Chiều 13/7, Cục Thống kê (Bộ Tài chính) tổ chức Hội nghị Tổng kết tổng điều tra kinh tế năm 2026. Phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết đây là cuộc tổng điều tra có quy mô lớn nhất từ trước đến nay, huy động khối lượng nguồn lực rất lớn và được triển khai trong bối cảnh đặc biệt.
Năm 2026 là năm đầu tiên cả nước thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng cùng các nghị quyết, chiến lược của Bộ Chính trị về phát triển đất nước, hướng tới mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững. Kết quả tổng điều tra có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, cung cấp cơ sở dữ liệu phục vụ lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội.
Đánh giá nguồn lực nền kinh tế
Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, muốn hoạch định đúng chủ trương, chính sách, trước hết phải đánh giá đầy đủ, chính xác nguồn lực của nền kinh tế. Chỉ khi nắm chắc quy mô, cơ cấu và khả năng huy động các nguồn lực mới có thể xây dựng chiến lược phát triển phù hợp, sử dụng hiệu quả nguồn lực quốc gia và tạo dư địa cho tăng trưởng giai đoạn tiếp theo. Kết quả tổng điều tra giúp Đảng và Nhà nước hiện thực hóa hai mục tiêu: đến năm 2030 trở thành quốc gia có thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao.
Rút ngắn tiến độ 7 tháng
Một dấu ấn nổi bật là mục tiêu rút ngắn tiến độ thực hiện 7 tháng so với kế hoạch ban đầu. Bộ trưởng cho biết, khi đề ra mục tiêu này, không ít ý kiến băn khoăn về khả năng bảo đảm chất lượng. "Đến nay, kết quả đạt được đã khẳng định quyết định đó là đúng đắn. Cuộc Tổng điều tra vừa hoàn thành vượt tiến độ, vừa bảo đảm chất lượng, phản ánh quyết tâm chính trị cao, sự phối hợp đồng bộ, chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị", Bộ trưởng nhấn mạnh.
Tổng điều tra kinh tế năm 2026 không chỉ là hoạt động kiểm kê, thống kê nguồn lực kinh tế mà còn đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số của ngành Thống kê, tạo nền tảng hình thành phương thức thống kê hiện đại, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu quản trị quốc gia trong bối cảnh phát triển kinh tế số.
Mức tăng giữa các khu vực không đồng đều
Kết quả sơ bộ bao gồm thông tin đối với các nhóm đơn vị điều tra: doanh nghiệp và hợp tác xã; cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể phi nông, lâm nghiệp và thủy sản; tổ hợp tác; cơ sở hành chính, sự nghiệp và hiệp hội, tổ chức phi Chính phủ tại Việt Nam; cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng. Đối với khối cơ sở hành chính, sự nghiệp, số liệu được tổng hợp từ kết quả Điều tra cơ sở hành chính, sự nghiệp do Bộ Nội vụ chủ trì. Nhìn chung, quy mô nền kinh tế tiếp tục mở rộng, số lượng đơn vị kinh tế tăng so với kỳ tổng điều tra trước, phản ánh xu hướng phát triển của khu vực doanh nghiệp và sự chuyển dịch cơ cấu giữa các khu vực. Tuy nhiên, mức tăng giữa các khu vực không đồng đều. Trong khi khu vực doanh nghiệp tiếp tục mở rộng cả về số lượng và lao động thì khu vực kinh tế cá thể có dấu hiệu tăng chậm, lao động giảm, phản ánh quá trình tái cơ cấu của nền kinh tế.
Cả nước có gần 6,3 triệu cơ sở kinh tế đang hoạt động và có kết quả sản xuất kinh doanh, bao gồm gần 876.200 doanh nghiệp, hợp tác xã; gần 5,3 triệu cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể; 52.200 cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng; gần 8.000 tổ hợp tác và 82.500 cơ sở hành chính, sự nghiệp, hiệp hội và tổ chức phi Chính phủ.
Khu vực doanh nghiệp là động lực tăng trưởng
Kết quả sơ bộ cho thấy khu vực doanh nghiệp tiếp tục là động lực tăng trưởng quan trọng. Tính đến ngày 31/12/2025, trong 1.220.678 doanh nghiệp được thu thập thông tin trên cả nước có 859.048 doanh nghiệp đang hoạt động có kết quả sản xuất kinh doanh, tăng 2,4% so với năm 2024 và tăng 25,5% so với năm 2020. Doanh nghiệp FDI tăng 33,9% so với năm 2020. Khu vực doanh nghiệp ngoài Nhà nước tiếp tục giữ vai trò chủ đạo về số lượng với 827.500 doanh nghiệp đang hoạt động, tăng 2,1% so với năm 2024 và tăng 25,4% so với năm 2020.
Điều này cho thấy sức chống chịu và khả năng thích ứng của khu vực kinh tế tư nhân trong bối cảnh môi trường kinh doanh còn nhiều biến động, đồng thời phản ánh hiệu quả của các chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp. Khu vực doanh nghiệp FDI ghi nhận tốc độ tăng trưởng cao nhất, đạt 29.800 doanh nghiệp, tăng 11,1% so với năm 2024 và tăng 33,9% so với năm 2020.
Sự phát triển của doanh nghiệp kéo theo sự gia tăng về quy mô lao động. Tổng số lao động làm việc trong khu vực doanh nghiệp năm 2025 đạt gần 17,6 triệu người, tăng 7,5% so với năm 2024 và tăng 19,7% so với năm 2020. Quy mô lao động bình quân một doanh nghiệp năm 2025 đạt 20,5 người/doanh nghiệp, cho thấy khu vực doanh nghiệp Việt Nam vẫn chủ yếu bao gồm các doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa. Sự khác biệt về quy mô lao động giữa các loại hình doanh nghiệp vẫn rất rõ nét: khu vực doanh nghiệp Nhà nước có quy mô lao động bình quân cao nhất với 553,7 lao động/doanh nghiệp; tiếp đến là khu vực FDI với 206,4 lao động/doanh nghiệp; khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước chỉ đạt 12,6 lao động/doanh nghiệp.
Doanh thu thuần toàn bộ khu vực doanh nghiệp đạt 45,3 triệu tỷ đồng
Tổng doanh thu thuần của toàn bộ khu vực doanh nghiệp năm 2025 đạt 45,3 triệu tỷ đồng, tăng 13,1% so với năm 2024 và tăng 65,6% so với năm 2020. Doanh thu thuần tập trung chủ yếu ở khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước và khu vực FDI. Doanh nghiệp ngoài Nhà nước tạo ra 25,9 triệu tỷ đồng, tăng 12,0% so với năm 2024 và tăng 63,9% so với 2020. Doanh nghiệp FDI ghi nhận doanh thu thuần 14,5 triệu tỷ đồng, tăng 17,8% so với năm 2024 và tăng 78,1% so với 2020. Riêng doanh nghiệp Nhà nước đạt 4,9 triệu tỷ đồng, tăng 6,3% so với 2024 nhưng vẫn duy trì tốc độ tăng 43,9% so với chu kỳ năm 2020.
Năm 2025, cả nước có gần 5,3 triệu cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể phi nông, lâm nghiệp và thủy sản, tăng 1,1% so với năm 2020. Mặc dù số lượng cơ sở tiếp tục tăng, nhưng tốc độ tăng chậm hơn so với các kỳ tổng điều tra trước, phản ánh quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng khu vực doanh nghiệp ngày càng phát triển, đồng thời cho thấy khu vực kinh tế cá thể đang chịu nhiều sức ép trước yêu cầu đổi mới mô hình sản xuất kinh doanh, nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh.
Tính đến 31/12/2025, cả nước có 17.145 hợp tác xã đang hoạt động có kết quả sản xuất kinh doanh. Quy mô này ghi nhận tốc độ giảm 1,0% so với năm 2024, song xét trên chu kỳ dài hạn, khu vực kinh tế tập thể này vẫn duy trì mức tăng trưởng 12% so với năm 2020.
