Xuất khẩu quả vải của Việt Nam trong 5 tháng đầu năm 2026 đạt 16 triệu USD, tăng 43% so với cùng kỳ năm trước, theo số liệu từ Cục Hải quan. Đáng chú ý, thị trường Trung Quốc dù vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất với trên 8 triệu USD, tăng 30% so với cùng kỳ, nhưng thị phần lại giảm 5% so với năm 2025. Nguyên nhân chính là do Mỹ và các nước châu Âu gồm Pháp, Hà Lan, Anh bất ngờ tăng nhập khẩu vải Việt Nam với tốc độ tăng trưởng 2-3 chữ số.
Thị trường Mỹ và châu Âu tăng vọt
Cụ thể, thị trường Mỹ đạt gần 1,3 triệu USD, tăng 125% so với cùng kỳ năm trước. Hà Lan đạt 725.000 USD, tăng đến 290% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là những thị trường có yêu cầu khắt khe về an toàn thực phẩm và tiêu chuẩn rau quả. Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VINAFRUIT), nhận định: "Sự tăng trưởng này phản ánh nhiều yếu tố. Đầu tiên là đòn bẩy thuế quan từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA). Tuy nhiên, quan trọng hơn là sự nỗ lực trong việc tổ chức sản xuất của bà con nông dân và doanh nghiệp."
Nhiều vùng trồng đã đạt chuẩn GlobalGAP, truy xuất nguồn gốc rõ ràng và hệ thống bảo quản tốt, đáp ứng được tiêu chuẩn EU. Doanh nghiệp cũng đầu tư mạnh vào công nghệ bảo quản sau thu hoạch và logistics. Quả vải được áp dụng hệ thống xông trùng, xử lý lạnh sâu giúp tiêu diệt triệt để các loại sâu đục cuống quả mà không để lại dư lượng hóa chất. Sau đó, vải được đóng gói, đưa vào kho lạnh và vận chuyển bằng đường hàng không để đảm bảo độ tươi ngon nguyên bản khi lên kệ tại các siêu thị Pháp, Đức, hay Hà Lan.
Lợi thế từ nguồn cung và công nghệ
"Thêm vào đó, vào giai đoạn tháng 5-6, nguồn cung quả vải của Trung Quốc hạn chế nên Việt Nam có lợi thế. Bên cạnh vải tươi, các doanh nghiệp đang đầu tư lớn vào dây chuyền công nghệ cấp đông nhanh (IQF), vải sấy khô, nước ép và đóng hộp. Việc quả vải Việt Nam xuất khẩu vào Mỹ và EU tăng mạnh ngoài yếu tố kinh tế nó còn tạo giá trị gia tăng rất lớn về mặt uy tín và thương hiệu. Qua đó mở ra cơ hội tốt cho các thị trường khác trong những năm tiếp theo", ông Nguyên nhận định.
Nhờ xuất khẩu thuận lợi, giá vải năm nay khá cao. Vào đầu tháng 6, vải thiều đầu vụ tại Bắc Ninh được bán với giá 60.000-70.000 đồng/kg. Theo Sở NN-MT tỉnh, địa phương có 243 mã số vùng trồng và 42 cơ sở đóng gói vải xuất khẩu sang Trung Quốc, Mỹ, Nhật Bản, Úc, Thái Lan và EU. Cơ quan chức năng tăng cường giám sát việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, kiểm soát sinh vật gây hại, bảo đảm yêu cầu an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.
Diện tích và sản lượng vải Bắc Ninh
Tỉnh Bắc Ninh hiện có 29.800 ha trồng vải, chiếm hơn 60% tổng diện tích cây ăn quả. Trong đó, 17.500 ha vải sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, chiếm 58,7% diện tích; 255 ha đạt tiêu chuẩn GlobalGAP và 10 ha đạt chứng nhận hữu cơ. Năm nay, sản lượng vải toàn tỉnh ước đạt 125.000 tấn.
