Cuba khủng hoảng nhiên liệu hàng không, du lịch đối mặt nguy cơ gián đoạn
Theo thông báo từ Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA), nhiên liệu máy bay Jet A-1 sẽ không còn sẵn có tại các sân bay quốc tế chính của Cuba, bao gồm Havana, Santiago de Cuba và Varadero, kể từ ngày 9/2. Tình trạng này dự kiến kéo dài ít nhất đến ngày 11/3 mới có thể được khắc phục, gây ra những hệ lụy nghiêm trọng cho ngành hàng không và du lịch của đảo quốc Caribe.
Hãng hàng không khẩn trương điều chỉnh hoạt động
Trước tình hình cấp bách, nhiều hãng hàng không và công ty khai thác chuyến bay thuê bao đang nhanh chóng đánh giá các phương án điều chỉnh để duy trì hoạt động. Một số hãng lớn cho biết họ chưa hủy chuyến bay, nhưng thừa nhận rủi ro gián đoạn là rất cao. Để ứng phó, một số doanh nghiệp khai thác bay thuê chuyến đang cân nhắc giảm số lượng hành khách và hành lý, nhằm giúp máy bay có thể quay đầu từ Havana mà không cần tiếp nhiên liệu.
Trong khi đó, Air Canada đã quyết định tạm dừng tất cả các chuyến bay đến Cuba do thiếu nhiên liệu. Hãng này đồng thời tổ chức các chuyến bay rỗng để đưa khoảng 3.000 công dân Canada đang mắc kẹt trên đảo trở về nước an toàn. Tương tự, hãng Air Europa cũng phải bổ sung điểm dừng tiếp nhiên liệu tại Cộng hòa Dominica trên tuyến bay từ Madrid đến Havana, làm tăng thời gian và chi phí vận hành.
Nguyên nhân sâu xa từ khủng hoảng năng lượng
Cuba hiện đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhiên liệu hàng không nghiêm trọng, mà theo giới quan sát, có thể còn tồi tệ hơn so với các cảnh báo tạm thời trước đây. Lãnh đạo Cuba tiết lộ rằng nước này chưa nhận được bất kỳ nguồn cung dầu nào kể từ tháng 12, sau khi Mỹ ngăn chặn các chuyến tàu chở dầu từ Venezuela và áp thuế đối với các nhà cung cấp dầu cho Cuba, như một biện pháp gây sức ép ngoại giao.
Theo dữ liệu phân tích thị trường năng lượng, dự trữ dầu của Cuba có nguy cơ cạn kiệt ngay trong tháng này, đẩy đất nước vào một cuộc khủng hoảng năng lượng chưa từng có. Việc không thể đảm bảo nguồn nhiên liệu hàng không được dự báo sẽ tác động mạnh mẽ đến ngành du lịch, vốn là một trong những nguồn thu ngoại tệ quan trọng nhất của Cuba, nhưng đã suy giảm sâu trong những năm gần đây do khủng hoảng kinh tế kéo dài.
Du lịch đứng trước nguy cơ gián đoạn chuỗi vận hành
Ngành du lịch Cuba, vốn đang nỗ lực phục hồi sau những tác động của đại dịch COVID-19, nay lại tiếp tục đứng trước nguy cơ gián đoạn nghiêm trọng trong chuỗi vận hành. Từ việc vận chuyển hành khách và hàng hóa đến các hoạt động khách sạn, mọi khía cạnh đều bị ảnh hưởng. Trước sức ép năng lượng ngày càng lớn, Chính phủ Cuba đã công bố một loạt biện pháp thắt lưng buộc bụng nhằm ứng phó.
Các biện pháp này bao gồm kế hoạch "dồn" du khách vào một số khách sạn nhất định, hạn chế nghiêm ngặt giao thông công cộng, đặc biệt là các tuyến liên tỉnh, áp dụng tuần làm việc 4 ngày đối với khu vực nhà nước, rút ngắn thời gian học ở trường và tạm hoãn các ca phẫu thuật không khẩn cấp. Ngoài ra, việc dừng bán xăng bằng đồng peso Cuba và áp dụng hạn mức bán bằng USD cũng được triển khai, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn trong vận chuyển lương thực và hàng hóa thiết yếu.
Phản ứng của người dân và chính quyền
Tổng thống Miguel Díaz-Canel đã cảnh báo rằng cuộc khủng hoảng nhiên liệu sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc phân phối thực phẩm, buộc nhiều địa phương phải tự xoay xở nguồn cung tại chỗ. Tuy nhiên, phát ngôn kêu gọi người dân tăng cường "chịu đựng, hy sinh" của lãnh đạo Cuba đã vấp phải phản ứng trái chiều trên mạng xã hội. Điều này diễn ra trong bối cảnh đời sống người dân vốn đã chịu nhiều áp lực vì lạm phát, thiếu hàng hóa và thu nhập suy giảm.
Bất chấp những lời kêu gọi cải cách từ cả trong và ngoài nước, chính quyền Cuba khẳng định sẵn sàng đối thoại với Mỹ nhưng không chấp nhận thay đổi hệ thống kinh tế - chính trị hiện hành. Trong khi đó, việc bắt giữ những người chỉ trích chính phủ trên mạng xã hội vẫn tiếp diễn, làm dấy lên quan ngại về quyền tự do ngôn luận, giữa lúc đời sống kinh tế - xã hội của đảo quốc Caribe đang bước vào một giai đoạn khó khăn mới với nhiều thách thức chồng chất.
