Tiết kiệm xăng dầu: Từ ứng phó khủng hoảng đến thói quen bền vững
Trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng cao do xung đột Trung Đông kéo dài từ cuối tháng 2 đến nay, việc tiết kiệm xăng dầu đã trở thành giải pháp sống còn cho cả người dân và doanh nghiệp tại Việt Nam. Minh chứng rõ rệt là sự giảm thiểu lượng xe cá nhân trên đường, tình trạng kẹt xe giờ cao điểm được cải thiện, cùng với sự gia tăng đáng kể số lượng hành khách sử dụng xe buýt và metro tại Hà Nội và TP.HCM. Đồng thời, xu hướng chuyển đổi sang xe điện đang phát triển mạnh mẽ ở cả phân khúc xe máy và ô tô, phản ánh sự thích ứng nhanh chóng trước biến động thị trường.
Bài học từ quá khứ và thách thức duy trì
Tuy nhiên, không ai có thể đảm bảo rằng những nỗ lực tiết kiệm hiện tại sẽ được duy trì khi giá xăng dầu hạ nhiệt. Đây không phải là lần đầu tiên Việt Nam đối mặt với cú sốc giá nhiên liệu. Cách đây ba năm, đại dịch Covid-19 đã làm đứt gãy chuỗi cung ứng, đẩy giá xăng dầu trong nước lên đỉnh điểm và khiến nguồn cung trở nên bấp bênh. Khi đó, Chính phủ đã kêu gọi tiết kiệm và nhận được sự hưởng ứng rộng rãi, nhưng sau khi khủng hoảng qua đi, tâm lý "thả lỏng" lại tái diễn, làm giảm hiệu quả lâu dài.
Trong khi đó, chương trình tiết kiệm điện khởi động cùng giai đoạn này đã đạt được những kết quả bước đầu đáng khích lệ. Câu hỏi đặt ra là làm thế nào để tiết kiệm xăng dầu cũng có thể trở thành thói quen bền vững của người dân và thước đo năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp, tương tự như với điện.
Thành công từ chiến lược tiết kiệm điện
Nhìn lại, tiết kiệm điện đã được triển khai một cách quyết liệt, căn cơ và bài bản. Đầu năm 2023, khi nguồn cung điện gặp thách thức và nhu cầu tăng cao, Thủ tướng Chính phủ đã ký Chỉ thị kêu gọi toàn dân tiết kiệm điện giai đoạn 2023-2025 và những năm tiếp theo. Không dừng lại ở lời kêu gọi, hàng loạt hành động cụ thể đã được thực hiện, như hưởng ứng Ngày Trái Đất bằng việc tắt đèn và khuyến khích sử dụng điện mặt trời.
Chương trình này đặt ra các mục tiêu cụ thể, bao gồm tiết kiệm 2% tổng điện năng tiêu thụ hàng năm, giảm tổn thất điện năng toàn hệ thống dưới 6% vào năm 2025, và giảm công suất phụ tải của hệ thống điện quốc gia. Đến năm 2030, mục tiêu là có 50% tòa nhà công sở và nhà dân sử dụng điện mặt trời mái nhà, và đến hết năm 2025, tất cả đèn đường sẽ chuyển sang sử dụng bóng LED.
Để đảm bảo hiệu quả, Chỉ thị còn yêu cầu đưa nội dung tiết kiệm điện vào chỉ tiêu đánh giá hoàn thành nhiệm vụ, chấp hành kỷ luật và thi đua khen thưởng hàng năm cho người lao động. Các cơ quan có thẩm quyền và Tập đoàn Điện lực Việt Nam đã tích cực vào cuộc, từ tuyên truyền đến hỗ trợ giải pháp. Sau ba năm triển khai, tiết kiệm điện đã trở thành thói quen phổ biến và mang lại kết quả đáng khích lệ.
Hướng tới tương lai bền vững với tiết kiệm xăng dầu
Trở lại với tiết kiệm xăng dầu, chúng ta nhận thấy tần suất và mức độ nghiêm trọng của các cú sốc giá ngày càng gia tăng, với tác động sâu rộng hơn. Xăng dầu là tài nguyên hữu hạn, và ngay cả khi không có khủng hoảng bên ngoài, việc sử dụng lãng phí cũng không thể chấp nhận được. Hiện nay, Việt Nam có nhiều thuận lợi để thúc đẩy tiết kiệm, như hệ thống giao thông công cộng được cải thiện, khả năng chủ động nguồn cung xe điện và trạm sạc, cùng với lợi ích bảo vệ môi trường sống.
Trong bối cảnh đó, cần phát động tiết kiệm xăng dầu và năng lượng nói chung như một quốc sách, chuyển từ thái độ bị động sang chủ động, và biến nó thành thói quen trong kỷ nguyên xanh mà đất nước đang hướng tới. Tương tự như điện, tiết kiệm nhiên liệu cần được đo lường bằng các chỉ tiêu và mục tiêu cụ thể để đảm bảo tính hiệu quả và bền vững.
Thúc đẩy tiết kiệm điện, xăng dầu và năng lượng từ việc ứng phó tình huống khó khăn trở thành kim chỉ nam trong lối sống của người dân và hoạt động của doanh nghiệp là điều cần thiết và cấp bách. Điều này không chỉ giúp giảm thiểu tác động từ các cuộc khủng hoảng trong tương lai mà còn góp phần xây dựng một nền kinh tế xanh và bền vững hơn.
