Xuất khẩu cá ngừ Việt Nam khởi sắc với mức tăng 13% trong tháng đầu năm 2026
Theo thống kê mới nhất từ Tổng cục Hải quan Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu cá ngừ trong tháng 1 năm 2026 đã đạt hơn 75 triệu USD, ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng 13% so với cùng kỳ năm 2025. Điều này cho thấy ngành thủy sản đang có những bước tiến vững chắc, đặc biệt là sự mở rộng sang nhiều thị trường trọng điểm trên toàn cầu.
Đa dạng hóa thị trường: Xu hướng tất yếu trong bối cảnh mới
Phân tích chi tiết từ số liệu hải quan cho thấy, trong khi Mỹ vẫn là thị trường lớn nhất với 24 triệu USD, chiếm 32% tổng kim ngạch, thì xuất khẩu sang đây lại giảm 6% so với cùng kỳ năm trước. Ngược lại, nhiều thị trường khác đã có sự bứt phá mạnh mẽ. Cụ thể, xuất khẩu sang Nhật Bản tăng tới 95%, Đức tăng 39%, và Hà Lan tăng 15%. Đáng chú ý, một số thị trường có nền tảng thấp như Ai Cập và Chile cũng ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc, lần lượt là 129% và 133%.
Bức tranh xuất khẩu càng trở nên rõ nét hơn khi xét đến các khối thị trường. Xuất khẩu sang Liên minh châu Âu (EU) tăng 25%, khối Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) tăng 53%, và khu vực Trung Đông tăng 35%. Điều này phản ánh xu hướng đa dạng hóa thị trường rõ rệt của các doanh nghiệp Việt Nam, nhằm giảm thiểu rủi ro và tận dụng cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do.
Thách thức từ thị trường Mỹ: Quy định nghiêm ngặt và bất ổn thuế quan
Dù giữ vị trí dẫn đầu, xuất khẩu cá ngừ sang Mỹ đang đối mặt với không ít khó khăn. Một trong những thách thức lớn nhất là việc tuân thủ Đạo luật Bảo vệ Động vật có vú Biển (MMPA) có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2026. Theo đó, các sản phẩm thủy sản bị "từ chối so sánh tương đương" sẽ bị cấm nhập khẩu. Đồng thời, những sản phẩm không bị cấm nhưng có nước xuất xứ và mã HTS trùng với sản phẩm bị cấm phải nộp Giấy chứng nhận thủy sản đạt yêu cầu xuất khẩu vào Hoa Kỳ (COA) để chứng minh. Yêu cầu này làm tăng chi phí và độ trễ trong quá trình xuất khẩu, đặc biệt là trong giai đoạn đầu triển khai.
Bên cạnh đó, chính sách thuế nhập khẩu của Mỹ cũng đang có nhiều biến động. Tháng 2 năm 2026, truyền thông quốc tế ghi nhận Mỹ bước vào giai đoạn điều chỉnh cơ chế "thuế đối ứng/thuế bổ sung" sau phán quyết của Tòa án Tối cao và việc chuyển sang cơ chế thuế tạm thời theo Section 122 – Trade Act of 1974 trong thời hạn 150 ngày. Có thông tin cho rằng mức thuế chung có thể được nâng lên tùy theo quyết định hành pháp. Mức thuế cuối cùng áp dụng cho từng nhóm hàng cá ngừ theo mã HS và cho Việt Nam sẽ phụ thuộc vào văn bản công bố chính thức và phân loại sản phẩm.
Triển vọng và giải pháp cho xuất khẩu cá ngừ Việt Nam
Dự báo, xuất khẩu sang Mỹ sẽ còn gặp nhiều "gập ghềnh" do các thách thức từ quy định MMPA và bất ổn về thuế quan. Khả năng phục hồi phụ thuộc lớn vào việc doanh nghiệp chuẩn hóa hồ sơ chuỗi cung ứng, rà soát mã HS/HTS, và phối hợp chặt chẽ với nhà nhập khẩu để xử lý yêu cầu về COA khi cần thiết.
Trong khi đó, tại thị trường EU, xu hướng tăng trưởng có thể được duy trì nếu doanh nghiệp tập trung vào các sản phẩm cá ngừ giá trị gia tăng như đồ hộp và đáp ứng các tiêu chuẩn bền vững, truy xuất nguồn gốc ngày càng cao. Thị trường Trung Đông – Bắc Phi, đặc biệt là Ai Cập, vẫn còn dư địa lớn nhờ nhu cầu về đồ hộp tiện lợi, nhưng doanh nghiệp cần quản trị tốt rủi ro thanh toán và biến động logistics để giữ vững đà tăng.
Nhìn chung, xuất khẩu cá ngừ dự kiến sẽ tiếp tục tăng trưởng trong những tháng đầu năm 2026, tuy nhiên tốc độ có thể không cao do những thách thức từ thị trường Mỹ và sự cạnh tranh ngày càng gay gắt trên toàn cầu.
