Chiến sự Trung Đông đe dọa chuỗi cung ứng ôtô tỷ USD từ châu Á
Xung đột leo thang tại Trung Đông đang đe dọa làm gián đoạn tuyến vận chuyển ôtô trị giá hàng tỷ USD từ châu Á, chủ yếu qua eo biển Hormuz. Hoạt động vận tải trên tuyến đường này gần như đình trệ do lo ngại các cuộc tấn công từ Tehran, gây rủi ro lớn cho ngành công nghiệp ôtô toàn cầu.
Trung Quốc: Thị trường lớn thứ hai và sự phụ thuộc ngày càng tăng
Trung Đông hiện là thị trường nước ngoài lớn thứ hai đối với ôtô sản xuất tại Trung Quốc, đóng vai trò quan trọng khi các hãng xe nước này tìm cách bù đắp nhu cầu nội địa đang yếu đi. Theo Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc (CPCA), trong tổng số 8,32 triệu xe xuất khẩu năm 2025, có 1,39 triệu xe, tương đương khoảng một phần sáu, được đưa tới các quốc gia như Saudi Arabia và UAE. Các thương hiệu như Chery, BYD, SAIC, Changan và Geely dẫn đầu trong xuất khẩu sang khu vực này. Đáng chú ý, mẫu SUV thuần điện Hongqi E-HS9 đã gia nhập lực lượng cảnh sát Dubai, cho thấy sự thâm nhập sâu rộng của xe Trung Quốc.
Ấn Độ: Phụ thuộc vào thị trường vùng Vịnh
Ấn Độ đã xuất khẩu ôtô trị giá 8,8 tỷ USD trong năm 2025, với khoảng 25% được đưa tới Trung Đông, chủ yếu là Saudi Arabia. Hyundai là hãng phụ thuộc lớn nhất khi khoảng một nửa trong tổng giá trị xuất khẩu toàn cầu 1,8 tỷ USD từ các nhà máy tại Ấn Độ năm 2025 được chuyển tới các quốc gia vùng Vịnh. Đa phần các mẫu xe lắp ráp tại Ấn Độ thuộc liên doanh của các hãng xe Nhật Bản và Hàn Quốc, giúp tối ưu chi phí lắp ráp và vận chuyển. Toyota cũng có mức độ phụ thuộc cao: khoảng hai phần ba, tương đương hơn 300 triệu USD trong tổng giá trị xuất khẩu 470 triệu USD từ Ấn Độ năm ngoái, được xuất sang Trung Đông.
Hàn Quốc: Kỷ lục xuất khẩu và rủi ro từ xung đột
Tổng giá trị xuất khẩu ôtô của Hàn Quốc năm 2025 đạt kỷ lục 72 tỷ USD, trong đó lượng xe trị giá 5,3 tỷ USD được xuất sang Trung Đông, tăng 2,8%. Thị trường này chiếm một phần không nhỏ trong doanh số của Hyundai và Kia. Cụ thể, xuất khẩu sang Trung Đông và châu Phi chiếm khoảng 8% tổng doanh số bán buôn toàn cầu của Hyundai, tương đương khoảng 317.000 xe trong năm 2025. Kia cũng có tỷ lệ tương tự, với khoảng 8% trong tổng doanh số 3,1 triệu xe được xuất sang khu vực này.
Nhật Bản: Toyota và Nissan đối mặt với thách thức logistics
Theo dữ liệu do Toyota công bố, hãng đã xuất khẩu 320.699 xe từ Nhật Bản sang Trung Đông trong năm 2025, tăng 5,4% so với năm trước, chiếm hơn 15% tổng lượng xuất khẩu. Tuy nhiên, Toyota dự kiến sẽ sản xuất ít hơn gần 40.000 xe dành cho thị trường Trung Đông do các lo ngại về logistics phát sinh từ chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran. Nissan Patrol, được chọn làm "quốc xe" tại UAE với thiết kế rộng rãi và khả năng vận hành mạnh mẽ, cũng có thể bị ảnh hưởng nếu tình hình leo thang.
Triển vọng và rủi ro cho ngành ôtô toàn cầu
Nếu tình hình tại Trung Đông tiếp tục leo thang, chuỗi cung ứng ôtô từ châu Á có thể đối mặt với những gián đoạn nghiêm trọng trong thời gian tới. Điều này không chỉ ảnh hưởng tới hoạt động xuất khẩu của các hãng xe lớn mà còn có nguy cơ làm biến động nguồn cung và giá xe tại một trong những thị trường nhập khẩu ôtô lớn nhất thế giới. Các nhà sản xuất cần lên kế hoạch dự phòng để giảm thiểu rủi ro từ xung đột địa chính trị này.
