chúng không được bảo vệ hay duy tu, sửa chữa đúng cách, dẫn đến tình trạng hoang hóa và xuống cấp trầm trọng. Công tác thanh tra, kiểm tra giám sát chưa được quan tâm đúng mức, trong khi việc xử lý các cá nhân, tổ chức chậm trễ làm hồ sơ còn thiếu tính nghiêm minh. Đồng thời, sự chậm trễ trong cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cũng tạo ra nhiều khó khăn cho công tác quản lý tổng thể.
Hàng loạt vi phạm cụ thể được phát hiện qua kiểm tra
Qua đợt kiểm tra chi tiết 30 cơ sở nhà, đất tại 18 cơ quan, đơn vị khác nhau, Thanh tra Chính phủ đã chỉ ra nhiều vi phạm đáng chú ý:
- Tại Hà Nội, Nhà khách Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc được giao 3 khu đất tại huyện Mê Linh (cũ) từ năm 2008 khi chưa có dự án đầu tư được xét duyệt. Đơn vị này đã không sử dụng 3 khu đất trên từ năm 2008 cho đến tận năm 2025.
- Trung tâm phát triển quỹ đất tỉnh Phú Thọ (cũ) đã cho mượn một phần diện tích của Thư viện tỉnh, bao gồm hơn 5.123 m2 đất và 1.859 m2 sàn, không đúng mục đích quy định.
- Tại Vĩnh Phúc (cũ), Trung tâm Hoạt động Thanh thiếu nhi tỉnh đã tiến hành cho thuê, liên doanh, liên kết hạ tầng khi chưa có đề án được phê duyệt trong giai đoạn 2019-2020.
- Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc (cơ sở cũ) đề xuất trả đất cho tỉnh, nhưng Sở Tài chính lại tham mưu duyệt phương án với nội dung "đang sử dụng làm bệnh viện dã chiến", không phù hợp với quy định hiện hành.
Ngoài ra, còn nhiều sai phạm khác như tỉnh Phú Thọ (cũ) phê duyệt phương án sắp xếp, xử lý nhà đất đối với Trung tâm Giống vật nuôi Phú Thọ (cơ sở 2) và Chi cục Thủy sản cũ không đúng thẩm quyền. Tại Hòa Bình (cũ), Ủy ban nhân dân thành phố Hòa Bình trực tiếp phê duyệt phương án và kết quả đấu giá các trụ sở phường Thịnh Lang, Tân Hòa sai thẩm quyền. Ở huyện Lạc Thủy (cũ), hồ sơ năng lực của Công ty Đấu giá Hợp danh Hòa Bình Xanh không có phương án đấu giá nhưng vẫn được chọn để tổ chức đấu giá tài sản.
Đặc biệt, trụ sở Ủy ban nhân dân xã Tam Cường và Vực Trường thậm chí không có hồ sơ quản lý tài sản công, không có báo cáo tình hình sử dụng và không cập nhật dữ liệu tài sản quốc gia, cho thấy sự buông lỏng quản lý ở cấp cơ sở.
Trách nhiệm thuộc về nhiều cấp, kiến nghị khẩn cấp được đưa ra
Thanh tra Chính phủ xác định trách nhiệm đối với các vi phạm và tình trạng lãng phí trên thuộc về Ủy ban nhân dân tỉnh qua các thời kỳ, Sở Tài chính, các sở, ngành liên quan, Ủy ban nhân dân cấp huyện, xã và các đơn vị trực tiếp quản lý, sử dụng tài sản.
Để khắc phục tình hình, Thanh tra Chính phủ đã đưa ra các kiến nghị quan trọng:
- Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ phải khẩn trương chỉ đạo thực hiện công tác sắp xếp, xử lý nhà đất đúng mục đích, nhằm tránh thất thoát tài sản.
- Đối với các cơ sở dôi dư, cần sớm đưa vào khai thác sử dụng để phát triển kinh tế, không để bỏ hoang hóa hoặc hư hỏng thêm.
- Đặc biệt, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ giao Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm tập thể và cá nhân liên quan. Trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì cần chuyển ngay cơ quan điều tra xử lý theo quy định.
Việc thực hiện kết luận thanh tra phải được đảm bảo đầy đủ, kịp thời, đúng quy định pháp luật và báo cáo kết quả về Thanh tra Chính phủ theo đúng quy trình đã đề ra. Đây là bước đi cần thiết để siết chặt kỷ cương, nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công trên toàn quốc.
