Kinh tế Mỹ chững lại: GDP quý 4/2025 chỉ tăng 1,4%, cả năm đạt 2,2%
Tăng trưởng GDP của Mỹ trong quý 4 năm 2025 đã giảm mạnh, chỉ đạt mức 1,4%, thấp hơn đáng kể so với kỳ vọng của giới phân tích là từ 2,5% đến 2,8%. Con số này cũng giảm sâu so với mức 4,4% của quý 3 và 3,8% của quý 2 cùng năm. Kết quả này đã kéo tăng trưởng GDP cả năm 2025 của Mỹ xuống còn 2,2%, thấp hơn mức 2,8% của năm 2024 – năm cuối nhiệm kỳ của cựu Tổng thống Joe Biden.
Nguyên nhân chính từ đóng cửa chính phủ và chi tiêu chậm lại
Theo Cục Phân tích Kinh tế Mỹ (BEA), đợt đóng cửa chính phủ liên bang kéo dài hơn một tháng, từ ngày 1/10 đến 12/11/2025, là yếu tố chính kéo giảm tăng trưởng. Chi tiêu của chính quyền liên bang đã giảm với tốc độ 16,6% trong quý 4, và việc gián đoạn cung cấp dịch vụ công đã làm giảm khoảng 1 điểm phần trăm tăng trưởng GDP của quý này. Tuy nhiên, BEA cho biết tác động đầy đủ của việc đóng cửa chính phủ “không thể định lượng chính xác”.
Bên cạnh đó, chi tiêu tiêu dùng cũng chậm lại đáng kể. Thước đo chỉ số tiêu dùng thực tế chỉ tăng 2,4% trong quý 4. Lạm phát có dấu hiệu nhích lên khi chỉ số chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) tăng 2,9% trong tháng 12, so với 2,8% trước đó.
Thị trường lao động và những lo ngại dai dẳng
Thị trường lao động tiếp tục là điểm đáng lo ngại, dù tỷ lệ thất nghiệp vẫn ở mức thấp. Số liệu việc làm mới đã chững lại trong năm 2025, trong bối cảnh doanh nghiệp đối mặt với bất định về thuế quan và chính sách nhập cư, cũng như tác động của tự động hóa và trí tuệ nhân tạo (AI) đến nhu cầu lao động.
Giới phân tích dự báo kinh tế Mỹ có thể tăng trưởng khoảng 2,2% trong năm 2026, nhờ đầu tư tiếp tục vào trí tuệ nhân tạo, các biện pháp cắt giảm thuế và đồng USD yếu hơn hỗ trợ xuất khẩu.
Những điểm sáng và thách thức trong nền kinh tế
Về mặt tích cực, thị trường chứng khoán Mỹ tiếp tục tăng điểm trong năm 2025, trừ giai đoạn ngay sau khi chính quyền Mỹ áp thuế đối ứng. Chỉ số S&P 500 tăng gần 1/3 điểm trong bối cảnh các nhà đầu cơ tăng cường mua cổ phiếu liên quan đến AI, và chỉ số công nghiệp Dow Jones đạt mức kỷ lục 50.000 điểm. Tiền lương thực tế trừ đi lạm phát cũng tăng khoảng 1,1-1,2% trong năm 2025.
Tuy nhiên, sự mất cân bằng trong thu nhập vẫn là điều đáng lo ngại, với kinh tế Mỹ tăng trưởng theo hình chữ K, trong đó các nhóm có thu nhập thấp bị ảnh hưởận nhất. Tỷ lệ thất nghiệp dao động trong mức 4,3-4,5%, nhưng nguyên nhân chủ yếu do chính sách nhập cư siết chặt, không phải vì sức khỏe của thị trường lao động.
Lạm phát và gánh nặng chi phí sinh hoạt
Lạm phát duy trì ở mức 2,4%, thấp hơn mức 3% của tháng 1/2025 khi Tổng thống Trump quay lại nắm quyền, nhưng không có nghĩa là thuế quan không tác động đến cuộc sống người dân. Theo nghiên cứu của Fed New York, gần 90% thuế quan được chuyển cho doanh nghiệp và người dân Mỹ.
Giá cả nhu yếu phẩm tăng mạnh, với cà phê tăng 18%, thịt bò tăng 17%, và điện tăng hơn 6%, đè nặng lên vai người tiêu dùng. Nhà ở vẫn là gánh nặng, khi một hộ gia đình Mỹ phải dành mỗi tháng 42% thu nhập để trả góp, lãi suất, thuế bất động sản và bảo hiểm.
Kết quả tăng trưởng xa vời kỳ vọng
Tăng trưởng kinh tế năm 2025 chỉ đạt 2,2%, thấp hơn mức 2,4% của năm 2024 và là mức thấp nhất kể từ năm 2022. Kết quả này rất xa vời so với lời hứa về kỷ nguyên vàng của kinh tế Mỹ mà Tổng thống Trump đã đưa ra.
Thâm hụt thương mại tiếp tục gia tăng, với Mỹ nhập siêu 1,24 tỷ USD so với mức 1,21 tỷ USD năm 2024. Thuế quan chỉ có tác dụng điều chỉnh chuỗi cung ứng, trong khi chỉ số chế tạo giảm 8 tháng liên tiếp kể từ tháng 4/2025, phản ánh khó khăn trong việc đưa sản xuất quay trở lại Mỹ.
