Hà Nội đang đối mặt với thách thức lớn khi tốc độ tăng trưởng kinh tế sáu tháng đầu năm 2026 chỉ đạt 8,22%, dù cao hơn cùng kỳ năm 2025 (7,63%) nhưng vẫn cách xa mục tiêu 11% cho cả năm. Nhiều đại biểu Hội đồng nhân dân thành phố nhấn mạnh, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, Thủ đô cần tạo ra một “lớp năng suất mới” dựa trên khoa học-công nghệ và chuyển đổi số.
Thách thức tăng trưởng và mục tiêu khó khăn
Báo cáo từ Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội cho thấy, tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) nửa đầu năm 2026 đạt 8,22%, tăng nhẹ so với 7,63% của cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, con số này thấp hơn nhiều so với kế hoạch 11% cho cả năm. Thành phố đặt kịch bản tăng trưởng quý III khoảng 12,5% và quý IV khoảng 14,3%, kèm phương án dự phòng rủi ro và điều chỉnh linh hoạt.
Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân thành phố Phạm Thị Thanh Mai nhận định: “Tốc độ tăng trưởng của Hà Nội đang gặp nhiều thách thức. Nếu không tìm dư địa mới, động lực mới, rất khó để duy trì đà tăng trưởng cũng như đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số.”
Khoa học công nghệ - Động lực tăng trưởng mới
Nhiều đại biểu cho rằng, nguồn lực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cần được khai thác triệt để để trở thành động lực chính. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Xuân Lưu chỉ ra rằng, dù thành phố đã triển khai quyết liệt Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị, nhưng tỷ lệ giải ngân kinh phí chi sự nghiệp khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vẫn thấp so với dự toán.
Đại biểu Vũ Gia Luyện, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Giải pháp công nghệ thông tin Quốc tế (ITS), nhấn mạnh: “Để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026, Hà Nội cần vượt qua cách làm cũ, tạo ra một ‘lớp năng suất mới’ cho nền kinh tế, trong đó khoa học, công nghệ phải đóng vai trò động lực.”
Nghịch lý doanh nghiệp công nghệ
Một nghịch lý được chỉ ra: Hà Nội hiện có gần 11.000 doanh nghiệp công nghệ số, hơn 1.000 doanh nghiệp khởi nghiệp, 221 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, cùng 93 bộ dữ liệu mở và 30 bài toán lớn đã công bố. Dù vậy, công nghiệp công nghệ cao vẫn chưa đủ mạnh để dẫn dắt tăng trưởng. “Điểm nghẽn hiện nay không còn là thiếu tiềm lực, mà là chưa chuyển đủ nhanh từ tri thức thành sản phẩm, từ dữ liệu thành giá trị và từ công nghệ thành năng suất,” ông Luyện nói.
Theo báo cáo thẩm tra của Hội đồng nhân dân thành phố, Nghị quyết số 482/NQ-HĐND ngày 26/11/2025 đặt chỉ tiêu tỷ trọng kinh tế số trong GRDP năm 2026 đạt 35%. Tuy nhiên, số liệu thực hiện năm 2025 cho thấy chỉ đạt 17,34%, cách xa mục tiêu. Hội đồng nhân dân đề nghị Ủy ban nhân dân báo cáo bổ sung, giải trình cụ thể về phương pháp tính toán, phạm vi thống kê, tiến độ theo từng ngành và các giải pháp, lộ trình để đạt mục tiêu.
Hạn chế về đo lường và thể chế
Một số hạn chế được chỉ ra: Hà Nội chưa có bộ chỉ số chính thức đo lường đóng góp của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số vào GRDP. Vai trò của các cơ sở giáo dục đại học và hệ thống nghiên cứu trong việc kiến tạo tri thức, chuyển giao công nghệ, hình thành doanh nghiệp spin-off chưa được phát huy tương xứng với lợi thế của Thủ đô - nơi tập trung nguồn lực tri thức hàng đầu cả nước.
Giải pháp từ dữ liệu mở và bộ chỉ số mới
Về phát triển kinh tế dữ liệu, ông Vũ Gia Luyện đề xuất thành phố nên lựa chọn ít nhất 20 bộ dữ liệu có giá trị cao, cung cấp giao diện lập trình ứng dụng (API) chuẩn, cập nhật thường xuyên, cho phép doanh nghiệp khai thác có kiểm soát để hình thành sản phẩm, dịch vụ mới. Nhiều đại biểu cho rằng, cần bổ sung đánh giá chuyên sâu về chất lượng tăng trưởng, đóng góp của năng suất lao động, năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP), kinh tế số và đổi mới sáng tạo. Hà Nội không thể chỉ tăng vốn đầu tư mà phải tăng năng suất.
Theo đó, một đề xuất cụ thể là ban hành bộ chỉ số đánh giá chất lượng tăng trưởng của Hà Nội trước ngày 30/9/2026, làm cơ sở giám sát thực chất việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 482/NQ-HĐND.
