Ngày 21/4, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh (ITPC) đã phối hợp chặt chẽ với Thương vụ Việt Nam tại Brazil để tổ chức thành công Hội thảo chuyên đề với chủ đề “Triển vọng xuất khẩu sang thị trường Brazil - Cơ hội và thách thức cho doanh nghiệp Việt Nam”. Sự kiện quan trọng này được thiết kế nhằm mục đích hỗ trợ thiết thực cho cộng đồng doanh nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh trong việc tiếp cận thông tin thị trường một cách chính xác, tìm kiếm các đối tác kinh doanh tiềm năng, và đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu sang những thị trường mới nổi đầy hứa hẹn.
Quan hệ thương mại Việt Nam - Brazil: Đối tác chiến lược quan trọng
Tại hội thảo, các chuyên gia kinh tế và thương mại quốc tế đã cùng nhấn mạnh và khẳng định vị thế đặc biệt của Brazil. Hiện nay, Brazil chính thức là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong toàn bộ khu vực Mỹ Latinh rộng lớn. Ngược lại, Việt Nam cũng được xác định là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu của Brazil tại khu vực Đông Nam Á năng động.
Ông Lê Anh Hoàng, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh, đã có bài phát biểu sâu sắc, cung cấp những con số ấn tượng. Kim ngạch thương mại song phương giữa hai quốc gia liên tục duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ, ước đạt mức khoảng 8 tỷ USD trong năm 2025. Trong đó, phần đóng góp từ phía Việt Nam thông qua kim ngạch xuất khẩu sang thị trường Brazil đã ghi nhận con số đáng kể, vào khoảng 2,7 tỷ USD.
Khoảng cách giữa tiềm năng và thực tế
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng thẳng thắn chỉ ra rằng, kết quả đạt được vẫn chưa thực sự tương xứng với quy mô nhập khẩu khổng lồ của Brazil, ước tính lên tới 250-300 tỷ USD mỗi năm. Nguyên nhân chính được xác định xuất phát từ một loạt rào cản không nhỏ:
- Khoảng cách địa lý xa xôi giữa hai quốc gia.
- Chi phí logistics vận tải hàng hóa quốc tế còn cao.
- Hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật nội địa của Brazil vô cùng phức tạp và khắt khe.
Mục tiêu đầy tham vọng và bối cảnh mới
Trong giai đoạn phát triển sắp tới, hai quốc gia đặt ra kỳ vọng rất lớn, hướng tới mục tiêu nâng quy mô thương mại song phương lên mốc 15 tỷ USD vào năm 2030. Điều này hứa hẹn mở ra một chu kỳ hợp tác kinh tế mới đầy triển vọng.
Ông Lê Anh Hoàng phân tích thêm về bối cảnh toàn cầu đầy biến động. Tình hình địa chính trị không ngừng thay đổi, cùng với sự gián đoạn của các tuyến vận tải chiến lược trên toàn thế giới, đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tái cơ cấu và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Ông nhận định, Brazil - với tư cách là nền kinh tế lớn nhất Mỹ Latinh, sở hữu dân số hơn 200 triệu người - chính là một điểm đến năng động, có sức mua lớn và ít chịu tác động trực tiếp từ các điểm nóng xung đột toàn cầu.
Cam kết đồng hành từ TP.HCM và lộ trình cụ thể
Với vị thế là đầu tàu kinh tế của cả nước, đóng góp tới 21% tổng kim ngạch xuất khẩu, Thành phố Hồ Chí Minh cam kết mạnh mẽ sẽ luôn đồng hành cùng các doanh nghiệp trong suốt quá trình nâng cao năng lực cạnh tranh và tìm kiếm những không gian phát triển mới.
Để hiện thực hóa mục tiêu này một cách cụ thể, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh (ITPC) đã lên kế hoạch tổ chức một đoàn doanh nghiệp tham dự trực tiếp Triển lãm APAS Show. Đây là sự kiện chuyên ngành về thực phẩm và bán lẻ có quy mô lớn nhất khu vực, dự kiến diễn ra từ ngày 18 đến 21/5 tại Brazil. Sự kiện này được kỳ vọng sẽ tạo ra bước đệm vững chắc để hàng hóa Việt Nam có thể thâm nhập sâu rộng hơn vào hệ thống phân phối nội địa của Brazil.
Brazil: Cửa ngõ chiến lược và những khuyến nghị thiết thực
Bà Phạm Hồng Trang, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Brazil, chia sẻ góc nhìn chiến lược. Bà nhấn mạnh rằng Brazil không chỉ đơn thuần là một thị trường tiêu thụ với quy mô cực lớn, mà còn đóng vai trò như một cửa ngõ chiến lược quan trọng, giúp hàng hóa Việt Nam tiến vào toàn bộ khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR).
Bà chỉ rõ, dư địa tăng trưởng mạnh mẽ nhất nằm ở các nhóm hàng xuất khẩu chủ lực truyền thống của Việt Nam:
- Thủy sản các loại.
- Thực phẩm chế biến.
- Hàng dệt may.
- Linh kiện điện tử.
Tuy nhiên, bà cũng đưa ra lời cảnh báo quan trọng: các nhà xuất khẩu Việt Nam cần hết sức cẩn trọng trước hệ thống rào cản kỹ thuật và các biện pháp phòng vệ thương mại vô cùng khắt khe của Brazil.
Những thách thức cụ thể về quy định và thuế
Hàng hóa nhập khẩu vào Brazil phải đối mặt với nhiều thách thức không nhỏ:
- Mức thuế suất nhập khẩu cao do không nằm trong khối MERCOSUR.
- Quy định bắt buộc phải dán nhãn mác bằng tiếng Bồ Đào Nha.
- Hàng loạt chứng nhận chuyên ngành phức tạp và bắt buộc, bao gồm:
- MAPA đối với các mặt hàng nông thủy sản.
- ANVISA đối với sản phẩm y tế và mỹ phẩm.
- INMETRO đối với hàng công nghiệp.
Ông Dionathan Santos, Chủ tịch Điều hành Phòng Thương mại Brazil-Việt Nam (BVC), đã phân tích sâu về hành vi của các nhà mua hàng bản địa. Ông đề cập đến sức hấp dẫn lớn của thị trường Brazil - nền kinh tế đứng thứ 8 thế giới với quy mô GDP lên tới 2,4 nghìn tỷ USD. Đồng thời, ông đưa ra khuyến nghị thiết thực cho các nhà xuất khẩu Việt Nam: nên sử dụng các hệ thống tra cứu thông tin công khai của chính phủ Brazil để kiểm tra kỹ lưỡng tư cách pháp nhân của đối tác, và nên bắt đầu một cách thận trọng với những đơn hàng có quy mô nhỏ để từng bước thăm dò và thích nghi với thị trường đầy tiềm năng nhưng cũng không kém phần phức tạp này.
