Căng thẳng Trung Đông đe dọa chuỗi cung ứng toàn cầu, Cục Xuất nhập khẩu cảnh báo doanh nghiệp Việt
Cục Xuất nhập khẩu vừa đưa ra nhận định quan trọng về tác động của căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đến hoạt động thương mại quốc tế. Theo đó, việc Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công vào Iran vào ngày 28/2, cùng với việc các bên đang chuẩn bị cho kịch bản chiến tranh có thể kéo dài, đã tạo ra một môi trường rủi ro cực kỳ cao đối với hoạt động vận tải, giao thương quốc tế và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Giá cả leo thang và tác động đa chiều
Dự báo từ cơ quan này cho thấy, giá các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu, giá nhiên liệu và giá dầu thế giới sẽ có biến động mạnh theo chiều hướng gia tăng trong thời gian sắp tới. Điều này được dự đoán sẽ gây ra những tác động tiêu cực gián tiếp và đa chiều đến hoạt động sản xuất, xuất nhập khẩu của Việt Nam nói chung, cũng như với khu vực Trung Đông nói riêng.
Đối với lĩnh vực dịch vụ logistics, việc giá nhiên liệu tăng cao sẽ đẩy giá cước vận tải biển và vận tải hàng hóa đường hàng không tiếp tục leo thang. Đồng thời, tình hình này cũng ảnh hưởng nghiêm trọng đến các tuyến vận tải hàng hóa cho các quốc gia tại vùng Vịnh.
Gián đoạn vận tải và chi phí tăng vọt
Thực tế, nhiều quốc gia trong khu vực Trung Đông đã phải áp dụng các biện pháp hạn chế hoặc thậm chí đóng cửa không phận do lo ngại về an ninh chiến sự. Điều này buộc các chuyến bay vận tải và hàng hóa phải chuyển hướng, kéo dài thời gian bay đáng kể và gây ra sự gia tăng chi phí hiệu quả logistics.
Đáng chú ý, hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz - một tuyến đường huyết mạch - gần như rơi vào tình trạng đình trệ sau các cuộc không kích nhằm vào Iran của Mỹ và Israel. Iran đã chính thức phát đi cảnh báo về sự mất an toàn khi đi qua khu vực Hormuz, buộc các hãng tàu phải tránh xa vùng chiến sự hoặc thay đổi lộ trình. Hệ quả là thời gian vận chuyển bị kéo dài và chi phí nhiên liệu tăng thêm đáng kể.
Khuyến nghị chủ động cho doanh nghiệp
Trước tình hình phức tạp này, Cục Xuất nhập khẩu đã đề nghị các hiệp hội ngành hàng xuất nhập khẩu và hiệp hội hoạt động trong lĩnh vực logistics cần theo dõi sát sao diễn biến, thường xuyên trao đổi với các cơ quan quản lý Nhà nước để cập nhật thông tin kịp thời đến các hội viên. Mục tiêu là giúp doanh nghiệp chủ động trong việc lập kế hoạch sản xuất, phương án tổ chức xuất nhập khẩu và vận tải hàng hóa, nhằm tránh phát sinh ùn tắc và giảm thiểu các tác động tiêu cực do căng thẳng từ cuộc xung đột.
Đồng thời, việc này cũng góp phần cải thiện sự linh hoạt và khả năng chống chịu với các biến động của môi trường kinh doanh quốc tế liên quan đến doanh nghiệp Việt Nam khi xảy ra các sự cố không mong muốn trong tương lai.
Chiến lược ứng phó cụ thể
Theo đó, các doanh nghiệp được khuyến nghị cần thực hiện một số biện pháp then chốt:
- Đa dạng hóa nguồn cung và thị trường: Tìm kiếm các thị trường khác có nhu cầu tương tự để lựa chọn phương án thay thế, giảm thiểu ảnh hưởng khi hoạt động xuất khẩu sang Israel, Iran và khu vực Trung Đông gặp khó khăn.
- Chú trọng hợp đồng và bảo hiểm: Khi đàm phán, ký kết hợp đồng mua bán, cần quan tâm đến các điều khoản về logistics, vận chuyển, giao hàng và bảo hiểm. Đảm bảo hợp đồng có điều khoản về tình huống bất khả kháng, bồi thường và phân chia chi phí khi hàng hóa gặp rủi ro. Đồng thời, mua bảo hiểm đầy đủ cho hàng hóa để phòng ngừa rủi ro.
- Phối hợp thông tin với cơ quan Nhà nước: Thường xuyên trao đổi với các Bộ, ngành liên quan về số liệu xuất nhập khẩu, tình hình biến động địa chính trị, cũng như tình hình vận tải hàng hóa, giá cước, chi phí để kịp thời thống nhất phương án ứng phó.
- Xây dựng kế hoạch phòng ngừa: Chủ động xây dựng kế hoạch phòng ngừa và thích ứng nhằm giảm thiểu nguy cơ rủi ro, tổn thất từ các sự cố trong thương mại và vận chuyển quốc tế.
Cuối cùng, doanh nghiệp cần thường xuyên trao đổi với các cơ quan quản lý Nhà nước có liên quan như Cục Xuất nhập khẩu, Cục Xúc tiến thương mại, Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, và các Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài để tìm kiếm những đơn hàng mới, thị trường mới tiềm năng, từ đó có phương án thay thế hoặc ưu tiên khai thác hiệu quả.
