Kinh Tế Nhật Bản Chạm Đáy: Số Liệu Quý 4/2025 Gây Thất Vọng
Theo thông tin từ Hãng tin Reuters, Chính phủ Nhật Bản đã công bố số liệu kinh tế quý 4/2025 vào ngày 16-2, cho thấy tình hình tăng trưởng tồi tệ hơn nhiều so với các dự báo trước đó. Cụ thể, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) chỉ tăng 0,2% tính theo năm, thua xa mức dự báo tăng 1,6% mà Reuters đưa ra. Tính theo quý, mức tăng chỉ đạt 0,1%, kém xa kỳ vọng 0,4%.
Tiêu Dùng Tư Nhân Suy Giảm: Động Lực Chính Bị Bào Mòn
Tiêu dùng tư nhân, vốn chiếm hơn một nửa sản lượng kinh tế của Nhật Bản, chỉ tăng 0,1% trong quý này. Con số này giảm đáng kể so với mức 0,4% của quý 3, phản ánh tác động tiêu cực từ giá thực phẩm neo cao liên tục bào mòn sức chi tiêu của các hộ gia đình. Đầu tư vốn của doanh nghiệp cũng chỉ tăng 0,2%, thấp hơn nhiều so với dự báo 0,8%, trong khi xuất khẩu ròng không đóng góp gì vào tăng trưởng, dù đã có cải thiện nhẹ so với quý trước.
Ông Kazutaka Maeda, chuyên gia kinh tế tại Viện Nghiên cứu Meiji Yasuda, nhận định: "Tiêu dùng, đầu tư vốn và xuất khẩu là những lĩnh vực chúng tôi kỳ vọng sẽ dẫn dắt nền kinh tế. Tuy nhiên, chúng đều không đạt kết quả như mong đợi, cho thấy những khó khăn chồng chất đang kìm hãm sự phục hồi."
Nghịch Cảnh Chính Trị: Thủ Tướng Takaichi Đối Mặt Bài Toán Kinh Tế Khó Khăn
Những số liệu kinh tế ảm đạm này xuất hiện chỉ hơn một tuần sau chiến thắng vang dội của Thủ tướng Takaichi Sanae và Đảng Dân chủ Tự do (LDP) trong cuộc bầu cử Hạ viện vào ngày 8-2. Trong cuộc bầu cử này, liên minh do Đảng LDP dẫn dắt đã lần đầu tiên trong nhiều năm đạt thế siêu đa số, chiếm trên hai phần ba số ghế tại Hạ viện.
Do đó, kết quả kinh tế tồi tệ tạo nên một nghịch cảnh đáng chú ý: thủ tướng có vị thế chính trị mạnh nhất trong nhiều năm qua lại khởi đầu nhiệm kỳ với một nền kinh tế không hề thuận lợi. Bà Takaichi lên nắm quyền với cam kết mạnh mẽ về nới lỏng tài khóa, bao gồm việc tạm ngưng thuế tiêu dùng đối với thực phẩm để giảm gánh nặng chi phí sinh hoạt cho người dân.
Tuy nhiên, số liệu quý 4 cho thấy cam kết trên sẽ là bài toán không hề dễ dàng. Nền kinh tế cần được kích thích, nhưng các động lực tăng trưởng nội tại đều đang yếu. Giới quan sát đánh giá việc cắt giảm thuế có thể hỗ trợ ngắn hạn, nhưng cũng để lại dấu hỏi lớn về tính bền vững, đặc biệt trong bối cảnh Tokyo đang là quốc gia gánh khối nợ công cao nhất nhì thế giới.
Triển Vọng Chính Sách: Ngân Hàng Trung Ương Nhật Bản Thận Trọng
Về phía Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ), các chuyên gia cho rằng số liệu GDP sẽ không thay đổi lộ trình tăng lãi suất, nhưng khả năng nâng lãi suất thêm trong ngắn hạn đã giảm đi. Ông Minami Takeshi, chuyên gia kinh tế trưởng tại Viện Nghiên cứu Norinchukin, nhận định: "Với đà tăng trưởng yếu và cần thêm thời gian đánh giá tác động từ đợt tăng lãi suất hồi tháng 12, BOJ sẽ thận trọng hơn trong các quyết định sắp tới."
Trong khi đó, ông Kobayashi Shinichiro tại Mitsubishi UFJ Research and Consulting lại cho rằng BOJ nhiều khả năng vẫn ưu tiên kiềm chế lạm phát hơn là lo ngại tăng trưởng chậm. Khảo sát của Trung tâm nghiên cứu kinh tế Nhật Bản (JCER) cho thấy 38 chuyên gia dự báo GDP quý 1/2026 tăng bình quân 1,04% và quý 2 tăng 1,12% tính theo năm hóa.
Ông Kobayashi nhấn mạnh: "Liệu nền kinh tế có đạt được tăng trưởng bền vững hay không phụ thuộc vào việc tiền lương thực tế có duy trì được đà tăng trưởng dương hay không. Đây là yếu tố then chốt để vực dậy sức mua của người dân."
Bối Cảnh Quan Hệ Quốc Tế: Căng Thẳng Với Trung Quốc
Trong bối cảnh kinh tế khó khăn, quan hệ ngoại giao cũng đặt ra thách thức. Trung Quốc đã lên tiếng chỉ trích Nhật Bản, nhấn mạnh rằng Tokyo cần thể hiện "hành động cụ thể" nếu thực sự mong muốn cải thiện quan hệ song phương. Điều này xảy ra sau khi Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định Nhật Bản "cởi mở với nhiều hình thức đối thoại" với Bắc Kinh, cho thấy những căng thẳng địa chính trị có thể ảnh hưởng thêm đến môi trường kinh doanh và đầu tư.
