Việc chấm điểm giải ngân đầu tư công được xem là giải pháp quan trọng để nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương. Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tính đến hết tháng 10 năm 2024, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công mới đạt khoảng 52% kế hoạch, thấp hơn so với cùng kỳ năm trước.
Thực trạng giải ngân đầu tư công
Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho biết, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công năm 2024 vẫn còn chậm, đặc biệt là các dự án lớn, trọng điểm quốc gia. Nguyên nhân chính là do vướng mắc về thủ tục hành chính, giải phóng mặt bằng, và năng lực của chủ đầu tư. Để khắc phục, Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tăng cường kiểm tra, đôn đốc, và xử lý nghiêm các trường hợp chậm tiến độ.
Chấm điểm giải ngân: Công cụ nâng cao trách nhiệm
Theo đề xuất của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, việc chấm điểm giải ngân sẽ được thực hiện định kỳ hàng tháng, quý, dựa trên các tiêu chí như tỷ lệ giải ngân so với kế hoạch, tiến độ thực hiện dự án, và mức độ hoàn thành các thủ tục đầu tư. Kết quả chấm điểm sẽ được công bố công khai để tạo áp lực cạnh tranh giữa các đơn vị. Ông Dũng nhấn mạnh: "Chấm điểm không chỉ là đánh giá mà còn là công cụ để nâng cao trách nhiệm, đặc biệt là người đứng đầu".
Kinh nghiệm quốc tế và áp dụng tại Việt Nam
Mô hình chấm điểm giải ngân đã được áp dụng thành công ở một số nước như Hàn Quốc, Nhật Bản. Tại Việt Nam, cơ chế này đang được thí điểm tại một số bộ, ngành và địa phương. Theo đánh giá bước đầu, việc chấm điểm đã giúp cải thiện đáng kể tinh thần trách nhiệm của các chủ đầu tư. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả cao, cần có sự đồng bộ trong hệ thống pháp luật và công nghệ thông tin.
Tác động đến hiệu quả sử dụng vốn ngân sách
Việc đẩy nhanh giải ngân đầu tư công không chỉ giúp hoàn thành các dự án đúng tiến độ mà còn góp phần kích thích tăng trưởng kinh tế. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, đầu tư công chiếm khoảng 30% tổng vốn đầu tư toàn xã hội, do đó, việc nâng cao hiệu quả giải ngân có ý nghĩa quan trọng. Chính phủ đặt mục tiêu đến cuối năm 2024, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công đạt ít nhất 95% kế hoạch.
Kiến nghị và giải pháp
Để thúc đẩy giải ngân, các chuyên gia kiến nghị cần đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường phân cấp, ủy quyền, và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý dự án. Ngoài ra, cần có chế tài xử lý nghiêm các trường hợp cố tình chậm trễ, đồng thời khen thưởng kịp thời các đơn vị hoàn thành tốt nhiệm vụ. Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ tiếp tục theo dõi, đánh giá và điều chỉnh cơ chế chấm điểm để phù hợp với thực tiễn.
