WTO cảnh báo thặng dư thương mại 1.200 tỉ USD của Trung Quốc không bền vững
Tại Hội nghị an ninh Munich diễn ra vào ngày 13 tháng 2, Tổng giám đốc Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) Ngozi Okonjo-Iweala đã đưa ra những nhận định quan trọng về tình hình thương mại toàn cầu, đặc biệt liên quan đến Trung Quốc. Bà cho rằng việc Trung Quốc ủng hộ hệ thống thương mại đa phương là "bởi vì họ đã hưởng lợi khá nhiều từ hệ thống này". Phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh thặng dư thương mại của Trung Quốc đạt mức kỷ lục 1.200 tỉ USD vào năm 2025, bất chấp những căng thẳng thương mại với Mỹ.
Mô hình tăng trưởng dựa vào xuất khẩu đã đến giới hạn
Bà Okonjo-Iweala nhấn mạnh rằng mô hình tăng trưởng dựa vào xuất khẩu đã thúc đẩy Trung Quốc phát triển mạnh mẽ trong suốt 40 năm qua, nhưng nó không thể tiếp tục dẫn dắt tăng trưởng của quốc gia này trong 40 năm tới. Bà đánh giá: "Và mức thặng dư thương mại 1.200 tỉ USD là không bền vững, bởi phần còn lại của thế giới không thể hấp thụ được con số đó. Nếu Trung Quốc không hành động, chúng ta sẽ chứng kiến nhiều rào cản thương mại hơn".
Thặng dư thương mại kỷ lục này xuất hiện trong bối cảnh thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ sụt giảm mạnh, khi cuộc chiến thương mại gay gắt giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới bùng phát trở lại sau khi Tổng thống Donald Trump quay trở lại Nhà Trắng. Tuy nhiên, các đối tác thương mại khác đã bù đắp phần nào mức sụt giảm này, giúp xuất khẩu của Trung Quốc tăng tổng thể 5,5% trong năm 2025, trong khi nhập khẩu tính theo USD gần như đi ngang.
Bối cảnh kinh tế Trung Quốc và phản ứng từ các đối tác
Bắc Kinh thông báo nền kinh tế Trung Quốc tăng trưởng 5% trong năm 2025, một trong những mức tăng thấp nhất trong nhiều thập niên, khi nền kinh tế lớn thứ hai thế giới tiếp tục chật vật với tình trạng tiêu dùng trong nước trì trệ và cuộc khủng hoảng nợ trong lĩnh vực bất động sản. Tháng 10 năm 2025, Mỹ đạt được một thỏa thuận đình chiến thương mại với Trung Quốc, nhưng đến tháng 1, ông Trump tuyên bố sẽ áp thuế đối với các quốc gia có quan hệ thương mại với Iran. Trung Quốc, một trong những nước đi đầu trong nhóm này, đã cảnh báo rằng họ sẽ bảo vệ lợi ích của mình.
Các thị trường lớn khác đối với hàng hóa Trung Quốc, như Liên minh châu Âu (EU), cũng đang bày tỏ lo ngại về sự mất cân đối trong cán cân thương mại với Bắc Kinh. Châu Âu lo ngại rằng thị trường của họ sẽ trở thành nơi "xả hàng" cho lượng dư thừa sản xuất của Trung Quốc và đang kêu gọi Bắc Kinh kích thích tiêu dùng nội địa để nhập khẩu nhiều hơn. Cho đến nay, Trung Quốc vẫn chưa đưa ra bình luận chính thức về phát biểu của Tổng giám đốc WTO Ngozi Okonjo-Iweala.
Những cảnh báo từ WTO và các đối tác thương mại cho thấy áp lực ngày càng tăng đối với Trung Quốc trong việc điều chỉnh mô hình tăng trưởng, nhằm đảm bảo sự ổn định và bền vững cho hệ thống thương mại toàn cầu trong tương lai.
