Cục Xuất nhập khẩu đưa ra khuyến nghị ứng phó với xung đột Mỹ - Israel - Iran
Cục Xuất nhập khẩu thuộc Bộ Công Thương vừa ban hành văn bản khuyến nghị gửi đến các Hiệp hội ngành hàng xuất nhập khẩu và lĩnh vực logistics, nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực từ cuộc xung đột leo thang giữa Mỹ, Israel và Iran tại khu vực Trung Đông. Sự kiện này bắt đầu từ ngày 28/02/2026, khi Mỹ và Israel tiến hành cuộc không kích quy mô lớn nhằm vào Iran, làm trầm trọng thêm căng thẳng và đe dọa đến an ninh toàn cầu.
Diễn biến phức tạp và tác động đến thương mại quốc tế
Trong vòng 24 đến 48 giờ sau cuộc không kích, các bên liên quan đều tuyên bố sẵn sàng cho một kịch bản chiến tranh kéo dài. Các đợt tấn công và phản công quân sự đã gây ra tình trạng bất ổn nghiêm trọng, tạo môi trường rủi ro cao cho hoạt động vận tải, giao thương quốc tế và chuỗi cung ứng toàn cầu. Dự báo cho thấy giá cả các mặt hàng tiêu dùng, nhiên liệu và dầu thế giới sẽ biến động theo chiều hướng tăng, gây ảnh hưởng tiêu cực đa chiều đến sản xuất và xuất nhập khẩu của Việt Nam, đặc biệt là với khu vực Trung Đông.
Ảnh hưởng trực tiếp đến dịch vụ logistics
Đối với ngành logistics, việc giá nhiên liệu tăng sẽ đẩy giá cước vận tải biển và hàng không lên cao, đồng thời ảnh hưởng đến các tuyến vận tải hàng hóa cho các nước vùng Vịnh. Nhiều quốc gia Trung Đông đã hạn chế hoặc đóng cửa không phận do lo ngại an ninh chiến sự, buộc các chuyến bay vận tải phải chuyển hướng, kéo dài thời gian và tăng chi phí logistics. Hơn nữa, việc vận chuyển qua eo biển Hormuz gần như đình trệ sau các cuộc không kích. Iran đã cảnh báo các tàu thuyền rằng việc đi qua đây không an toàn, khiến các hãng tàu phải tránh xa vùng chiến sự hoặc thay đổi lộ trình, dẫn đến tăng thời gian vận chuyển và chi phí nhiên liệu đáng kể.
Khuyến nghị cụ thể từ Cục Xuất nhập khẩu
Trước tình hình này, Cục Xuất nhập khẩu đề nghị các hiệp hội theo dõi sát diễn biến, trao đổi thường xuyên với cơ quan quản lý nhà nước và cập nhật thông tin cho hội viên để chủ động trong kế hoạch sản xuất, xuất nhập khẩu và vận tải, nhằm tránh ùn tắc và giảm thiểu tác động tiêu cực. Các khuyến nghị cụ thể bao gồm:
- Đa dạng hóa nguồn cung ứng và thị trường: Tìm kiếm các thị trường thay thế có nhu cầu tương tự để giảm thiểu ảnh hưởng khi xuất khẩu sang Israel, Iran và Trung Đông gặp khó khăn, đồng thời chuẩn bị phương án ứng phó lâu dài cho các sự cố tương tự trong tương lai.
- Tăng cường hợp đồng và bảo hiểm: Khi đàm phán hợp đồng mua bán, cần chú trọng đến các điều khoản về logistics, vận chuyển, giao hàng và bảo hiểm để bảo vệ doanh nghiệp trước rủi ro. Đảm bảo hợp đồng có điều khoản về tình huống bất khả kháng, bồi thường và phân chia chi phí, đồng thời mua bảo hiểm đầy đủ cho hàng hóa để giảm thiểu tổn thất.
- Phối hợp thông tin với các bộ, ngành: Thường xuyên phân tích và trao đổi thông tin về số liệu xuất nhập khẩu, biến động địa chính trị, tình hình vận tải, giá cước và chi phí để kịp thời thống nhất phương án ứng phó.
- Xây dựng kế hoạch phòng ngừa: Chủ động lập kế hoạch thích ứng để giảm thiểu nguy cơ, rủi ro và tổn thất từ các sự cố thương mại và vận chuyển quốc tế, chuẩn bị phương án phản ứng kịp thời để hạn chế ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng.
- Trao đổi với cơ quan quản lý: Thường xuyên làm việc với các cơ quan như Cục Xuất nhập khẩu, Cục Xúc tiến thương mại, và Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài để tìm kiếm đơn hàng mới và thị trường tiềm năng, từ đó có phương án thay thế hoặc khai thác cơ hội.
Các đơn vị trực thuộc Bộ Công Thương sẽ theo dõi sát diễn biến tại Trung Đông, trao đổi với các hiệp hội và nghiên cứu tăng cường hợp tác quốc tế để chủ động ứng phó với các tình huống tương lai. Thông tin được cung cấp bởi Phùng Tiên.
