Học giả Mỹ: Việt Nam hội đủ yếu tố trở thành 'con hổ châu Á' mới
Nhìn lại hành trình 40 năm đổi mới của Việt Nam, ông Sam Korsmoe, một học giả người Mỹ đã sinh sống và làm việc tại Việt Nam suốt 20 năm, cho rằng đất nước đang đứng trước một bước chuyển quan trọng. Những cải cách hiện tại sẽ định hình vị thế “con hổ kinh tế” trong nhiều năm tới, mở ra kỷ nguyên phát triển mới đầy hứa hẹn.
Thời điểm kết tinh và những quyết sách lớn
Trong cuộc trò chuyện với Tri Thức - Znews nhân dịp Đại hội XIV kết thúc và chuẩn bị cho năm mới Bính Ngọ 2026, ông Sam Korsmoe chia sẻ những suy ngẫm sâu sắc về thời khắc bản lề của Việt Nam. Ông nhấn mạnh rằng đây là một thời điểm mang tính kết tinh, khi Việt Nam đã đưa ra nhiều quyết sách lớn trong hai năm gần đây, tạo nên một bức tranh tổng thể rõ nét.
Đáng chú ý là những động thái như tinh gọn bộ máy hành chính, hợp nhất các đơn vị hành chính, và Nghị quyết 68 nhằm thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân. Sự hình thành của Trung tâm Tài chính Quốc tế (IFC) và việc FTSE Russell nâng hạng Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi sơ cấp là những dấu mốc then chốt. Ông Korsmoe giải thích rằng sự kết hợp giữa vị thế mới này và hoạt động của IFC sẽ mang lại lợi ích dài hạn đáng kể, mở ra những cánh cửa mới cho đầu tư và tăng trưởng.
Tiêu chí của một 'con hổ kinh tế' và vị thế của Việt Nam
Ông Sam Korsmoe, đồng tác giả cuốn sách “Việt Nam: Ngôi sao đang lên của châu Á” cùng Brook Taylor, đã nghiên cứu kỹ lưỡng về khái niệm “con hổ kinh tế”. Dựa trên phân tích các nền kinh tế châu Á như Hàn Quốc, Đài Loan, Hong Kong và Singapore, ông thiết lập 6 tiêu chí để xác định một nền kinh tế hổ:
- Số liệu: Các chỉ số như GDP, dòng vốn FDI, thương mại phải duy trì xu hướng đi lên trong ít nhất một thập kỷ.
- Xuất khẩu: Liên tục nâng cao chuỗi giá trị của sản phẩm chế tạo, từ đơn giản đến tinh vi hơn.
- Công nghiệp hóa: Nền tảng chính sách thuận lợi cho sản xuất, đầu tư và hạ tầng ngày càng hoàn thiện.
- Chuyên môn: Sản phẩm “Made in Vietnam” có mặt rộng rãi nhờ mạng lưới hiệp định thương mại tự do.
- Thị trường: Tiếp cận đa dạng các thị trường toàn cầu cho hàng hóa sản xuất trong nước.
- Lãnh đạo: Hệ thống lãnh đạo mạnh mẽ và trọng nhân tài.
Khi đối chiếu, Việt Nam đáp ứng tốt 4 yếu tố quan trọng, với một yếu tố chưa trọn vẹn và một yếu tố cần thêm thời gian kiểm chứng. Tổng thể, ông Korsmoe khẳng định Việt Nam xứng đáng được xem là một “con hổ kinh tế” đang bước đi chắc chắn và đầy triển vọng.
Hành trình phía trước và kỷ nguyên 'Đổi Mới 2.0'
Với tư cách một “con hổ kinh tế”, tương lai của Việt Nam được ông Korsmoe đánh giá là rất hứa hẹn. Ông nhận định Việt Nam đang bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới, mà ông gọi là kỷ nguyên “Đổi Mới 2.0”. Thực tế, hàng loạt chính sách quan trọng đã được công bố, từ chiến lược “Kỷ nguyên vươn mình” đến việc nâng cấp quan hệ đối ngoại với 14 quốc gia lên mức Đối tác Chiến lược Toàn diện.
Thách thức hiện nay là làm sao để các doanh nhân Việt Nam phát huy tối đa năng lực trong môi trường mới, tương tự như những thành công trong các giai đoạn chuyển mình trước đây như Đổi Mới 1986, gia nhập WTO 2007, hay làn sóng trí tuệ nhân tạo. Với mức tăng trưởng trung bình 6,5% mỗi năm trong 25 năm qua và đạt 8% năm ngoái, Việt Nam đã chứng minh năng lực vượt trội trong “Đổi Mới 1.0”. Ông Korsmoe bày tỏ sự tò mò về những thành tựu có thể đạt được trong kỷ nguyên “Đổi Mới 2.0” sắp tới.
Vượt ra ngoài kinh tế: Văn hóa và chất lượng sống
Ông Korsmoe nhấn mạnh rằng kinh tế không phải là tất cả. Để nâng cao vị thế, Việt Nam cần chú trọng đến văn hóa, chất lượng sống và quyền lực mềm. Ông lấy ví dụ từ kế hoạch xây dựng Khu đô thị Thể thao Olympic của Vingroup, với sân vận động Trống Đồng quy mô lớn, hy vọng sẽ đăng cai các sự kiện thể thao quốc tế trong tương lai.
Ông so sánh với Hàn Quốc năm 1988, khi nền kinh tế của họ tương đương với Việt Nam hiện nay, để minh họa cho tầm quan trọng của những dự án đầy tham vọng. Theo ông, việc đạt được vị thế thu nhập cao không chỉ dựa vào con số GDP bình quân đầu người 14.000 USD, mà còn liên quan đến trạng thái tinh thần, cảm giác an toàn và ảnh hưởng văn hóa.
Lý do gắn bó với Việt Nam
Sau gần 20 năm sống tại Việt Nam, ông Sam Korsmoe chia sẻ rằng đây là một nơi đáng sống với con người thân thiện, ẩm thực phong phú và nhiều hoạt động thú vị. Ông chưa bao giờ cảm thấy buồn chán và luôn tìm thấy điều gì đó mới mẻ để khám phá.
Là một nhà báo và nhà văn, ông tò mò muốn chứng kiến liệu Việt Nam có thể đạt được vị thế thu nhập cao hay không. Ông bày tỏ mong muốn được đồng hành cùng đất nước trong hành trình phía trước, xem đây là một cuộc phiêu lưu tuyệt vời đầy hứa hẹn.
