Nga phục hồi mạnh mẽ xuất khẩu vũ khí, đạt hơn 15 tỷ USD năm 2025
Tổng thống Vladimir Putin vừa công bố thông tin đáng chú ý: xuất khẩu vũ khí của Nga đã phục hồi về mức trước chiến sự, với kim ngạch dự kiến vượt 15 tỷ USD trong năm 2025. Phát biểu tại cuộc họp Ủy ban Hợp tác Kỹ thuật – Quân sự diễn ra gần đây ở Moscow, nhà lãnh đạo Nga nhấn mạnh rằng nước này tiếp tục xuất khẩu trang thiết bị quân sự cho hơn 30 quốc gia, bất chấp các lệnh trừng phạt sâu rộng từ phương Tây.
Sự phục hồi ấn tượng sau giai đoạn suy giảm
Con số xuất khẩu trên đánh dấu một sự phục hồi đáng kể so với giai đoạn suy giảm sau năm 2022. Theo dữ liệu từ Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), xuất khẩu vũ khí hạng nặng của Nga đã giảm tới 47% trong giai đoạn 2022–2024. So với mức trung bình của giai đoạn 2015–2019, kim ngạch giai đoạn 2020–2024 thậm chí giảm mạnh 64%. Xu hướng giảm này bắt đầu trước khi xung đột Ukraine bùng phát toàn diện, và đến năm 2024, Nga đã tụt xuống vị trí thứ ba toàn cầu về xuất khẩu vũ khí, sau Mỹ và Pháp.
Ngành công nghiệp quốc phòng bùng nổ trong thời chiến
Tuy nhiên, sau khi chuyển nền kinh tế sang trạng thái thời chiến, ngành công nghiệp quốc phòng Nga đã bùng nổ mạnh mẽ trong năm qua. Sản lượng các nhóm vũ khí chủ lực, bao gồm xe tăng, xe quân sự, pháo binh và máy bay không người lái, đã tăng 200% kể từ năm 2022. Trước chiến sự, Nga dự kiến bàn giao khoảng 400 xe bọc thép trong năm tiếp theo, nhưng hiện con số này cao gấp 10 lần, theo báo cáo từ Viện Kiel.
Sản lượng đạn pháo cũng tăng mạnh, từ mức khoảng 1,7 triệu viên mỗi năm trước chiến sự lên đến 7 triệu quả trong năm ngoái. Đáng chú ý, Nga hiện sản xuất nhiều đạn pháo hơn tổng sản lượng của NATO châu Âu và Ukraine cộng lại. Ngoài ra, Nga đang phát triển các dòng tên lửa siêu vượt âm, được cho là vượt trội so với vũ khí tương đương của Mỹ.
Nguồn thu và ảnh hưởng chính trị từ xuất khẩu vũ khí
Tổng thống Putin cho biết nguồn thu từ xuất khẩu vũ khí sẽ được sử dụng để hiện đại hóa các doanh nghiệp quốc phòng, mở rộng công suất sản xuất và tài trợ cho nghiên cứu. Dù phần lớn sản lượng vẫn tập trung phục vụ chiến sự tại Ukraine, Nga vẫn còn dư địa đáng kể để xuất khẩu. Xuất khẩu vũ khí từ lâu đã là nguồn thu ngoại tệ quan trọng và công cụ ảnh hưởng chính trị của Điện Kremlin.
Theo báo cáo gần đây của Kiel Institute, Nga đã "tăng mạnh sản xuất quân sự từ cuối năm 2022, gấp đôi hoặc gấp ba ở hầu hết các hạng mục, bất chấp các biện pháp trừng phạt". Sau tháng 2/2022, Nga ngừng công bố chi tiết các hợp đồng xuất khẩu vũ khí, bao gồm cả báo cáo cho các cơ quan Liên Hợp Quốc, khiến việc kiểm chứng độc lập trở nên khó khăn hơn.
Hợp tác quốc tế và mở rộng thị trường
Cùng thời điểm, ông Alexander Mikheyev, Tổng giám đốc công ty xuất khẩu vũ khí Rosoboronexport thuộc nhà nước Nga, tiết lộ rằng hợp tác quân sự với châu Phi đã đạt mức ngang bằng hoặc thậm chí vượt thời Liên Xô. Rosoboronexport hiện kiểm soát hơn 85% xuất khẩu vũ khí của Nga. Kể từ khi thành lập, công ty này đã ký hơn 30.000 hợp đồng với 122 quốc gia và vùng lãnh thổ, với tổng giá trị vượt 230 tỷ USD, và sổ đơn hàng hiện tại vượt 60 tỷ USD.
Điện Kremlin ưu tiên bán vũ khí cho các khu vực như châu Phi, châu Á và Trung Đông, nơi không chịu trực tiếp các hạn chế của phương Tây. Trong cuộc gặp với Thủ tướng Narendra Modi tại New Delhi vào tháng 12, Tổng thống Putin đã ký thỏa thuận bán hệ thống phòng không S-400 và thống nhất sản xuất chúng tại Ấn Độ. Ông cũng cho biết hơn 340 dự án quốc phòng hợp tác với 14 quốc gia đang được triển khai hoặc chuẩn bị triển khai.
Như vậy, bất chấp những thách thức từ lệnh trừng phạt, ngành công nghiệp quốc phòng Nga không chỉ phục hồi mà còn phát triển mạnh mẽ, củng cố vị thế toàn cầu thông qua xuất khẩu vũ khí và mở rộng hợp tác quốc tế.
