Quy Định Mới Về Xuất Khẩu Nông Sản Vào Trung Quốc: Thách Thức Và Cơ Hội Cho Doanh Nghiệp Việt
Theo thông báo mới nhất từ Văn Phòng SPS Việt Nam thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kể từ ngày 15-12-2025, hàng ngàn sản phẩm nông nghiệp nhập khẩu vào Trung Quốc sẽ phải tuân thủ các yêu cầu nghiêm ngặt hơn. Cụ thể, các mặt hàng này cần có thư xác nhận từ cơ quan thẩm quyền và phải thực hiện đăng ký doanh nghiệp theo quy định mới.
Danh Sách Chi Tiết Các Sản Phẩm Bị Ảnh Hưởng
Văn phòng SPS đã công bố danh sách chi tiết gồm 2.589 sản phẩm nông nghiệp thuộc 20 nhóm khác nhau, dựa trên thông báo số G/SPS/N/CHN/1357 từ Ban Thư ký SPS/WTO và Thông báo số 219 năm 2025 của Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC). Các nhóm sản phẩm chủ yếu bao gồm:
- Thủy sản
- Trái cây tươi như dừa, bưởi, dưa, sầu riêng, vải và nhãn
- Rau tươi
- Gia vị và dược liệu
- Cà phê, các loại hạt và ngũ cốc
- Cây giống, lá thuốc lá và thức ăn chăn nuôi
- Sản phẩm có nguồn gốc động vật
Danh sách này được xác định dựa trên kết quả đánh giá rủi ro kiểm dịch đối với nông sản nhập khẩu, đồng thời phù hợp với thông lệ quốc tế. Các phương thức tra cứu công khai cũng được quy định rõ ràng nhằm tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong việc tìm kiếm thông tin và thực hiện khai báo.
Quy Trình Khai Báo Và Đăng Ký Chi Tiết
Theo hướng dẫn từ Văn phòng SPS Việt Nam, khi thực hiện khai báo nhập khẩu các sản phẩm nông nghiệp thuộc danh mục yêu cầu, doanh nghiệp cần lưu ý các bước sau:
- Doanh nghiệp nhập khẩu phải kê khai đầy đủ và chính xác mã số đăng ký tại Trung Quốc hoặc mã số đăng ký của doanh nghiệp nước ngoài tại Trung Quốc.
- Thông tin này phải được điền vào ô thông tin của Giấy chứng nhận "Đăng ký doanh nghiệp nước ngoài tham gia sản xuất, chế biến và lưu trữ động vật, thực vật và các sản phẩm nhập khẩu" (Mã giấy phép: 302) trong mục "Thông tin đủ điều kiện của hàng hóa" trên Tờ khai hải quan hoặc Danh sách đăng ký.
- Trong trường hợp một Tờ khai hải quan có nhiều mặt hàng, doanh nghiệp phải kê khai riêng mã số đăng ký tương ứng với từng doanh nghiệp cho từng mặt hàng cụ thể.
Quy định này chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 15-12-2025, đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong việc siết chặt quản lý nhập khẩu nông sản vào thị trường Trung Quốc.
Tầm Quan Trọng Của Thị Trường Trung Quốc Đối Với Nông Sản Việt
Theo số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong tháng 1-2026, Trung Quốc tiếp tục khẳng định vị thế là thị trường xuất khẩu lớn nhất của nông lâm thủy sản Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu đạt gần 1,5 tỉ USD, chiếm hơn 22% tổng giá trị xuất khẩu toàn ngành và tăng trên 66% so với cùng kỳ năm trước.
Ở nhóm rau quả, các mặt hàng chủ lực như sầu riêng, chuối, thanh long và mít vẫn duy trì sức hút mạnh mẽ, với giá trị xuất khẩu sang Trung Quốc trong tháng 1 đạt khoảng 480 triệu USD. Nhiều mặt hàng nông sản khác của Việt Nam cũng phụ thuộc lớn vào thị trường này, cho thấy tầm quan trọng chiến lược của việc tuân thủ các quy định mới.
Xu Hướng Siết Chặt Tiêu Chuẩn Nhập Khẩu
Trung Quốc nhiều năm qua vẫn là thị trường xuất khẩu chủ lực của nông sản Việt Nam, tuy nhiên, các yêu cầu kỹ thuật và tiêu chuẩn nhập khẩu đang ngày càng được siết chặt. Điều này được thể hiện rõ qua Lệnh 280 của Tổng cục Hải quan Trung Quốc ban hành từ tháng 10-2025, theo đó nông sản và thực phẩm nhập khẩu vào thị trường này sẽ phải tuân thủ quy định đăng ký nghiêm ngặt hơn từ giữa năm 2026.
Quy định mới này không chỉ là thách thức mà còn là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao chất lượng sản phẩm, đảm bảo an toàn thực phẩm và tăng cường năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Việc nắm bắt kịp thời và thực hiện đúng các yêu cầu sẽ giúp doanh nghiệp duy trì và mở rộng thị phần tại thị trường Trung Quốc, đồng thời giảm thiểu rủi ro trong hoạt động xuất khẩu.
