Việt Nam đặt mục tiêu kiểm soát lạm phát dưới 4,5% để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế năm 2026
Từ năm 2015 đến nay, Việt Nam đã ghi nhận thành công đáng kể trong việc duy trì tỷ lệ lạm phát ở mức dưới 4%. Việc tiếp tục bảo vệ những thành quả phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời kiểm soát tốt lạm phát theo các mục tiêu đã đề ra cho năm 2026, đóng vai trò vô cùng quan trọng trong nhiệm vụ giữ vững ổn định vĩ mô và hỗ trợ cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế đạt hai con số.
Nghị quyết của Quốc hội và các chỉ tiêu cụ thể
Tại Nghị quyết số 244/2025/QH15 về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026, Quốc hội đã quyết nghị mục tiêu tổng quát là ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng trên cơ sở giữ ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Trên cơ sở đó, Quốc hội giao chỉ tiêu tốc độ tăng tổng sản phẩm trong nước (GDP) phấn đấu từ 10% trở lên, cùng với tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân khoảng 4,5%.
Dự báo ba kịch bản lạm phát từ các chuyên gia
Các chuyên gia kinh tế nhận định rằng đây là một nhiệm vụ rất thách thức, bởi để đạt được mục tiêu tăng trưởng cao và lạm phát thấp trong bối cảnh kinh tế toàn cầu được dự báo tiếp tục có những diễn biến bất định và khó lường, sẽ đặt ra rất nhiều sức ép cho công tác điều hành giá và kiểm soát lạm phát. Theo đó, công tác quản lý và điều hành giá trong năm 2026 cần bảo đảm "mục tiêu kép", vừa tiếp tục kiểm soát tốt lạm phát, vừa hỗ trợ tháo gỡ khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống của người dân, nhằm duy trì đà phục hồi của nền kinh tế.
Nhiều dự báo cho thấy về cơ bản, áp lực lạm phát trong năm 2026 sẽ cao hơn so với năm 2025, nhưng ít khả năng xảy ra các cú sốc lớn. Tốc độ tăng CPI hằng tháng được ước tính khoảng 0,3%/tháng, với lạm phát trung bình cả năm 2026 dự kiến vào khoảng 3,5% (biên độ tăng/giảm 0,5%). Các yếu tố chủ yếu tác động gia tăng áp lực lạm phát bao gồm:
- Độ trễ của tăng trưởng tín dụng từ năm 2025.
- Việc mở rộng đầu tư và tiêu dùng để đạt mục tiêu tăng trưởng cao.
- Tỷ giá được dự báo tiếp tục tác động đến CPI do gia tăng nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu sản xuất.
Ngược lại, cũng có những yếu tố hỗ trợ giảm áp lực lạm phát, chẳng hạn như giá hàng hóa cơ bản trên thế giới được dự báo khó có khả năng tăng mạnh do triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu vẫn ở mức thấp. Ở trong nước, nguồn cung hàng hóa dồi dào và không gây biến động lớn về giá cũng là những điểm tích cực.
Từ góc nhìn chuyên gia, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Trí Long, nguyên Viện trưởng Nghiên cứu thị trường giá cả (Bộ Tài chính), đã dự báo ba kịch bản lạm phát cho năm 2026:
- Kịch bản thuận lợi: CPI bình quân tăng từ 3% đến 3,4%.
- Kịch bản cơ sở: CPI bình quân tăng từ 3,5% đến 4%.
- Kịch bản rủi ro cao: CPI bình quân tăng từ 4,3% đến 4,8%.
Trong đó, các biến số chủ yếu tác động đến lạm phát bao gồm giá điện, tăng trưởng tín dụng, giá thực phẩm và logistics/tỷ giá. Các nhân tố bên ngoài tác động đến lạm phát Việt Nam dự kiến đan xen cả chiều hướng gây áp lực tăng giá và hạ nhiệt, trong khi nhóm nhân tố trong nước có nhiều yếu tố gây rủi ro cho lạm phát, đòi hỏi cần có các giải pháp kiểm soát mang tính dài hạn và bền vững hơn.
Phối hợp chặt chẽ trong điều hành chính sách
Để kiểm soát lạm phát trong bối cảnh nhiều sức ép tiếp tục gia tăng, đòi hỏi phải có sự phối hợp chặt chẽ và hiệu quả giữa chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa và công tác điều hành giá. Bám sát các nghị quyết của Quốc hội và Chính phủ về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam vừa ban hành Chỉ thị 01/CT-NHNN về tổ chức thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm của ngành ngân hàng trong năm 2026.
Theo đó, Ngân hàng Nhà nước định hướng điều hành chính sách tiền tệ một cách chủ động và linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm và trọng điểm, cùng các chính sách vĩ mô khác, nhằm kiên định ưu tiên mục tiêu kiểm soát lạm phát năm 2026 bình quân khoảng 4,5%. Điều này góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững.
Với định hướng nêu trên, Ngân hàng Nhà nước dự kiến tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống khoảng 15%, có điều chỉnh phù hợp với diễn biến và tình hình thực tế. Đồng thời, cơ quan này sẽ triển khai đồng bộ các giải pháp về quản lý ngoại hối và quản lý dự trữ ngoại hối, nhằm góp phần ổn định thị trường ngoại tệ và hỗ trợ điều hành chính sách tiền tệ.
Theo Tiến sĩ Lê Quốc Phương, nguyên Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin công nghiệp và thương mại (Bộ Công thương), chính sách tài khóa hiện vẫn còn nhiều dư địa hỗ trợ tăng trưởng, vì tỷ lệ nợ công/GDP còn cách xa mục tiêu mà Quốc hội cho phép. Tuy nhiên, dư địa này cần được khai thác một cách có hiệu quả và bảo đảm tính kỷ luật, đặc biệt là trong công tác quản lý và sử dụng vốn đầu tư công, khi vốn đầu tư từ nguồn ngân sách nhà nước tiếp tục tăng cao so với năm trước.
Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) cho biết, năm 2026 đơn vị sẽ tiếp tục tham mưu Bộ Tài chính phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành trình Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo điều hành giá, triển khai đồng bộ các giải pháp ứng phó với thách thức trong công tác quản lý giá, tập trung kiểm soát lạm phát năm 2026 theo mục tiêu đề ra. Các nhiệm vụ trọng tâm bao gồm:
- Theo dõi sát diễn biến giá các mặt hàng chiến lược trên thị trường quốc tế, xu hướng kinh tế và lạm phát toàn cầu để kịp thời cảnh báo rủi ro.
- Tăng cường phân tích và dự báo giá các mặt hàng thiết yếu trong nước, từ đó đề xuất giải pháp điều hành phù hợp.
- Tiếp tục theo dõi chặt chẽ phương án và lộ trình giá của các mặt hàng, dịch vụ thiết yếu do Nhà nước quản lý, như y tế và giáo dục, đồng thời cập nhật kịch bản lạm phát nhằm bảo đảm kiểm soát lạm phát cả năm.
Bên cạnh đó, Cục Quản lý giá phấn đấu giữ bình ổn giá dịp cuối năm và Tết Nguyên đán, tăng cường tuyên truyền và công khai về giá cùng điều hành giá, nhằm góp phần kiểm soát lạm phát theo mục tiêu mà Quốc hội và Chính phủ đã đề ra.
