Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2026: Định hình mô hình phát triển mới cho giai đoạn 2026-2030
Sự kiện học thuật-chính sách quan trọng này được tổ chức nhằm nhận diện các yêu cầu mới cho phát triển đất nước trong bối cảnh quốc tế và trong nước biến đổi nhanh chóng. Diễn đàn tập trung làm rõ các luận cứ khoa học và thực tiễn để xác lập mô hình phát triển mới của Việt Nam từ năm 2026 đến 2030 và những năm tiếp theo, với sự tham dự của đông đảo đại biểu từ các cơ quan Đảng, Nhà nước, bộ, ban, ngành Trung ương, cùng các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, đại diện trường đại học, viện nghiên cứu, cộng đồng doanh nghiệp và cơ quan báo chí.
Bối cảnh và mục tiêu của diễn đàn
Diễn đàn diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang đối mặt với yêu cầu cấp thiết phải đổi mới tư duy phát triển, nâng cao chất lượng tăng trưởng, và tạo lập các động lực mới dựa trên nền tảng khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. TS. Đặng Xuân Thanh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, đã phát biểu khai mạc, trong khi TS. Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng ban Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, trình bày báo cáo đề dẫn.
Nội dung thảo luận và các tham luận
Ban Tổ chức đã nhận được nhiều tham luận từ các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý và doanh nghiệp. Các tham luận tập trung vào:
- Làm rõ khái niệm và nội hàm của mô hình phát triển mới trong bối cảnh quốc tế và trong nước.
- Phân tích bài học kinh nghiệm từ các quốc gia về đổi mới mô hình phát triển, nhấn mạnh vai trò của Chính phủ trong kiến tạo chính sách cho kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi xanh và tái cấu trúc chuỗi giá trị toàn cầu.
- Đánh giá thực trạng mô hình phát triển hiện tại của Việt Nam, chỉ ra thành tựu, hạn chế, điểm nghẽn và yêu cầu cải cách trong tương lai.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng mô hình phát triển mới cần dựa trên các trụ cột như thể chế hiện đại, khoa học công nghệ tiên tiến, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động, nguồn nhân lực chất lượng cao, hạ tầng số đồng bộ và thị trường dữ liệu. Đồng thời, cần ưu tiên đầu tư cho công nghệ chiến lược gắn với các ngành sản xuất trọng điểm để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số và đảm bảo tự chủ công nghệ.
Vai trò của các chủ thể kinh tế và văn hóa
Khu vực doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là kinh tế tư nhân, được kỳ vọng sẽ phát triển năng động với khả năng thích ứng và cạnh tranh quốc tế. Nhà nước đóng vai trò kiến tạo chính sách và đầu tư cho công nghiệp văn hóa, thúc đẩy kinh tế di sản để văn hóa trở thành sức mạnh mềm của quốc gia. Các thảo luận cũng tập trung vào thể chế kiến tạo phát triển, môi trường pháp lý cho đổi mới sáng tạo, vai trò của doanh nghiệp tư nhân, và chính sách phát triển nguồn nhân lực số.
Kết luận và kiến nghị chính sách
Các đại biểu thống nhất rằng để hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh và bền vững, Việt Nam cần tiếp cận xuyên suốt và đồng bộ, coi khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là trụ cột cốt lõi. Điều này đòi hỏi sự kết nối chặt chẽ giữa đổi mới thể chế, phát triển nhân lực, xây dựng hạ tầng hiện đại, liên kết vùng và phát huy vai trò của doanh nghiệp. Diễn đàn cũng nhấn mạnh yêu cầu tổng kết thực tiễn và chuyển hóa tri thức thành đề xuất chính sách khả thi.
Ban Tổ chức sẽ tổng hợp các ý kiến để hoàn thiện Báo cáo kiến nghị chính sách, tập trung vào các vấn đề trọng tâm như khái niệm mô hình phát triển mới, thể chế kiến tạo, giải pháp cho khoa học-công nghệ, phát triển kinh tế số, nâng cao chất lượng nhân lực và cơ chế phát huy vai trò của doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học.
Diễn đàn Kinh tế Việt Nam là hoạt động thường niên của Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới, nhằm tạo không gian đối thoại học thuật-chính sách chất lượng, kết nối nghiên cứu với thực tiễn và thúc đẩy sự tham gia của các chủ thể phát triển vào giải quyết vấn đề kinh tế đất nước.
