Các hãng xe điện Trung Quốc tiến vào 'vùng lõi', thách thức xe xăng tại thị trường nội địa
Sau khi thành công tại các siêu đô thị giàu có, các hãng xe điện Trung Quốc đang chuyển hướng sang khu vực "vùng lõi" ít giàu có hơn, bao gồm nhiều thành phố cấp thấp. Chiến lược này là một phần trong nỗ lực loại bỏ xe động cơ đốt trong tại thị trường ô tô lớn nhất thế giới, với mục tiêu đẩy nhanh quá trình điện hóa toàn diện.
Thị trường phân hóa và cơ hội mới
Xe điện hiện chiếm khoảng một nửa tổng doanh số xe tại Trung Quốc, đã vượt xe xăng tại các thành phố cấp một và cấp hai như Bắc Kinh, Quảng Châu, Thượng Hải và Thâm Quyến. Tuy nhiên, tại các thành phố cấp thấp hơn, chiếm khoảng 80% số đô thị, tỷ lệ xe điện vẫn dưới 40%. Chris Liu, chuyên gia phân tích xe điện tại Omdia (Thượng Hải), nhận định: "Đây sẽ là nơi quyết định giai đoạn tiếp theo của quá trình điện hóa".
Làn sóng tiến vào "vùng lõi" này đặt ra thách thức lớn cho các hãng xe truyền thống như Volkswagen, BMW, Toyota, Honda và General Motors, vốn vẫn phụ thuộc vào doanh số xe chạy xăng. Phần lớn trong số họ chưa thực hiện những thay đổi mang tính "lột xác" cần thiết để tồn tại trong kỷ nguyên xe điện, với thị phần trong phân khúc xe điện gần như không đáng kể.
Dự báo tăng trưởng và tác động toàn cầu
Omdia dự báo doanh số xe điện tại các thành phố cấp thấp sẽ chạm "điểm bùng nổ", chiếm 50% tổng doanh số vào cuối năm 2027. Điều này có thể khiến lượng xe xăng dư thừa tăng mạnh, góp phần làm trầm trọng thêm làn sóng xuất khẩu ô tô Trung Quốc ra toàn cầu. Một số nhà phân tích thậm chí cho rằng đến năm 2030, xe chạy xăng có thể chỉ còn chiếm khoảng 20% tổng doanh số tại Trung Quốc.
Ying Damin, quản lý một bãi xe của thương hiệu xe điện cao cấp Zeekr (thuộc Geely) tại Thái Châu, cho biết tốc độ tăng trưởng xe điện diễn ra rất nhanh ở các thành phố như nơi ông làm việc. Ông nhấn mạnh: "Người Trung Quốc đang tự hào về thương hiệu của chính mình", khi làn sóng xe điện gắn liền với công nghệ nội địa thay vì thương hiệu nước ngoài như trước đây.
Yếu tố thúc đẩy và hỗ trợ chính phủ
Theo chuyên gia Chris Liu, khoảng cách giữa doanh số xe điện tại các thành phố lớn và nhỏ chủ yếu đến từ hai yếu tố: khả năng chi trả và hạ tầng sạc hạn chế. Tuy nhiên, điều này đang thay đổi khi các hãng xe điện Trung Quốc như BYD và Geely tung ra các mẫu xe giá cạnh tranh hơn, đặc biệt là xe hybrid sạc điện, cùng với sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính phủ trong việc phát triển hạ tầng sạc.
Cuối năm ngoái, chính phủ Trung Quốc đã khởi động một kế hoạch ba năm nhằm mở rộng mạnh mẽ mạng lưới trạm sạc, với mục tiêu đạt 28 triệu trạm sạc công cộng vào cuối năm tới, tăng từ 21 triệu hiện nay. Kế hoạch này tập trung vào các khu vực còn thiếu hụt như nông thôn, trạm dừng cao tốc và bãi đỗ xe công cộng, với tổng đầu tư ước tính lên tới 28 tỷ USD.
Công nghệ pin và xu hướng tiêu dùng
Song song, các doanh nghiệp Trung Quốc cũng đổ hàng tỷ USD vào nghiên cứu nhằm cải thiện phạm vi di chuyển và tốc độ sạc. CATL, nhà sản xuất pin lớn nhất thế giới, mới đây công bố loại pin có thể giúp xe chạy tới 1.500 km chỉ với một lần sạc. Khi công nghệ pin và hạ tầng sạc được cải thiện, giới phân tích tin rằng người tiêu dùng tại các thành phố cấp thấp, với quy mô hàng trăm triệu người, sẽ chuyển sang xe điện.
Yuqian Ding, chuyên gia phân tích ngành ô tô Trung Quốc tại HSBC, cho rằng người tiêu dùng tại các khu vực này có thể bị ảnh hưởng bởi xu hướng tại các thành phố lớn, nhưng họ sẽ ưu tiên các thương hiệu nội địa giá rẻ, miễn là vẫn mang lại trải nghiệm công nghệ lái thông minh.
Thách thức và chiến lược của các hãng xe
Trong một thị trường ngày càng đông đúc, việc tạo khác biệt trở nên khó khăn hơn bao giờ hết, với trung bình cứ hai ngày lại có một mẫu xe mới ra mắt tại Trung Quốc. Cuộc chiến giá khốc liệt cũng đang bào mòn lợi nhuận toàn ngành. Tuy nhiên, Ying Damin vẫn tin rằng nhu cầu đối với xe điện cao cấp tại các thành phố cấp thấp sẽ được duy trì nhờ tầng lớp doanh nhân giàu có.
Dẫu xu hướng điện hóa ngày càng rõ rệt, một số hãng xe như Volkswagen vẫn chưa sẵn sàng từ bỏ hoàn toàn xe chạy xăng. Robert Cisek, lãnh đạo mảng thương hiệu Trung Quốc của Volkswagen, cho rằng "kỷ nguyên xe xăng sẽ kéo dài lâu hơn chúng ta nghĩ", với chiến lược hiện diện ở mọi phân khúc năng lượng, từ xe điện thuần túy đến xe chạy xăng, đồng thời tích hợp công nghệ lái thông minh phát triển tại Trung Quốc.
Theo dữ liệu của Automobility, Trung Quốc bán ra 27,8 triệu xe trong năm ngoái, với xe điện (bao gồm hybrid sạc điện) và xe xăng đều đạt 13,9 triệu chiếc. So với 5 năm trước, khi xe xăng chiếm 23,9 triệu chiếc và xe điện chỉ đạt 1,3 triệu, sự thay đổi này cho thấy tốc độ điện hóa nhanh chóng, được thúc đẩy thêm bởi đà tăng giá nhiên liệu gần đây.
