Cần Thơ chỉ đạo xử lý nghiêm sai phạm trong dự án nhà trả chậm cho dân vùng lũ
Ngày 2/4, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Cần Thơ đã ban hành công văn về việc tổ chức thực hiện kết luận thanh tra liên quan đến việc chấp hành các quy định pháp luật trong công tác bình xét các hộ dân được mua nền nhà trả chậm. Dự án này nằm trong khuôn khổ các Cụm dân cư vượt lũ trên địa bàn thuộc Ủy ban nhân dân huyện Châu Thành A, tỉnh Hậu Giang (cũ), nay là các xã Tân Hòa và Trường Long Tây, Thành phố Cần Thơ.
Kết luận thanh tra đã làm rõ tình trạng buông lỏng quản lý, xét duyệt sai đối tượng, thiếu minh bạch và vi phạm quy định pháp luật của nhiều tổ chức, cá nhân qua các thời kỳ khác nhau. Mục tiêu chính của dự án cụm, tuyến dân cư vượt lũ là nhằm đảm bảo cho người dân sống trong vùng ngập lũ có chỗ ở an toàn, ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, qua quá trình xác minh trực tiếp 281 hồ sơ, Đoàn thanh tra đã phát hiện 21 trường hợp được giao nền nhà không đúng đối tượng.
Những sai phạm nghiêm trọng trong việc giao nền nhà
Cụ thể, có tới 12 nền nhà đã được giao cho cán bộ, công chức, viên chức để sử dụng làm "nhà công vụ". Sự việc này bắt nguồn từ năm 2005, khi Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Châu Thành A lúc bấy giờ ban hành quyết định cho mượn nền trái với quy định của Luật Đất đai. Hiện tại, 12 hộ cán bộ này đã xây dựng nhà bán kiên cố và sinh sống ổn định trên phần đất có sai phạm từ năm 2005 cho đến nay.
Ngoài ra, còn có 9 hồ sơ khác được xét duyệt cho những người không đủ tiêu chuẩn, chẳng hạn như không phải là hộ nghèo, không gặp khó khăn về nhà ở, hoặc không thuộc diện khu vực bị giải tỏa. Những sai phạm này không chỉ liên quan đến đối tượng mà còn bộc lộ sự thiếu minh bạch và buông lỏng quản lý nghiêm trọng trong quy trình thực hiện dự án.
Quy trình thiếu minh bạch và hồ sơ không đầy đủ
Theo quy định, danh sách phê duyệt phải được niêm yết công khai tại trụ sở và thông báo qua đài truyền thanh, nhưng có đến 5/6 cụm dân cư vượt lũ đã không thực hiện việc niêm yết danh sách các hộ được bình xét. Kiểm tra 862/862 hồ sơ lưu trữ đều cho thấy trình tự thủ tục bình xét chưa đảm bảo đúng quy định.
Các hồ sơ này thiếu sót trầm trọng, bao gồm thiếu đơn xin mua nền, thiếu biên bản họp xét của cấp ấp/xã/huyện, thiếu danh sách hộ dân, không có mộc dấu, hoặc thiếu chữ ký của chủ tọa. Trong quá trình làm việc, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Châu Thành A và Ủy ban nhân dân các xã Tân Hòa, Trường Long Tây đã cung cấp thông tin, tài liệu không kịp thời và không đầy đủ. Kết luận thanh tra khẳng định đây là hành vi bị nghiêm cấm theo Luật Thanh tra năm 2025.
Hậu quả nặng nề về tài chính và an toàn cộng đồng
Hậu quả của việc quản lý lỏng lẻo không chỉ dừng lại ở giấy tờ mà còn để lại những hệ lụy trực tiếp về tài chính và an toàn cho cộng đồng. Hiện có 9 hộ dân đang mang nợ quá hạn tại Ngân hàng chính sách xã hội với tổng số tiền lên đến 180 triệu đồng. Nguyên nhân là do các hộ này đã bị thu hồi nền nhà, nên họ tự hiểu lầm rằng "đã trả nền nhà là không còn nợ tiền ngân hàng".
Đáng lo ngại hơn, có 27 hộ dân dù đã được cấp nền nhà mới an toàn, nhưng vẫn không chịu tháo dỡ nhà cũ ven sông. Điều này đi ngược lại hoàn toàn mục tiêu di dời dân khỏi vùng nguy hiểm, sạt lở, làm tăng nguy cơ mất an toàn cho chính họ và cộng đồng xung quanh.
Kiến nghị xử lý và biện pháp khắc phục
Trước những sai phạm nêu trên, Chánh Thanh tra Thành phố Cần Thơ đã kiến nghị Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố chỉ đạo các biện pháp xử lý cụ thể. Yêu cầu kiểm điểm Ban Thường vụ Huyện ủy Châu Thành A (thời điểm tháng 9/2005) vì đã đưa ra chủ trương giao nền nhà tạm không đúng đối tượng. Đồng thời, kiểm điểm Ủy ban nhân dân huyện Châu Thành A các năm 2005 và 2016 vì thiếu kiểm tra, giám sát trong công tác chỉ đạo.
Kiến nghị Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố chỉ đạo Ủy ban nhân dân xã Tân Hòa tham mưu bãi bỏ Quyết định số 4212/QĐ-CT.UBND (năm 2005) của Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Châu Thành A về việc cho mượn nền làm nhà công vụ. Yêu cầu các cơ quan chức năng khẩn trương hoàn tất thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ dân đúng đối tượng đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính.
Đồng thời, vận động và kiên quyết di dời các hộ dân vẫn đang bám trụ tại những ngôi nhà cũ ở vùng ngập lũ, sạt lở nguy hiểm, nhằm đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản cho người dân, đồng thời khắc phục triệt để những sai sót trong quá khứ.
