Bộ Xây dựng vừa công bố Dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi với 13 chương, 149 điều, cắt giảm 49 điều so với luật hiện hành. Điểm đáng chú ý là việc loại bỏ quy định về sở hữu nhà chung cư có thời hạn, vốn từng gây nhiều tranh cãi.
Thay đổi quan trọng về quyền sở hữu chung cư
Trong dự thảo trước đây, Bộ Xây dựng từng đề xuất quyền sở hữu căn hộ chung cư sẽ chấm dứt khi công trình hết thời hạn sử dụng hoặc buộc phải phá dỡ. Tuy nhiên, dự thảo mới nhất không còn quy định này. Theo đó, quyền sở hữu nhà ở tiếp tục được thực hiện theo pháp luật về nhà ở và đất đai, trong khi việc quản lý, sử dụng nhà chung cư sẽ căn cứ vào tuổi thọ thiết kế và kết quả kiểm định chất lượng công trình.
Thời hạn sử dụng dựa trên thiết kế và kiểm định
Điều 97, khoản 1, Chương VII của dự thảo quy định: "Thời hạn sử dụng nhà chung cư được xác định theo hồ sơ thiết kế và thời gian sử dụng thực tế nhà chung cư căn cứ kết luận kiểm định theo quy định của pháp luật xây dựng." Thời hạn này phải được ghi rõ trong văn bản thẩm định của cơ quan có thẩm quyền. Thời hạn sử dụng được tính từ khi nghiệm thu đưa vào sử dụng.
Quy trình xử lý khi chung cư hết thời hạn
Khi nhà chung cư hết thời hạn sử dụng theo thiết kế hoặc bị hư hỏng, có nguy cơ sập đổ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phải chỉ đạo kiểm định, đánh giá chất lượng công trình. Căn cứ kết quả, cơ quan có thẩm quyền quyết định kéo dài thời hạn sử dụng, sửa chữa hoặc phá dỡ.
Quyền lợi cư dân khi chung cư phải phá dỡ
Dự thảo quy định nếu chủ sở hữu thống nhất cải tạo hoặc xây dựng lại, họ tiếp tục được sử dụng đất và góp kinh phí theo tỷ lệ diện tích sở hữu. Nếu không tham gia, quỹ đất được bàn giao để Nhà nước chọn nhà đầu tư mới, và chủ sở hữu được bồi thường giá trị quyền sử dụng đất tương ứng phần diện tích sử dụng chung.
Ý nghĩa của sự thay đổi
Việc bỏ quy định sở hữu có thời hạn được xem là thay đổi đáng chú ý, giúp bảo vệ quyền lợi của cư dân và tạo sự ổn định lâu dài. Thay vì thời hạn cố định, thời gian sử dụng nhà chung cư sẽ dựa trên chất lượng thực tế, đảm bảo an toàn và phù hợp với quy định xây dựng. Chính phủ sẽ quy định chi tiết trách nhiệm kiểm định, đánh giá chất lượng nhà chung cư.
