Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, El Nino đã chính thức hình thành với quá trình diễn ra nhanh bất thường. Chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển khu vực Nino 3.4 đạt +0,5°C vào tháng 5 và tăng lên +0,7°C đầu tháng 6, khẳng định sự xuất hiện của hiện tượng này. Thời gian chuyển từ trạng thái trung tính sang El Nino rất ngắn, phản ánh sự ấm lên nhanh của vùng trung tâm Thái Bình Dương và tương tác thuận lợi giữa đại dương và khí quyển.
El Nino 2026 có cường độ rất mạnh
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia dự báo El Nino sẽ tiếp tục mạnh thêm từ nay đến cuối năm 2026 và có thể kéo dài sang đầu năm 2027. Xác suất xuất hiện El Nino cường độ rất mạnh là 60-65%, tương tự sự kiện năm 2023 và tương đương El Nino 2015-2016, nằm trong nhóm mạnh nhất kể từ năm 1950.
Nguy cơ hạn hán khốc liệt tại Việt Nam
Trong những năm Siêu El Nino, Việt Nam đối mặt với nền nhiệt cao hơn trung bình nhiều năm, số đợt không khí lạnh giảm, lượng mưa thiếu hụt trên diện rộng, đặc biệt tại Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ. Điều này làm gia tăng nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn trong các tháng cuối năm 2026 và đầu năm 2027. Mặc dù số lượng bão và áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng đến Việt Nam thường ít hơn trong các năm El Nino, vẫn có thể xuất hiện các cơn bão rất mạnh gây thiệt hại lớn.
Nhìn lại lịch sử, các đợt El Nino mạnh thường để lại tác động rõ nét. Gần đây nhất là El Nino 2015-2016, một trong những sự kiện mạnh nhất từ năm 1950, tương đương các đợt năm 1982-1983 và 1997-1998. Tác động lớn nhất là nắng nóng kéo dài và khốc liệt. Năm 2015 ghi nhận mùa nắng nóng diện rộng gay gắt, với đợt nắng nóng dài nhất kéo dài 32 ngày ở Nam Trung Bộ, 36 ngày ở Trung Trung Bộ và 39 ngày ở Bắc Trung Bộ. Nhiệt độ cao nhất tại Bắc Trung Bộ phổ biến 39-41°C, đỉnh điểm 42,7°C tại Con Cuông (Nghệ An) ngày 30/5.
Lượng mưa thiếu hụt trên diện rộng dẫn đến hạn hán nghiêm trọng. Từ cuối năm 2015 sang đầu năm 2016, dòng chảy trên nhiều hệ thống sông ở Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ thiếu hụt đáng kể. Xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long xuất hiện sớm, lấn sâu vào nội đồng, gây khó khăn cho sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân. Hoạt động bão trên Biển Đông giảm rõ rệt: năm 2015 chỉ có 5 cơn bão và 2 áp thấp nhiệt đới, bằng 50% trung bình nhiều năm, chỉ 2 cơn bão ảnh hưởng trực tiếp đất liền với cường độ yếu.
Dự báo thời tiết những tháng tới
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia nhận định nền nhiệt độ trên toàn quốc trong các tháng cuối năm 2026 cao hơn trung bình nhiều năm 0,5-1,5°C, riêng tháng 10-12/2026 có thể cao hơn 1-2°C. Nắng nóng tại Bắc Bộ và Trung Bộ tiếp tục xuất hiện nhiều hơn trung bình, có thể ghi nhận các giá trị nhiệt độ vượt lịch sử. Lượng mưa thiếu hụt phổ biến 25-50% trên hầu hết các vùng, rõ rệt nhất tại Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ. Nguy cơ cao xảy ra khô hạn cục bộ hoặc diện rộng ở những nơi có nhu cầu dùng nước lớn.
Tuy nhiên, trong điều kiện El Nino, lượng mưa giảm nhưng có thể xuất hiện những kỷ lục về lượng mưa lớn nhất trong 24 giờ, như mưa lớn lịch sử cuối tháng 7/2015 tại Quảng Ninh, hay đợt mưa lũ lịch sử cuối tháng 9/2009 tại Quảng Nam - Quảng Ngãi sau bão số 9 (Ketsana).
