Kinh tế toàn cầu đối mặt giai đoạn hỗn loạn sau phán quyết thuế quan của Tòa án Tối cao Mỹ
Phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ ngày 20/2/2026, bác bỏ việc Tổng thống Donald Trump sử dụng thuế quan làm vũ khí kinh tế, không mang lại sự hỗ trợ tức thì cho nền kinh tế toàn cầu. Thay vào đó, các chuyên gia dự báo một giai đoạn hỗn loạn mới sẽ cản trở hoạt động thương mại, trong bối cảnh ông Trump tìm kiếm các biện pháp thay thế cho loạt thuế bị tuyên là trái pháp luật.
Những điều chưa rõ ràng và phản ứng từ Washington
Theo hãng tin Reuters, nhiều câu hỏi vẫn chưa có lời giải đáp sau phán quyết này. Cụ thể, Tổng thống Trump sẽ áp đặt những mức thuế mới nào, liệu nguồn thu từ các khoản thuế bị hủy bỏ có được hoàn trả hay không, và các vùng lãnh thổ đã ký thỏa thuận với Mỹ có phải xem xét lại các cam kết đó hay không. Ngay lập tức, ông Trump đã công bố áp mức thuế toàn cầu mới 10% trong thời hạn ban đầu 150 ngày, đồng thời thừa nhận chưa rõ về việc hoàn tiền.
Ông Varg Folkman, nhà phân tích tại Trung tâm Chính sách châu Âu, nhận định: “Nhìn chung, điều này sẽ chỉ mở ra một giai đoạn mới không rõ ràng trong thương mại thế giới, khi mọi người tìm cách xác định chính sách thuế quan của Mỹ sẽ như thế nào trong thời gian tới. Cuối cùng, mọi thứ có lẽ sẽ gần như không khác biệt nhiều.” Các nhà kinh tế tại ngân hàng ING cũng đồng quan điểm, cho rằng thuế quan vẫn sẽ tồn tại dù phán quyết có được diễn giải ra sao.
Tác động cụ thể và phản ứng từ các quốc gia
Phán quyết ngày 20/2 liên quan đến các mức thuế dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), ước tính đã mang lại hơn 175 tỷ USD. Theo Global Trade Alert, phán quyết này làm giảm gần một nửa mức thuế trung bình của Mỹ tính theo trọng số thương mại, từ 15,4% xuống 8,3%. Đối với các quốc gia như Trung Quốc, Brazil và Ấn Độ, mức cắt giảm lên tới hai con số tính theo điểm phần trăm, dù vẫn ở mức cao.
Tuy nhiên, không ai kỳ vọng đây là hiện trạng lâu dài, vì chính quyền Tổng thống Trump từ lâu đã phát tín hiệu có thể sử dụng các cơ sở pháp lý khác để tái áp đặt thuế quan. Khoảng hai chục quốc gia đã ký thỏa thuận song phương với Mỹ, và giờ đây họ phải đánh giá liệu phán quyết có tạo đòn bẩy để đàm phán lại hay không.
Ông Bernd Lange, Chủ tịch Ủy ban Thương mại của Nghị viện châu Âu, cho biết các nhà lập pháp có thể phê chuẩn thỏa thuận giữa EU và Mỹ sớm nhất vào ngày 23/2. Ông nhấn mạnh: “Kỷ nguyên của các mức thuế không giới hạn và tùy tiện có thể đang đi đến hồi kết. Giờ đây chúng ta phải đánh giá cẩn trọng phán quyết và các hệ quả.”
Thích ứng và triển vọng kinh tế toàn cầu
Trên thực tế, nhiều quốc gia đã học cách thích ứng với các mức thuế của ông Trump, với phần lớn chi phí do người dân Mỹ gánh chịu, theo báo cáo của Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York. Quỹ Tiền tệ Quốc tế dự báo tăng trưởng toàn cầu năm 2026 ở mức 3,3%. Đáng chú ý, Trung Quốc ghi nhận thặng dư thương mại kỷ lục gần 1.200 tỷ USD trong năm 2025, nhờ xuất khẩu sang các thị trường ngoài Mỹ tăng mạnh.
Ông Folkman lưu ý, một số quốc gia có thể lựa chọn duy trì các thỏa thuận song phương hiện có với Mỹ để tránh tạo ra những điều không chắc chắn, như tình trạng hỗn loạn vào mùa xuân năm 2025 do các mức thuế đối ứng gây ra. Ngược lại, ông Niclas Poitiers từ tổ chức Bruegel cảnh báo vẫn còn nhiều dấu hỏi chính trị xung quanh thỏa thuận thương mại giữa EU và Mỹ, với khả năng đổ vỡ trong một số hoàn cảnh.
Phản ứng từ các đối tác quốc tế
Bộ trưởng Thương mại Quốc tế Canada Dominic LeBlanc lưu ý các mức thuế quan của Washington vẫn gây thiệt hại nặng nề cho Ottawa, đặc biệt với mặt hàng thép, nhôm và ô tô. Ông hy vọng Canada sẽ hợp tác với Mỹ để tạo đà tăng trưởng chung. Người phát ngôn Chính phủ Anh khẳng định sẽ phối hợp với chính quyền Tổng thống Trump để làm rõ ảnh hưởng của phán quyết.
Từ Brussels, người phát ngôn thương mại EU Olof Gill nhấn mạnh EU ghi nhận phán quyết và sẽ giữ liên lạc chặt chẽ với Chính quyền Mỹ để làm rõ các bước phản hồi. Tại châu Á, Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc cho biết Seoul đang cân nhắc các biện pháp ứng phó phù hợp với lợi ích quốc gia sau phán quyết này.
