Xuất khẩu hạt dẻ cười Việt Nam bùng nổ với mức tăng 413,4% trong tháng 1/2026
Theo số liệu sơ bộ từ Cục Hải quan, giá trị xuất khẩu hạt dẻ cười của Việt Nam trong tháng 1/2026 đạt 137,92 triệu USD. Mặc dù con số này giảm 22,7% so với tháng 12/2025, nhưng lại tăng mạnh mẽ tới 413,4% so với tháng 1/2025. Đáng chú ý, mặt hàng này chiếm tỷ trọng 21,4% trong tổng trị giá xuất khẩu rau quả của Việt Nam trong cùng tháng, cho thấy sự đóng góp quan trọng vào ngành hàng này.
Nguồn gốc và sự phổ biến của hạt dẻ cười trên toàn cầu
Hạt dẻ cười, hay còn được gọi là quả hồ trăn, có nguồn gốc từ Tây Á và Trung Đông. Theo một số nghiên cứu, loại quả này đã được tiêu thụ trong suốt 8.000 năm qua, minh chứng cho giá trị lâu đời của nó. Ngày nay, những khu vực có sản lượng hồ trăn lớn nhất thế giới tập trung ở Iran, Mỹ và vùng Địa Trung Hải, nơi điều kiện khí hậu thuận lợi cho sự phát triển.
Tại Việt Nam, hạt dẻ cười ngày càng trở nên phổ biến, đặc biệt trong các dịp lễ, Tết, và được bày bán rộng rãi ở nhiều hệ thống siêu thị và cửa hàng thực phẩm. Người tiêu dùng nội địa đang chú trọng hơn đến các sản phẩm có lợi cho sức khỏe, cùng với việc giá cả đã được điều chỉnh, nguồn cung đa dạng và kênh phân phối mở rộng, góp phần thúc đẩy tiêu thụ loại hạt này.
Bức tranh sản xuất toàn cầu và vai trò mới của Việt Nam
Mỹ hiện là quốc gia sản xuất hạt dẻ cười lớn nhất thế giới, với sản lượng hàng năm trên 600.000 tấn. Tuy nhiên, theo dữ liệu cập nhật từ Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) cho mùa vụ 2024-2025, sản lượng của Mỹ có thể giảm xuống còn khoảng 503.000 tấn, chiếm 42-43% tổng sản lượng toàn cầu. Trong khi đó, Thổ Nhĩ Kỳ dự kiến phục hồi mạnh với khoảng 385.000 tấn (33%), và Iran đạt 200.000 tấn (17%). Các nước như Iran, Thổ Nhĩ Kỳ và Trung Quốc có sản lượng thấp hơn so với Mỹ.
Điều đáng chú ý là Việt Nam gần như không sở hữu vùng nguyên liệu quy mô lớn cho mặt hàng hạt dẻ cười. Tuy nhiên, kết quả xuất khẩu ấn tượng trong tháng 1/2026 đã phản ánh sự dịch chuyển vai trò của Việt Nam trong chuỗi giá trị rau quả và thực phẩm toàn cầu. Thay vì chỉ xuất khẩu nông sản thô, các doanh nghiệp Việt Nam đang tham gia sâu hơn vào các khâu chế biến, trung chuyển và thương mại các sản phẩm giá trị cao.
Quy trình nhập khẩu và chế biến tại Việt Nam
Theo đó, hạt dẻ cười và hạnh nhân được nhập khẩu từ các quốc gia sản xuất lớn như Mỹ, Iran và Thổ Nhĩ Kỳ. Sau khi nhập khẩu, chúng được rang, tách vỏ, đóng gói hoặc chế biến sâu trước khi xuất khẩu sang các thị trường châu Á và một số thị trường phát triển khác. Quy trình này giúp tăng giá trị gia tăng và mở rộng thị phần cho sản phẩm Việt Nam.
Chính sách thuế ưu đãi thúc đẩy tăng trưởng
Một trong những yếu tố quan trọng thúc đẩy đà tăng trưởng mạnh của nhóm sản phẩm này trong năm 2025 là chính sách giảm thuế nhập khẩu ưu đãi. Cụ thể, từ ngày 31/3/2025, thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) đối với hạt dẻ cười được điều chỉnh giảm từ 15% xuống 5%, còn hạnh nhân giảm từ 10% xuống 5%. Việc giảm thuế sâu này giúp doanh nghiệp hạ đáng kể chi phí nguyên liệu đầu vào, đặc biệt với nguồn cung từ Mỹ – quốc gia sản xuất hạt dẻ cười và hạnh nhân lớn nhất thế giới.
Triển vọng xuất khẩu rau quả trong quý I/2026
Dựa trên những tín hiệu lạc quan này, giới chuyên gia dự báo xuất khẩu sầu riêng và các mặt hàng rau quả chủ lực trong quý I/2026 có thể sớm cán mốc 1 tỷ USD, nếu tình hình thông quan tại các cửa khẩu phía Bắc tiếp tục duy trì sự thông suốt. Sự tăng trưởng này không chỉ khẳng định vị thế của Việt Nam trong ngành rau quả mà còn mở ra cơ hội mới cho các doanh nghiệp tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu.
