Doanh nghiệp xuất nhập khẩu Hà Nội đối mặt áp lực từ biến động giá xăng dầu
Theo báo cáo từ Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Thành phố Hà Nội (HANOISME), cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực xuất, nhập khẩu, đang phải đối mặt với nhiều sức ép nghiêm trọng do giá xăng dầu biến động mạnh mẽ. Tình trạng này không chỉ làm tăng chi phí đầu vào trực tiếp mà còn gia tăng rủi ro thị trường và hợp đồng, đe dọa đến sự ổn định hoạt động.
Nguyên nhân và tác động từ biến động giá xăng dầu
Trong tháng 3/2026, giá dầu thế giới đã trải qua những phiên biến động rất mạnh, chủ yếu do xung đột tại khu vực Trung Đông. Điều này đã kéo theo sự gia tăng đáng kể của chi phí năng lượng, vận tải, bảo hiểm và tạo ra hiệu ứng lan tỏa tiêu cực lên toàn bộ chuỗi cung ứng toàn cầu. Đối với các doanh nghiệp xuất khẩu, khó khăn lớn nhất không chỉ nằm ở việc giá xăng dầu tăng cao, mà còn ở sự không thể dự đoán được mức độ biến động và thời gian kéo dài của nó.
Doanh nghiệp xuất khẩu thường ký hợp đồng trước và giao hàng sau, nên khi các chi phí như cước vận tải biển, chi phí container, vận chuyển nội địa và phụ phí nhiên liệu đồng loạt tăng, biên lợi nhuận bị bào mòn một cách nhanh chóng. Ông Lê Quý Vinh, Giám đốc Công ty cổ phần Cơ điện và xuất nhập khẩu Toàn Cầu (TOMEXCO), cho biết một số mặt hàng đã tăng giá khoảng từ 10% đến 20% do ảnh hưởng từ biến động của thị trường thế giới.
Chi phí logistics tăng và giải pháp thích ứng
Theo Công ty cổ phần Bách Liên (VietMRO), đơn vị chuyên cung ứng vật tư và giải pháp MRO (Bảo trì-Sửa chữa-Vận hành) cho các nhà máy sản xuất, biến động giá xăng dầu cùng với bất ổn địa chính trị tại Trung Đông đang tác động rõ rệt đến chi phí vận hành của doanh nghiệp xuất khẩu. Chi phí logistics tăng mạnh đã khiến giá thành đầu vào bị đội lên, trong khi thời gian giao hàng kéo dài do gián đoạn chuỗi cung ứng.
Bên cạnh đó, một số nguyên vật liệu và thiết bị nhập khẩu có xu hướng khan hiếm cục bộ, ảnh hưởng tiêu cực đến tiến độ sản xuất và khả năng đáp ứng đơn hàng của doanh nghiệp. Bà Trần Thị Thương Huyền, Giám đốc VietMRO, chia sẻ rằng để thích ứng, công ty đã tư vấn khách hàng chuyển sang mô hình mua hàng linh hoạt, ưu tiên các nhà cung cấp có khả năng phản hồi nhanh và tối ưu tồn kho.
VietMRO cũng chủ động mở rộng mạng lưới nguồn hàng, đa dạng hóa nhà cung cấp và tăng cường hỗ trợ kỹ thuật để giúp doanh nghiệp lựa chọn giải pháp thay thế phù hợp. Đồng thời, ưu tiên các giải pháp thay thế tương đương và cung ứng nhanh vật tư, nhằm giúp khách hàng duy trì sản xuất ổn định, hạn chế thời gian ngừng hoạt động và tránh phát sinh chi phí năng lượng không cần thiết trong giai đoạn khó khăn.
Chiến lược quản trị và hỗ trợ từ hiệp hội
Các doanh nghiệp đang đẩy mạnh số hóa quy trình mua sắm, kiểm soát chi phí chặt chẽ hơn và xây dựng các kịch bản dự phòng nhằm duy trì hoạt động ổn định, bảo vệ biên lợi nhuận và bảo đảm thu nhập cho người lao động trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động. Việc ứng dụng ERP (hệ thống phần mềm quản lý thông tin, tự động hóa quy trình) giúp giảm thủ tục thủ công, tăng khả năng kiểm soát, trong khi tối ưu logistics thông qua ghép chuyến, gộp đơn đã góp phần giảm mạnh tiêu hao nhiên liệu và chi phí vận hành.
Ông Lê Quý Vinh từ TOMEXCO cho biết: “Với các hợp đồng đang triển khai, chúng tôi không đề nghị tăng giá. Công ty xác định chia sẻ phần lợi nhuận với khách hàng, vượt qua giai đoạn khó khăn vì tính hợp tác lâu dài”. Ông Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội, nhấn mạnh rằng trong bối cảnh hiện nay, doanh nghiệp cần tái cấu trúc quản trị chi phí và hợp đồng xuất khẩu theo hướng linh hoạt hơn.
Cùng với đó, doanh nghiệp nên rà soát lại toàn bộ cơ cấu giá thành, đàm phán điều khoản chia sẻ rủi ro biến động giá cước, nhiên liệu với đối tác; đa dạng hóa hãng tàu, tuyến vận chuyển, thị trường và chủ động dự phòng dòng tiền ngắn hạn. Nếu doanh nghiệp quản trị theo kiểu “đến đâu hay đến đó” thì sẽ rất dễ mất đơn hàng hoặc lỗ trên chính đơn hàng đã ký. Ngoài ra, doanh nghiệp phải đẩy mạnh tiết kiệm năng lượng và tối ưu logistics nội bộ.
Để hỗ trợ doanh nghiệp, Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Thành phố Hà Nội sẽ tiếp tục tăng cường chức năng cảnh báo sớm, cập nhật nhanh diễn biến thị trường năng lượng, logistics, tuyến vận tải và khuyến nghị ứng phó để doanh nghiệp hội viên không bị động. Tổ chức các chương trình kết nối doanh nghiệp với đơn vị logistics, ngân hàng, bảo hiểm và cơ quan xúc tiến thương mại để giảm chi phí giao dịch, mở thêm phương án vận chuyển và hỗ trợ vốn lưu động ngắn hạn.
Ông Mạc Quốc Anh kết luận: “Biến động giá xăng dầu là phép thử đối với sức bền của doanh nghiệp. Trong nguy cơ luôn có sự sàng lọc. Doanh nghiệp nào quản trị tốt chi phí, chủ động hợp đồng, linh hoạt chuỗi cung ứng và đi cùng mạng lưới hỗ trợ hiệu quả từ hiệp hội sẽ đứng vững, thậm chí mở ra cơ hội mới trong tái cơ cấu thị trường”.
