Trung Quốc siết chặt quy định xuất khẩu nông sản với danh sách 2.589 mặt hàng
Theo thông tin từ ông Ngô Xuân Nam, Phó giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam, Tổng cục Hải quan Trung Quốc vừa ban hành thông báo mới về quản lý khai báo đối với doanh nghiệp nước ngoài xuất khẩu sản phẩm nông nghiệp vào thị trường này. Quy định này yêu cầu thư xác nhận của cơ quan thẩm quyền và đăng ký doanh nghiệp đối với 2.589 sản phẩm thuộc 20 nhóm hàng nông nghiệp nhập khẩu.
Danh mục rộng và cơ chế tra cứu công khai
Danh sách các sản phẩm bắt buộc bao gồm nhiều mặt hàng chủ lực của Việt Nam như:
- Thủy sản (tôm, cá tra, cá biển, nhuyễn thể)
- Trái cây tươi (sầu riêng, chuối, mít)
- Rau tươi, gia vị, dược liệu
- Cà phê, các loại hạt, cây giống
- Ngũ cốc, lá thuốc lá, thức ăn chăn nuôi
Ông Nam cho biết danh mục này được xây dựng dựa trên đánh giá rủi ro kiểm dịch đối với nông sản nhập khẩu và phù hợp với thông lệ quốc tế. Đồng thời, các phương thức tra cứu công khai đã được quy định rõ ràng nhằm tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong việc tìm kiếm thông tin và thực hiện khai báo.
Thư xác nhận không thay thế chứng thư kiểm dịch
Theo giải thích của ông Nam, thư xác nhận không phải là chứng thư kiểm dịch cho từng lô hàng cụ thể, mà là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp được đăng ký và duy trì mã số xuất khẩu vào Trung Quốc. Điều này đòi hỏi quy trình xuất khẩu cần được rà soát kỹ lưỡng về hồ sơ, tình trạng đăng ký và sự phối hợp chặt chẽ với phía nhập khẩu.
Ông nhấn mạnh: "Việc thuộc diện phải có thư xác nhận và đăng ký doanh nghiệp đồng nghĩa với toàn bộ chuỗi sản xuất, chế biến, xuất khẩu cần bảo đảm tình trạng đăng ký hợp lệ và đồng bộ với hệ thống của Tổng cục Hải quan Trung Quốc."
Tác động đến các nhóm hàng chủ lực
Đối với nhóm rau quả tươi, vốn đã chịu sự điều chỉnh theo nghị định thư song phương về kiểm dịch, nếu đồng thời nằm trong danh mục mới này thì yêu cầu về hồ sơ và khai báo sẽ trở nên chặt chẽ hơn ở khâu thông quan. Nhóm thủy sản, với kim ngạch xuất khẩu lớn, cũng cần đặc biệt lưu ý để tránh gián đoạn.
Với các mặt hàng như gia vị, cà phê, hạt có dầu, dược liệu – thường có sự tham gia của nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ – ông Nam khuyến cáo doanh nghiệp cần đảm bảo quy trình cấp xác nhận và tình trạng đăng ký được duy trì liên tục, không bị gián đoạn.
Bối cảnh và triển vọng xuất khẩu
Quy định mới này nằm trong khuôn khổ Lệnh 280 của Tổng cục Hải quan Trung Quốc, thay thế Lệnh 248 từ tháng 10-2025 và có hiệu lực từ ngày 1-6 tới. Doanh nghiệp xuất khẩu nông lâm thủy sản và thực phẩm cần nắm rõ các yêu cầu mới để kịp thời điều chỉnh.
Trong bối cảnh xuất khẩu nông lâm thủy sản sang Trung Quốc tăng mạnh 66% trong tháng 1-2026, đạt gần 1,5 tỉ USD, và xuất khẩu tôm đạt 3,9 tỉ USD trong 10 tháng đầu năm 2025, việc tuân thủ các quy định mới là vô cùng quan trọng để duy trì và phát triển thị phần tại thị trường chiến lược này.
