Xung Đột Trung Đông Bùng Phát, Đe Dọa Chuỗi Cung Ứng Toàn Cầu
Theo thông tin từ Cục Xuất nhập khẩu, bắt đầu từ ngày 28/2/2026, Mỹ và Israel đã tiến hành một cuộc không kích quân sự quy mô lớn nhắm vào Iran, đánh dấu một bước leo thang nghiêm trọng trong tình hình căng thẳng tại khu vực Trung Đông. Chỉ trong vòng 24 đến 48 giờ sau đó, các bên liên quan đã phát đi những tín hiệu rõ ràng về việc chuẩn bị cho một kịch bản chiến tranh có thể kéo dài. Các đợt tấn công và phản công liên tiếp đã khiến môi trường an ninh khu vực trở nên cực kỳ bất ổn, làm gia tăng đáng kể rủi ro đối với hoạt động vận tải quốc tế, giao thương và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Tác Động Đến Giá Cả và Logistics
Cơ quan này dự báo rằng giá cả của hàng tiêu dùng, nhiên liệu và dầu thô trên thế giới có khả năng tăng mạnh trong thời gian sắp tới, tạo ra những tác động gián tiếp và đa chiều đến hoạt động sản xuất, xuất nhập khẩu của Việt Nam. Đặc biệt, trong lĩnh vực logistics, việc giá nhiên liệu tăng cao có thể kéo theo giá cước vận tải biển và hàng không tiếp tục leo thang, ảnh hưởng trực tiếp đến các tuyến vận chuyển hàng hóa đi và đến khu vực vùng Vịnh.
Nhiều quốc gia tại Trung Đông đã phải hạn chế hoặc thậm chí đóng cửa không phận vì lý do an ninh, buộc các chuyến bay vận tải và chở hàng phải đổi hướng, kéo dài thời gian bay và làm tăng chi phí vận hành. Đáng chú ý hơn, hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz gần như đình trệ sau các cuộc không kích. Iran đã đưa ra cảnh báo rằng việc đi qua khu vực này không còn an toàn, khiến nhiều hãng tàu phải điều chỉnh lộ trình, làm tăng thời gian vận chuyển và chi phí nhiên liệu một cách đáng kể.
Khuyến Nghị Cho Doanh Nghiệp Việt Nam
Trước tình hình phức tạp trên, Cục Xuất nhập khẩu đã đề nghị các hiệp hội ngành hàng theo dõi sát sao diễn biến, thường xuyên trao đổi với cơ quan quản lý nhà nước để cập nhật thông tin kịp thời cho hội viên, từ đó chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, tổ chức xuất nhập khẩu và vận tải, nhằm tránh phát sinh ùn tắc và giảm thiểu tác động tiêu cực.
Cơ quan này khuyến nghị doanh nghiệp nên đa dạng hóa nguồn cung, tích cực tìm kiếm các thị trường thay thế có nhu cầu tương tự nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào thị trường Trung Đông; đồng thời chủ động xây dựng phương án ứng phó lâu dài với các sự cố tương tự có thể xảy ra trong tương lai.
Khi tiến hành đàm phán và ký kết hợp đồng mua bán, doanh nghiệp cần đặc biệt chú trọng đến các điều khoản liên quan đến logistics, vận chuyển, giao hàng và bảo hiểm; đảm bảo hợp đồng có quy định rõ ràng về tình huống bất khả kháng, bồi thường và phân chia chi phí rủi ro; đồng thời mua bảo hiểm đầy đủ cho hàng hóa để hạn chế tổn thất tối đa.
Doanh nghiệp cũng được khuyến nghị thường xuyên phân tích, phối hợp trao đổi thông tin với các bộ, ngành về tình hình xuất nhập khẩu, biến động địa chính trị, giá cước, chi phí và phụ phí… nhằm thống nhất phương án ứng phó kịp thời và hiệu quả.
Bên cạnh đó, việc chủ động xây dựng kế hoạch phòng ngừa và thích ứng là rất cần thiết để giảm thiểu rủi ro từ sự cố thương mại, vận chuyển quốc tế và các vấn đề liên quan đến chuỗi cung ứng.
Hợp Tác và Tăng Cường Ứng Phó
Cục Xuất nhập khẩu cũng đề nghị các hiệp hội tăng cường trao đổi với các đơn vị thuộc Bộ Công Thương như Cục Xuất nhập khẩu, Cục Xúc tiến thương mại, Vụ Phát triển thị trường nước ngoài và hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài để tìm kiếm đơn hàng và thị trường mới, tận dụng cơ hội thay thế một cách linh hoạt.
Các đơn vị trực thuộc Bộ Công Thương sẽ tiếp tục theo dõi, cập nhật thông tin về diễn biến tại Trung Đông, phối hợp chặt chẽ với các hiệp hội và nghiên cứu tăng cường hợp tác quốc tế nhằm nâng cao khả năng ứng phó trước các biến động tương tự trong tương lai.
